hajm o'lchovlari jismning hajmi va ularni o'lchash

PPTX 15 pages 1.2 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mavzu:hajm o'lchovlari jismning hajmi va ularni o'lchash mavzu:hajm o'lchovlari jismning hajmi va ularni o'lchash hajm (matematikada) — geometrik jismlarning sonli xarakteristikalaridan biri. u chekli sondagi birlik kublarga ajratish mumkin boʻlgan jismlar uchun shu kublarning soniga teng . qadimda prizma shaklli toʻsinlar, silindr, toʻliq hamda kesik piramida va boshqalarning hajmlarini hisoblashni bilishgan. arximed ixtiyoriy yuza va hajmni aniqlash mumkin boʻlgan umumiy usulni topgan. arximed gʻoyalari integral ^sksobning asosini tashkil etgan. u oʻzining usullari yordamida koʻhna mat.da oʻrganilgan deyarli hamma jismlarning yuzalari va hajmlarini aniqlagan. jism hajmiga matematik jihatdan taʼrif berish va uni hisoblash formulasining yaratish masalasi yassi figura yuziga doir muhokamalardan farq qiladi; har qanday (yassi) figurani toʻgʻri chiziqlar kesib, uni kvadratchalarga ajratish mumkin, ammo ixtiyoriy koʻp yoqlikda bu usul bilan kub hosil qilish mumkin emas. yevklid uch yoqli piramida hajmiga taʼrif berish va uni hisoblash uchun piramidaga cheksiz ichki prizmalar chizish usulini qoʻllagan. uch oʻlchamli jismlar hajmi quyidagi xossalarga ega: …

2 / 15

$sa, uning hajmi \(ye) = l yoye! || d, a ||| formuladan topiladi (bu yerda ildiz ostidagi ifoda gram determinantining mutlaq qiymatiga teng). oʻlchov tushunchasi hajm tushunchasining umumlashmasidir. baʼzi hollarda hajm va oʻlchov tushunchalari sinonim sifatida ishlatiladi. jismning hajmi va uni o‘lchash. biz turmushda shоfyor mashinaga 65 kg suyuq gaz yoki 50 l bеnzin quygan yoki idishning hajmi 28 kub dm ga tеng ekan dеgan gaplarni eshitamiz. bu birliklar esa idishning hajmini bildiradi. ikkita idish suyuqlik bilan to‘ldirilgan bo‘lsin (183-chizma). ularning birinchisini kg, ikkinchisini esa kg suyuqlik bilan to‘ldirish mumkin. bunda sоni birinchi idish ikkinchi idishdan nеcha marta katta ekanini ko‘rsatadi. mana shu sоnga birinchi idishning hajmi dеyiladi. bunda ikkinchi idish o‘lchоv birligi hisоblanadi. оddiy jismlarni hajmlarini hisоblashni jumladan, to‘g‘ri burchakli parallеlеpipеdning hajmini hisоblashdan bоshlaymiz. maktabda, geometriya darslarida o'quvchilar turli xil raqamlarning maydoni va hajmini topishda ko'plab muammolarni hal qilishadi. agar siz prizma hajmini aniqlashingiz kerak bo'lsa, lekin bu qanday …$

