fan falsafa va dinning o'zaro aloqadorligi

PPT 10 pages 774.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 774.5 KB

File type PPT

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

powerpoint presentation fan falsafa va dinning o'zaro aloqadorligi reja: 1. falsafa fanining predmeti. 2. falsafa fanining muammolari. 2. dunyoqarash tushunchasi. xix asrdan boshlab boshqa fanlar tomonidan hosil qilingan bilimlarni birlashtirish va umumlashtirishga ehtiyoj kuchaya bordi. xususiy fanlarning erishgan muvaffaqiyatidan kelib chiqqan holda borliq va bilishning falsafiy masalalariga bo’lgan qiziqish yanada kuchaydi. faylasuflar orasida falsafiy tizim yaratishga intiluvchilar ko’payib ketdi. bunga misol sifatida nemis klassik falsafasining yirik vakili gegel tomonidan yaratilgan falsafiy tizimni ko’rsatib o’tishimiz o’rinlidir. u o’zining “mantiq ilmi” asarda dialektika qonunlariga asoslangan yaxlit falsafiy fan va texnikaning doimiy ravishda taraqqiy etishi hamda jamiyatning turli sohalarida ro’y berayotgan jarayonlar falsafa fanining rivojlanishiga va uning muammolar doirasini kengaytirishga o’z ta’sirini ko’rsatib kelmoqda. falsafa yaxlit ilmiy bilim tizimini tashkil etib, muayyan fundamental qoidalarning yig’indisiga asoslanadi. bu qoidalar bir-biri bilan uzviy bog’liq bo’lgan quyidagi uch turkum, yirik muammolarni qamrab oladi. borliq va uning rivojlanish muammolari. borliq — mavjudotni ifodalovchi tushunchadir. u murakkab va …

2 / 10

qondirish uchun moddiy va ma’naviy qadriyatlar yaratadilar. mavjud fanlar o’zining xilma-xilligi bilan ifodalanadi. shularning ichida eng qadimiysi falsafadir. “falsafa” atamasi ikkita yunoncha so’zdan (“fileo” — sevaman va “sofia” — donolik) olingan bo’lib, “donolikni sevaman”, degan ma’noni anglatadi. mazkur fanga bunday nom tasodifan berilgan emas. falsafa paydo bo’lishi bilan kishilar fikrini band etgan turli-tuman savollarga javob qidirishga harakat qilgan. xususan, bizni qurshab turgan dunyo qanday paydo bo’lgan, u qanday rivojlanadi? inson ongi, ruhiyatinint materiyaga, tabiatga munosabati qanday? inson dunyoni bilishga qodirmi yoki yo’qmi? jamiyat qanday paydo bo’lgan va uning harakatlantiruvchi kuchlari nimalardan iborat? kabi savollar shular jumlasidandir. falsafaning e’tibor markazidagi savollarning xilma-xilligi va rang-barangligini e’tiborga olib, yunonlar uni “donolik fani” yoki “donishmandlik” deb ataganlar. falsafa mavjud narsa va hodisalarning eng umumiy aloqadorligi va rivojlanish qonuniyatlarini, ularning tub mohiyatini bilishga qaratilgan fandir. bu haqda forobiyning quyidagi so’zlari alohida e’tiborga sazovordir: “mavjudot haqidagi bilim qo’lga kiritilsa, shu haqida ta’lim berilsa, mavjudotdan bo’lgan narsaning …

3 / 10

kelgandi. har qanday falsafa o’z davrining mahsuli sifatida shu davr ijtimoiy taraqqiyoti ehtiyojlarini ifodalaydi. shuning uchun insoniyat tarixining turli bosqichlarida turli falsafiy qarashlar mavjud bo’lgan va shunga mos ravishda uning predmeti va vazifalari ham o’zgarib borgan. dastavval, aniq fanlar mustaqil taraqqiy etmagan paytda, falsafa barcha bilimlarni umumlashtiruvchi, fanlarning fani, “umumiy tizim” vazifasini bajarib kelgan edi. shu davrning buyuk mutafakkir olimlari demokrit, arastu, xorazmiy, forobiy, beruniy, ibn sino, ulug’bek va boshqalar, ayni vaqtda tabiat fanlarining ham asoschilari bo’lganlar. shuning uchun dastlabki kezlarda falsafa bir butun ta’limot ko’rinishida mavjud bo’lgan edi. falsafani maxsus bilimlar bilan birlashtirish qadimgi davrga xos xususiyat bo’lgani uchun u tabiat falsafasi, ya’ni «naturfilosofiya» deb ham hisoblangan. u tabiiy fanlar tushunchalariga asoslangan holda tabiatni yaxlit tasvirlab berishga qaratilgan bo’lib, kishilik jamiyatining ilk bosqichida keng taraqqiy etgan mifologik tasavvurlarni siqib chiqarishga asos yaratadi. qadimgi davr falsafasida olamni yaxlit izohlab berish bilan bir qatorda narsa va hodisalarning taraqqiyot qonunlarini o’rganish usullari, …

