fosforli o`g`itlar ishlab chiqarish

DOCX 20 pages 129.5 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 129.5 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

mavzu: fosforli o`g`itlar ishlab chiqarish reja: 1. fosforli o`g`itlar ishlab chiqarish uchun xom ashyolar va ularni qayta ishlash usullari. 2. ammoniylashgan oddiy superfosfat ishlab chiqarish. 3. superfosfat ishlab chiqarishda ftorli birikmalarni tutib qolish. tayanch iboralar: fosforit,apatit, mexanik qayta ishlash, termik qayta ishlash, kimyoviy eritish, oddiy va qo`sh superfosfat, ammoniylashtirilgan superfosfat, kremniy ftorid kislotasi fosforli o`g`itlar ishlab chiqarish uchun asosiy xom ashyo sifatida tabiiy fosfaritlar va apatitlardan foydalaniladi. olingan fosforli o`g`itning sifati sizga ma`lumki uning tarkibidagi oziq elementi p2o5 ning (umumiy, suvda va ammoniy sitratning ammiakli eritmasida eruvchan )miqdoriga bog`liq bo`ladi. tabiiy fosforitlarni qayta ishlashning bir necha usullari mavjud: mexanik, termik va kimyoviy eritish. mexanik ishlov berish fosfaritlarni maydalashga asoslangan. olingan fosforit uni kislotali tuproqlarda sekin eriganligi sababli uzoq ta`sir etuvchi o`g`it hisoblanadi. termik ishlov berish fosfaritlarni 1200-18000s haroratda kuydirish orqali amalga oshiriladi. bunday usul bilan termofosfatlar, ftorsizlantirilgan fosfatlar, suyuqlanuvchan magniyli va termoishqoriy fosfatlar olinadi. kimyoviy eritish tabiiy fosfarit va apatitlardan …

2 / 20

slota bilan ta`sirlashib. kalsiy sulfat yarim gidrati va fosfat kislota hosil qiladi: ca5f(po4)3+5h2so4+ 2,5 h2o→5(caso4·0,5h2o)+hf+3h3po4 (1) bu parchalanish bosqichi reagentlar aralashishi bilanoq boshlanib, 20-40 minut davomida superfosfat kameralarida tugaydi. hosil bo`lgan g`ovak va maydalanuvchan monokalsiyfosfat kristallarini cho`kishi natijasida fosfat sirtiga suyuqlikni diffuziyalanishi qiyinlashadi. hosil bo`layotgan mo`rt bo`lakchalarning struktura tuzilishi kalsiy sulfat eritmasiga to`yingan qattiq fazaning kristallanish tezligini belgilab beradi. kalsiy sulfat mikrokristallarini kristallanish jarayoni o`zida ko`p miqdorda suyuqlikni tutuvchi strukturali to`r hosil qilishi bilan sodir bo`ladi va superfosfat massasi qota boshlaydi. bu o`z navbatida yana sulfat kislotaning konsentasiyasiga, haroratga va boshqa omillarga ham bog`liq bo`ladi. sulfat kislota butunlay sarflanib bo`lgach, qolgan 30% apatit parchalanishining fosfat kislota ishtrokidagi ikkinchi bosqichi boshlanadi: ca5f(po4)3+7h3po4+ 5h2o→5[ca(h2po4)2·h2o]+hf (2) bu reaksiya natajasida hosil bo`lgan monokalsiyfosfat kalsiy sulfatdan farqli ravishda cho`kmaga birdaniga tushmaydi. u asta-sekinlik bilan jarayon natijasida hosil bo`lgan fosfat kislotaga to`yinadi va shundan keyingina ca(h2po4)2·h2o shaklida kristallana boshlaydi. (2) reaksiya (1) reaksiyaga nisbatan sekinroq sodir …

3 / 20

an ortmasligi lozim. neytrallashda dastlab bog`lanmagan h3po4 dan monoammoniyfosfat hosil qilinadi: h3po4+nh3→nh4h2po4+113 kj ajralayotgan issiqlik hisobiga harorat 800s gacha ko`tariladi va superfosfatni ma`lum darajada qurishi sodir bo`ladi. bunda o`g`it tarkibidagi r2o5 ning miqdori o`zgarmaydi. chuqur ammoniylash davomida saso4 bilan ta`sirlashganda diammoniyfosfat hosil bo`ladi: a) h3po4+2nh3→(nh4)2po4 b) (nh4)2po4+saso4→cahpo4+(nh4)2so4 v) ca(h2po4)2·h2o+saso4+2nh3→2cahpo4+(nh4)2so4 nh3 miqdorining ortiqcha olinishi r2o5 ning retrograsiyalanishiga olib kelib, qiyin o`zlashtiriluvchan formaga o`tishiga sabab bo`ladi: 2cahpo4+saso4+2nh3→ ca3(po4)2+(nh4)2so4 shu tufayli superfosfatni ammoniylashda tarkibida 2% atrofida azot tutuvchi mahsulot hosil qilishga harakat qilinadi. quyida oddiy superfosfat ishlab chiqarishning funksional sxemasi keltirilgan: funksional sxemaga ko`ra asosiy jarayonlar dastlabki uch bosqichda sodir bo`ladi.fosfatlarni sulfat kislota ishtrokidagi geterogen parchalanish jarayonining etarli darajada tez borishini ta`minlashda qator texnologik usullar qo`llaniladi: 1) fosfatlarni parchalash uchun sulfat kislota ozroq miqdorda (stexometrik nisbatga ko`ra 1,07-1,14 marta ko`p ) olinadi; 2) kalsiy sulfatni kristallanilish va fosfatni keyingi parchalanishi qulay bo`lishi uchun 68,5-69,5%li sulfat kislotadan foydalanish maqsadga muvofiq hisoblanadi; 3) parchalanish tezligini …

