kation va anionli polimerlanish reaksiyalari va ularning o‘ziga xos xususiyatlari

DOCX 7 pages 29.7 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.7 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

mavzu: kation va anionli polimerlanish reaksiyalari va ularning o‘ziga xos xususiyatlari. reja: 1. anionli polimerlanish reaksiyalari 2. ularning o‘ziga xos xususiyatlari. 3. kationli polimerlanish reaksiyalari va ularning o‘ziga xos xususiyatlari. anionli polimerlanish katalizatorlari sifatida ishqoriy metallar va ularni amidlari, metall-organik birikmalar, yuqori valentli metall oksidlari va elektronodonor xossaga ega moddalar ishlatiladi. aktiv markaz hosil bo’lishida katalizator va monomer molekulalari o’zaro reaksiyaga kirishib anion kompleksini hosil qiladi. ch2 = ch + mer → r - ch2 - ch- + me+ | | ch3 ch3 bu kompleks yangi monomer bilan birikib, o’zining manfiy zaryadini shu monomer molekulasiga uzatadi: r - ch2 - ch- + ch2 = ch → r - ch2 - ch - ch2 - ch- | | | | ch3 ch3 ch3 ch3 zanjirning uzilishi biror vodorod atomining makroionga birikishi natijasida sodir bo’ladi. anion polimerlanishning o’ziga xos xususiyati shundaki, u past temperaturada ham katta tezlik bilan davom eta beradi. temperaturaning …

2 / 7

’lsa ham, dastlab birikadigan monomer halqalarining joylashuv tartibiga ta’sir qiladi. dastlabki ion paydo bo’lishini butadienning fenilizopropilkaliy to’q qizil rangli, unga butadien qo’shilsa bu rang yo’qoladi. chunki fenilizopropilkaliyga rang beruvchi kaliy va fenil kompleksi gruppalari orasiga monomer molekulalari kirishi natijasida bu guruppalar bir-birlaridan uzoqlashadi va rangsizlanadi. polimerlanish natriy metalining sirtida boradi. reaksiya muhitida ishqoriy metall chiqarib tashlansa, polimerlanish jarayoni to’xtaydi. butidien avval metall sirtiga adsorblanib, qutblanadi va so’ngra karboanion bilan reaksiyaga kirishadi. anionli polimerlanish reaksiyasi boshqarilishi mumkin bo’lgan jarayonlar qatoriga kiradi. masalan, 1-4 birikishidagi tartibli tuzilishiga ega polibutadien alfin katalizatorlar (natriy fenolyat va natriy xlorid) ishtirokida hosil qilinsa bo’ladi. alfin katalizatorlar o’z ta’siri jihatidan oddiy metall-organik birikmalardan keskin farq qiladi. hozir shu narsa aniqlanganki, reaksiya boshlanishida dastlab, fenolyat bilan natriy xlorid aralash krestallar hosil qiladi. monomer va natriy alkil ana shu krestallar sirtiga adsorblanadi, so’ngra polimerlanish jarayoni boshlanadi. qattiq jism sirtidagi polimerlanish monomer molekulasi orientatsiyalangan holida boradi. natijada regulyar tuzilishdagi polimer …

3 / 7

ishga o’xshash zanjir reaktsiyalardan iborat bo’lib, faqat o’sayotgan zanjir uchidagi radikal o’rnida kation yoki anion bo’ladi. o’sayotgan makromolekula o’zining musbat yoki manfiy zaryadlarini zanjir boylab uzatishi orqali polimer zanjirining o’sishiga imkoniyat tug’iladi. shu sababdan o’sayotgan makroionning zanjir uchida hosil qilgan ionning zaryadiga qarab kationli va anionli polimerlanishga bo’linadi. shunday qilib, ionli initsiatorlar yoki jarayon tezligini ionlar yordamida tezlashtiruvchi moddalar ishtirokida sodir bo’ladigan polimerlanish jarayoni i o n l i p o l i m e r l a n i sh deyiladi. 1877 yilda a.m. butlerov izobutilenni sul’fat kislota ishtirokida birinchi marta polimerlab, poliizobutilen hosil qildi. organik modda molekulasi tarkibidagi uglerod atomining zaryadlangan zarracha (ion) holida mavjud bo’lishini valden 1903, tang 1921 yillarda ba‘zi organik moddalarning eritmalarini elektr o’tkazuvchanlik xossalarini o’rganish natijasida aniqlagan edilar. keyinchalik n. berrum 1926 yilda kimyo faniga juft zaryadli ionlar tushunchasini kiritdi. faynman naftalinning natriyli tuzining epr - spektrini o’rganib, organik anionlarning metall atomlari bilan ion …