3 / 15

ng uzunligi. ko'rib turganingizdek, to'g'ridan-to'g'ri prizma hajmini topish formulasi prizma hajmini hisoblash uchun umumiy formula bilan bir xil. haqiqat shundaki, to'g'ri prizmada yon qovurg'alar poydevorga perpendikulyar bo'lib, ularning har biri prizma balandligi ekanligini anglatadi. shuning uchun, biz bu formuladan foydalanamiz. uchburchak prizma hajmini qanday topish mumkin? bu erda siz shuningdek umumiy formuladan foydalanishingiz kerak (yuqoriga qarang). ya'ni, uchburchak prizma hajmi balandlik bo'yicha tayanch maydonining mahsulotiga teng. ushbu prizma hajmini topish uchun siz tayanch bo'lgan uchburchakning maydonini hisoblashingiz kerak bo'ladi. agar prizma moyil bo'lsa, unda balandlikni chizish va uning uzunligini hisoblash kerak bo'ladi. agar prizma to'g'ri bo'lsa, u holda prizmaning yon qirrasi balandlik bo'ladi. bunday holda, taglik maydonini yon qovurg'a uzunligiga ko'paytirish kerak bo'ladi va siz prizma hajmini olasiz. uzunlik, hajm haqidagi tasavvurlarni shakllantirayotganda biz asosan ko’rish hissiga tayanamiz. massa tushunchasini shakllantirishda «barik» xisga (grekcha «baros» — og’irlik) tayaniladi. istalgan jism yerga tortilishi natijasida tayanchga bosim beradi yoki osilgan ipni tarangdaydi. …

4 / 15

ndan ortiq narsalar pallali (richagli) tarozida qanday o’lchanishini eslash kerak. amaliy ishdan tashqari, chap pallasiga narsalar, o’ng pallasiga toshlar qo’yilgan rasmlardan foydalanish qulay. dorixonalarda maxsus tarozilarda dorilar kichik toshlarda kilogrammdan ancha kichik toshlar bilan o’lchanishini aytasiz. bu darsda sinfga dorixona tarozisini va uning uchun kerakli toshlarni fizika yoki kimyo xonalaridan keltirsangiz yanada yaxshi bo’ladi. . v. selkina ushbu mavzuni o'rganishning ikki bosqichini belgilaydi: 1) sig'im, hajm birliklari, turli birliklar yordamida sig'imni o'lchash, hajmlarni solishtirish, qo'shish va ayirish masalalarini hal qilish qobiliyati kabi hajm haqida tasavvurni shakllantirish; 2) kattalik sifatidagi hajm tushunchasini takomillashtirish, uning xossalarini o‘rganish, to‘g‘ri burchakli parallelepiped hajmini hisoblash formulasini kiritish [23, 34]. miqdor sifatidagi hajm tushunchasi maydon tushunchasiga oʻxshatish yoʻli bilan berilgan. bola turli xil narsalarni manipulyatsiya qilish jarayonida, o'yin davomida hajm haqida birinchi g'oyalarni oladi. taqqoslash natijasi shakldagi hukmlarda belgilanadi: “mening qo'g'irchoqim katta. sizda kichkina qo'g'irchoq bor". "paqirda suv oz, lekin vannada ko'p"; "qutida 8 ta kub …

5 / 15

hajm o'lchovlari jismning hajmi va ularni o'lchash - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hajm o'lchovlari jismning hajmi va ularni o'lchash"

mavzu:hajm o'lchovlari jismning hajmi va ularni o'lchash mavzu:hajm o'lchovlari jismning hajmi va ularni o'lchash hajm (matematikada) — geometrik jismlarning sonli xarakteristikalaridan biri. u chekli sondagi birlik kublarga ajratish mumkin boʻlgan jismlar uchun shu kublarning soniga teng . qadimda prizma shaklli toʻsinlar, silindr, toʻliq hamda kesik piramida va boshqalarning hajmlarini hisoblashni bilishgan. arximed ixtiyoriy yuza va hajmni aniqlash mumkin boʻlgan umumiy usulni topgan. arximed gʻoyalari integral ^sksobning asosini tashkil etgan. u oʻzining usullari yordamida koʻhna mat.da oʻrganilgan deyarli hamma jismlarning yuzalari va hajmlarini aniqlagan. jism hajmiga matematik jihatdan taʼrif berish va uni hisoblash formulasining yaratish masalasi yassi figura yuziga doir muhokamala...

This file contains 15 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "hajm o'lchovlari jismning hajmi va ularni o'lchash", click the Telegram button on the left.

Tags: hajm o'lchovlari jismning hajmi… PPTX 15 pages Free download Telegram