4 / 20

vga absorbsiyalanib, kremniy ftorid kislotasi (h2sif6) hosil qilish yo`li bilan utilizasiya qilinadi. sanitar tozalash uchun tarkibida 1-2% kalsiy oksid tutgan ohak sutidan foydalaniladi. h2sif6 – ftorli birikmalarni tutib qolishdagi asosiy mahsulot bo`lib, uni hosil qilish adsorbsiya yo`li bilan 1,2 yoki 3 bosqichda amalga oshiriladi. h2sif6 erkin holatda beqaror birikma, faqat suvli eritmalardagina mavjud bo`la oladi. fosfatli o`g`itlarni ishlab chiqarish bosqichiga bog`liq ravishda h2sif6 ning konsentrasiyasi 20% gacha bo`lishi mumkin. ftor tuzlarini olishda qo`llaniladigan kislotada h2sif6 ning konsentrasiyasi 10-20% bo`ladi. h2sif6 ni ftor gazlaridan suvli adsorbsiyasi quyidagi tenglamalar asosida sodir bo`ladi. 1) 3sif4+3n2o→2h2sif6+h2sio3 2) sif4+2hf+aq→h2sif6+aq 1-holatda silikagelga to`yingan h2sif6 hosil bo`lsa, 2-holatda qattiq faza amalda hosil bo`lmaydi. o`g`it ishlab chiqarishda hosil bo`lgan vodorod ftorid xom ashyo tarkibidagi kremnizem bilan ta`sirlashib sif4 va h2sif6 hosil qiladi. h2sif6 superfosfatda qoladi va asoslar bilan bog`lanib, na2sif6 va kreolit na3alf6 hosil qiladi. bundan tashqari h2sif6 ning bir qismi bog`lanmasdan qoladi. fosfat xom ashyosi tarkibidagi ftorning …

5 / 20

i asosan ortofosfat po4-3 anionlari uzlashtiriladi. ular fosforni metofosfat (h3po3) va prifosfat kislotalarning tuzlardan uzlashtirish shuningdek ba’zi organik fosfatlar -fitinglyukoza fosfatlar va boshqalarning fosforni ham uzlashtirish mumkin 3 asosli kislota bo’lgan ortofosfat kislota ph 7-8 da undan pastda disotsiyalanib 1ta yoki 2 ta h+ ion ajratib chikaradi va h2po4- hamda hpo4-2 ionlarini hosil kiladi ana shu ionlarni o’simliklar yutadi. o’simliklar vegitatsiya davri mobaynida 1ga yerdagi tuproqdan o`rtacha 20 dan 60 kg gacha miqdorda ya’ni azot va kaliyga nisbatan ancha kam p2o5 istemol kiladi. tuproqda fosforning urnini hamda ildiz va poya qoldiqlari bilan tuldirib bulmaydi. tuproqdagi fosfor zahirasini tuldirish uchun fosforli o’g’itlardan boshqa manba yo`q. fosforli o’g’itlar eruvchanligiga va o’simliklarga kqrab 3 guruhga bo`linadi: 1.suvda yahshi eriydigan o’g’itlar oddiy superfosfat va qo`sh superfosfat. 2. suvda kam eriydigan lekin kuchsiz kislotalarda eriydigan o’g’itlar pretsipitat, tomasshlak, termofos-fatlar, ftorsizlantirilgan fosfat. 3. suvda erimaydigan faqat kuchli kislotalarda tupik eriydigan o’g’itlar - fosforit uni suyak uni …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fosforli o`g`itlar ishlab chiqarish"

mavzu: fosforli o`g`itlar ishlab chiqarish reja: 1. fosforli o`g`itlar ishlab chiqarish uchun xom ashyolar va ularni qayta ishlash usullari. 2. ammoniylashgan oddiy superfosfat ishlab chiqarish. 3. superfosfat ishlab chiqarishda ftorli birikmalarni tutib qolish. tayanch iboralar: fosforit,apatit, mexanik qayta ishlash, termik qayta ishlash, kimyoviy eritish, oddiy va qo`sh superfosfat, ammoniylashtirilgan superfosfat, kremniy ftorid kislotasi fosforli o`g`itlar ishlab chiqarish uchun asosiy xom ashyo sifatida tabiiy fosfaritlar va apatitlardan foydalaniladi. olingan fosforli o`g`itning sifati sizga ma`lumki uning tarkibidagi oziq elementi p2o5 ning (umumiy, suvda va ammoniy sitratning ammiakli eritmasida eruvchan )miqdoriga bog`liq bo`ladi. tabiiy fosforitlarni qayta ishlashning bir necha ...

This file contains 20 pages in DOCX format (129.5 KB). To download "fosforli o`g`itlar ishlab chiqarish", click the Telegram button on the left.

Tags: fosforli o`g`itlar ishlab chiqa… DOCX 20 pages Free download Telegram