yuqori malekulyar birikmalar xaqida tushuncha

DOCX 11 pages 28.9 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.9 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu: yuqori malekulyar birikmalar xaqida tushuncha. reja: 1. yuqori molekulali birikmalar texnologiyasi. 2. konstruksiyali plastmassalar sinfi. 3. polimerizasiyaon reja plastmassalar ishlab chiqarish. tayanch tushuncha: polimer, polimerizasiyaon plastmassalar, yuqori bosim va haroratda polimerlash, yuqori bosim va haroratda polimerlash, bosimida polimerlash jarayoni yuqori molekula birikmalar yoki boshqacha qilib aytganda polimerlar dunyoday qadimiy materiallardir, chunki ular tirik materiyaning hammasini - o`simliklar va tirik jonzotlarning asosiy kurilma materialini - sellyuloza oqsil, kraxmal va boshqalarni o`z ichiga oladi. demak, bular tabiiy polimerlardir. xx asrning boshlarida ular kimyoviy yo`llar bilan olina boshlandi va polimerlar kimyosi va texnologiyasi alohida soxa bo`lib ajralib chiqdi. polimerlarning ishlatilish soxasi juda keng va rang-barangdir. unga sabab ularning ajoyib xossalaridir va xom-ashyo bazasini mulligi (agar bilim va reja bilan ish tutilsa). tabiiy polimerlardan inson extiyoji uchun keng ishlab chiqarilib va iste`mol qilinuvchilari: sellyuloza, ipak, kauchuk. bizga ma`lumki sellyulozani paxta tolasi va daraxtlarning poyalaridan, kauchukni kauchukli daraxtlar sharbatidan, masalaln, geveya daraxti sharbati, ipaklar …

2 / 11

g`idan) izolyasiya lentasi, sun`iy shoyi, sinmaydigan shisha, qog`oz va boshqa narsalar tayyorlash mumkin. joyi kelganda shuni ham aytish kerakki paxtaning urug`i, ya`ni chigitda juda ko`p miqdorda yog` bor paxta yoki ozuq-ovkatlarni tayyorlashda ishlatilishidan tashqari undan gleserin stearin, alif, surkovchi moylar va sovunlar tayyorlanadi. g`o`za-poya va paxta chanog`ini qayta ishlab qog`oz, lak, spirt va boshqa mahsulotlar olish mumkin. uning juda ko`p miqdori yoqilg`i sifatida qishloqlarimizda ishlatilishini o`zingiz kuzatgansiz. kauchuk beruvchi daraxtlar xududumizda usmaydi, lekin olimlar izlanishi natijasida shu bizga ma`lumki o`rta osiyoda o`sadigan ba`zi o`simliklar-monomerlar kerak. monomer deb-shunday quyi molekulali birikmalarga aytiladiki ular to`yinmagan (ko`sh yoki uch) bog`larga ega yoki funksioyali gruppalar –ch2oh, –cooh va boshqalarga ega. masalan,bifunksiyali monomerlar: etilenglikol, geksametilendiamin, tarkibida ko`sh bog` tutgan monomerlar ham bifunksiyali bo`ladi. masalan,trionsan. uch funksiyali monomerga gliserin misol bo`ladi. bifunksiyali monomerlar ta`sirlashganda chizikli tuzilishga ega bo`lgan polimerlar hosil bo`ladi. agar funksiyali gruppalar ikkidan ko`proq bo`lsa, tarmoqlangan yoki fazoviy tuzilishga ega bo`lgan polimer molekulalari hosil …

3 / 11

stirol molekulalari kabi tuzilgan bo`lsa, unda gomopolimerlar haqida gap yuritiladi. agar bitta makromolekulada turli zvenolar bo`lsa, bunda u ko`shpolimer hisoblanadi. mana bunday hol ham ruy berishi mumkin. asosiy zanjirning ba`zi zvenolariga (oxirgilariga emas) bitta yoki bir qancha o`zga tuzilishli zanjirlar ulanadi. bunda payvand ko`p polimerlar hosil bo`ladi. agar qo`sh polmer molekulasida tarkibi turlicha bo`lgan qismlar ancha uzun ketma-ketlikni hosil qilsa, bunday polimer blokqo`shpolimer deyiladi. funksiyali gruppalar yoki harakatchan atomlar ta`sirlashishi natijasida quyi molekulali birikmalar ajralishi bilan sodir bo`ladigan reaksiyalar polikondensatlanish reaksiyalari deb ataladi. hosil bo`lgan polimerning element tarkibi boshlang`ich moddalarnikidan ozgina fark qiladi. har xil funksiyali gruppalarga ega bo`lgan bir xil monomerlar reaksiyaga kirishsa, bu reaksiya gomopolikondensatlanish deb ataladi. har xil monomerlar polikondensatlansa getropolikondensatlanish reaksiyasi sodir bo`ladi. polimerlarga turli qo`shimcha birlashtirib plastmassa deb nomlangan materiallar hosil qilinadi. umuman olganda plastik massa deb sintetik yoki tabiiy polimerlar asosida tayyorlangan va plastik deformasiya usullari (ekstro`ziya, bosim ostida quyish, koliplash) bilan qayta ishlanadigan …