4 / 10

rganish muammolari bilangina emas, balki fan taraqqiyotida ilmiy bilishning ahamiyati, bilish jarayonining asosiy bosqichlari, ilmiy bilishda aniq fanlarda qo’llanadigan uslublarning roli, fan taraqqiyotida mantiqiy tafakkurlashning qonuniyatlari va shakllari kabi masalalar bilan shug’ullanadi. shuningdek, inson va jamiyat insonning erki va huquqlari, axloq-odob, davlat muammolari ham keng o’rin oladi. falsafa fani borliq muammosi bilan bir qatorda voqelikning eng umumiy aloqadorligi va rivojlanish qonuniyatlari, ularni inson ongida aks ettirish to’g’risidagi ta’limotidir. narsa va hodisalarning bir-biri bilan aloqadorligi va ularning doimiy rivojlanib turishi falsafa fanida uning asosiy qonun va kategoriyalari sistemasida o’z aksini topadi. demak, falsafa fani borliqdagi narsa va hodisalarning eng umumiy aloqadorligi va rivojlanishini aks ettirish uchun qonun va kategoriya tizimini yaratadi va uning yordami bilan inson atrofini qurshab turgan voqelikni aks ettiradi. inson tafakkurining shakli bo’lgan falsafiy qonun va kategoriyalar yordamida borliqni o’rganish katta falsafiy muammodir. falsafa — nazariy fikrlarning shakli va qonuniyatlarini ham o’rganuvchi ta’limot bo’lib hisoblanadi. tafakkur shakllari va …

5 / 10

bilish falsafiy (dialektik) fikrlashni talab etadi. voqelikni bilish nazariyasi. borliqni inson ongida aks ettirish — murakkab dialektik jarayondir. uni atroflicha va chuqur bilish uchun falsafa fani — in’ikos nazariyasini ishlab chiqdi. falsafaning in’ikos nazariyasi bilish jarayonida sub’ekt bilan ob’ektning aloqadorligi, bilishning asosiy bosqichlari va shakllari, haqiqatga erishish dialektikasi va shunga o’xshash ko’pgina murakkab masalalarni atroflicha anglab olishga yordam beradi. ilmiy bilish va inson amaliyoti uchun bu katta ahamiyat kasb etadi. yuqorida ko’rsatilgan muammolar falsafaning barcha tarixiy tiplari va yo’nalishlari markazida turgan muammolardir. antik davr, o’rta asr, yangi davr va hozirgi zamon faylasuflarining barchasi o’z asarlarida borliq, uning kelib chiqishi va rivojlanishi qonuniyatlari to’g’risida, insonning borliqqa munosabati, voqeliknint rivojlanish manbalari, uni bilish qoidalari va shu kabi murakkab falsafiy masalalar to’g’risida turlicha fikrlar aytganlar va aytib kelmoqdalar. bu esa, falsafaning fundamental muammolari davomiyligi va ularning umuminsoniy qadriyatlar ahamiyatiga ega ekanligidan dalolat beradi. insonning dunyoqarashini, uning ongini falsafa qoidalariga muvofiqlashtirib shakllantirishda jamiyat taraqqiyoti …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fan falsafa va dinning o'zaro aloqadorligi"

powerpoint presentation fan falsafa va dinning o'zaro aloqadorligi reja: 1. falsafa fanining predmeti. 2. falsafa fanining muammolari. 2. dunyoqarash tushunchasi. xix asrdan boshlab boshqa fanlar tomonidan hosil qilingan bilimlarni birlashtirish va umumlashtirishga ehtiyoj kuchaya bordi. xususiy fanlarning erishgan muvaffaqiyatidan kelib chiqqan holda borliq va bilishning falsafiy masalalariga bo’lgan qiziqish yanada kuchaydi. faylasuflar orasida falsafiy tizim yaratishga intiluvchilar ko’payib ketdi. bunga misol sifatida nemis klassik falsafasining yirik vakili gegel tomonidan yaratilgan falsafiy tizimni ko’rsatib o’tishimiz o’rinlidir. u o’zining “mantiq ilmi” asarda dialektika qonunlariga asoslangan yaxlit falsafiy fan va texnikaning doimiy ravishda taraqqiy etishi hamda jamiyatning tur...

This file contains 10 pages in PPT format (774.5 KB). To download "fan falsafa va dinning o'zaro aloqadorligi", click the Telegram button on the left.

Tags: fan falsafa va dinning o'zaro a… PPT 10 pages Free download Telegram