4 / 7

3 > bbr3 > sncl4 kationli polimerlanish nazariy jihatdan bir muncha o’rganilgan bo’lib,uning tezligi polimerlanish muhitining dielektrik doimiyligiga, monomerning tuzilishiga va tabiatiga bog’liq bo’ladi. kationli polimerlanishning asosiy xususiyatlaridan biri shundan iboratki, unda harorat pasayishi bilan jarayonning tezligi ortib boradi. bu esa, ionli polimerlanishning qulayliklaridan biri polimerlanish jarayonini nihoyatda past haroratda olib borish imkonini ( 50 dan 1300 c) beradi. kationli polimerlanishda aktiv markazning hosil bo;lishi uglerod atomining bir elektronini yo’qotib karboniy ioniga aylanishiga asoslangandir. katalizatorlar sifatida kuchli kislotalar va ularning elektron-akseptor tuzlari ishlatilganda monomer molekulasining protonlanishi natijasida karboniy ioni ya’ni aktiv markaz hosil bo’ladi: ch2 = ch + hx → ch3 – ch+...x- | | ch3 ch3 hosil bo’lgan aktiv markaz monomer molekulasini biriktirib, zanjirni o’sishi, ya’ni + zaryadni uzatilishi kuzatiladi: ch3 – ch+...x- + ch2 = ch → ch3 – ch - ch2 - ch+...x- | | | | ch3 ch3 ch3 ch3 reaksiyadan katalizatorning ajralib chiqishi natijasida zanjir …

5 / 7

ch3 ch3 aktiv markazga monomerlarni birikishi natijasida zanjirning o’sishi kuzatiladi: ch3 - ch+ + ch2 = ch + ch2 = ch → ch3 - ch - ch2 - ch - ch2 – ch+ ... [sncl4cl]- | | | | | | ch3 ch3 ch3 ch3 ch3 ch3 zanjirning uzilish reaksiya tenglamasi ikki xil bo’ladi: │→ ch3 - ch - ch2 - ch - ch2 – chcl + sncl4 ch3 - ch - ch2 - ch - ch2 – ch+ ... [sncl4cl]- ┤ | | | | | | │ ch3 ch3 ch3 ch3 ch3 ch3 │→ ch3 - ch - ch2 - ch - ch = ch+sncl4 +hcl | | | ch3 ch3 ch3 kationli polimerlanish jarayonida tartibli birikish ya’ni boshga-dum birikish kuzatiladi. kationli polimerlanish jarayonining aktivlanish energiyasi radikal polimerlanish aktivlaninsh energiyasidan ancha kam-63 kj/mol. ba’zan uning qiymati manfiy ham bo`ladi. shu sababli tarmoqlanmagan tuzilishdagi yuqori molekulyar polimerlar-50-400 tempiraturada kationli …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kation va anionli polimerlanish reaksiyalari va ularning o‘ziga xos xususiyatlari"

mavzu: kation va anionli polimerlanish reaksiyalari va ularning o‘ziga xos xususiyatlari. reja: 1. anionli polimerlanish reaksiyalari 2. ularning o‘ziga xos xususiyatlari. 3. kationli polimerlanish reaksiyalari va ularning o‘ziga xos xususiyatlari. anionli polimerlanish katalizatorlari sifatida ishqoriy metallar va ularni amidlari, metall-organik birikmalar, yuqori valentli metall oksidlari va elektronodonor xossaga ega moddalar ishlatiladi. aktiv markaz hosil bo’lishida katalizator va monomer molekulalari o’zaro reaksiyaga kirishib anion kompleksini hosil qiladi. ch2 = ch + mer → r - ch2 - ch- + me+ | | ch3 ch3 bu kompleks yangi monomer bilan birikib, o’zining manfiy zaryadini shu monomer molekulasiga uzatadi: r - ch2 - ch- + ch2 = ch → r - ch2 - ch - ch2 - ch- | | | | ch3 …

This file contains 7 pages in DOCX format (29.7 KB). To download "kation va anionli polimerlanish reaksiyalari va ularning o‘ziga xos xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kation va anionli polimerlanish… DOCX 7 pages Free download Telegram