4 / 11

siqka chidamli. yiliga o`rtacha usishi 2-6% ni tashkil qiladi narxi yaqinlashadi konstruksiyali termoplastlar, modifikasiyalangan poliformaldegid, chizikli poliefirlar, poliasetallar o`rtacha ishlab chiqarish hajmi konstruksion aralashma va kotishmalar haroratlarga chidamliligi, qattiq, mustaxkam, zarbaga chidamli narxi baland, yillik o`sishi 6-8% polikanbonat superkonstruksiya-li, ftorplastlar, poliamidlar, poliarilatlar, polisulfonlar, poliamidlar, poliefirketonlar kam ishlab chiqarish hajmi, murakkab texnologiya, yuqori haroratlarga chidamliligi, narxi juda baland, yillik usish sur`ati 10-15% plastmassa va sintetik smolalar sanoatda energiyani va uglerod saklaydigan xom-ashyoni tejashga samaradorligi yuksak katalizatorlar joriy qilish, reaksiya issiqiligidan foydalanish va suvli suspeziyada polimerlanishning kam energiya sarf bo`ladigan jarayonlarini qo`llanishi yo`li bilan erishiladi. plastmassalarning asosiy tarkibiy qismi bo`lgan polimerlarni sanoat miqyosida polimerlanish reaksiyalari orqali ishlab chiqarish asosan quyidagi usullar yordamida amalga oshiriladi: 1) massa yoki blokda polimerlanish; 2) eritmada polimerlanish (lak usuli) 3) suspenziya polimerlanish 4) emulsiyada polimerlanish 5) qattiq fazada polimerlanish. polikondensatlanish jarayonlarni quyidagi usullar yordamida amalga oshirsa bo`ladi: 1) eritmada polikondensatlanish; 2) fazalar chegarasida polkondensatlanish; 3) emulsiyada polikondensatlanish; …

5 / 11

linad edi. "bexer havosi" deb atalgan bu gaz kashf etilganda so`ng 100 yildan keyin tekshira boshlandi. 1795 yilda i.deyman boshlik golland kimyogarlari tomonidan olinishi va xossalari batafsil bayon qilindi. ular qayd qilinishiga "bexer havosi" uglerod va vodoroddan iborat bo`lib xlor bilan oson reaksiyaga kirishadi. bunda moysimon suyuqlik hosil bo`ladi. uning nomi "golland kimyogarlari moyi" deb atalib, 1,2-dixloretandan iborat edi. yangi gazning bu xususiyati uchun olefin (ya`ni moy hosil qiluvchi) deb nomlangan. shu tipdagi boshqa uglevodorodlar kashf qilinganidan so`ng ularning hammasi olefinlar deb ataladi, moy hosil qiluvchi birinchi gaz esa etilen nomini oldi. uning tuzilishi keyinrok (1860) a.m.butlerov tomonidan aniqlanadi. u metilen yodidga lagogenni tortib oluvchi vositalar bilan ta`sir etib etilenni hosil qildi va to`yinmagan birikmalar molekulasida ko`sh bog` bo`lishi kerak deb xulosa qildi: birozdan keyin e.erlenmeyer to`yinmagan uglevodorodlar molekulasida ikkita uglerod atomi bir biri bilan ikkita valentlik orqali bog`langanligini taxmin qildi, uni a.kekule kuvvatladi va 1865 yildan boshlab e.erlenmeyer to`yinmagan …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yuqori malekulyar birikmalar xaqida tushuncha"

mavzu: yuqori malekulyar birikmalar xaqida tushuncha. reja: 1. yuqori molekulali birikmalar texnologiyasi. 2. konstruksiyali plastmassalar sinfi. 3. polimerizasiyaon reja plastmassalar ishlab chiqarish. tayanch tushuncha: polimer, polimerizasiyaon plastmassalar, yuqori bosim va haroratda polimerlash, yuqori bosim va haroratda polimerlash, bosimida polimerlash jarayoni yuqori molekula birikmalar yoki boshqacha qilib aytganda polimerlar dunyoday qadimiy materiallardir, chunki ular tirik materiyaning hammasini - o`simliklar va tirik jonzotlarning asosiy kurilma materialini - sellyuloza oqsil, kraxmal va boshqalarni o`z ichiga oladi. demak, bular tabiiy polimerlardir. xx asrning boshlarida ular kimyoviy yo`llar bilan olina boshlandi va polimerlar kimyosi va texnologiyasi alohida soxa bo`lib aj...

This file contains 11 pages in DOCX format (28.9 KB). To download "yuqori malekulyar birikmalar xaqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: yuqori malekulyar birikmalar xa… DOCX 11 pages Free download Telegram