qadimgi dunyo tarixi xrestomatiyasi

DOCX 198 pages 435.1 KB Free download

198 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 435.1 KB

File type DOCX

Pages 198

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 198

қадимги юнон-рим тарихи qadimgi dunyo tarixi xrestomatiyasi kirish ushbu qo`llanma hozirgi kunda tarix fanini o`rganishda asosiy muammolardan biri bo`lgan manbalar ustida ishlash yuzasidan zaruriy adabiyot vazifasini bajarishga mo`ljallangan. tarix fanini o`rganishda eng asosiy vosita bo`lib, yozma manbalarni o`tish, o`rganish orqali tarix qayta tiklanadi. qadimgi dunyo tarixi bo`yicha juda ko`p katta va xilma-xil manbalar mavjud. mavjud yozma manbalar tadqiqotchilar tomonidan chuqur o`rganilib, ko`pchiligi rus tilida tarjima qilinib, o`qituvchi va talabalar hukmiga havola qilingan. shu paytgacha yozma matnlar rus tilida majmua –xrestomatiya tarzida bir necha bor nashr qilingan. bu manbalar matni rus tilida bo`lgani uchun tarix yo`nalishlari o`zbek guruh talabalari uchun foydalanish imkoni cheklab qo`yilgan edi. bu talabalarni tarix fanini mukammal o`zlashtirishiga to`sqinlik qilar edi. ushbu qo`llanmada matnlarni qadimgi dunyo tarixi fani bo`yicha rus tilidan o`zbek tiliga tarjima qilib berildi. tarjima jarayonida har bir matnni mazmun-mohiyatini aynan saqlab qolishga harakat qilindi. matnlar qadimgi sharq, yunon-rim jamiyatining siyosiy – ijtimoiy, madaniy hayotini eng …

2 / 198

uvchilariga mo`ljallangan. qo`llanmada ayrim juziy kamchiliklar bor albatta, shuning uchun bu qo`llanmaga nisbatan fikr-mulohazalar bildirilsa, maqsadga muofiq bo`ladi. birinchi qism qadimgi sharq 1-mavzu. qadimgi misr 1-§. misr tabiati sitsiliyalik diodor. tarix kutubxonasi diodor (er. avv. i asrda yashagan) sisiliya orolidagi agira shahrida yashagan. tarixchi o`ttiz yil davomida 40 kitobdan iborat “tarixiy kutubxona” (bizgacha uning 14 ta kitobi yetib kelgan) ustida ishladi. birinchi kitoblarda misr, bobil, osuriya tarixi bayon qilingan. 30. misr asosan [shimoldan] janubga yastanib yotadi va ko`p darajada tabiiy mustahkamlangani va mamlakatni go`zalligi bilan [rim] imperiyasini boshqa joylaridan kam bo`lmagan darajada oshib tushadi. g`arbdan u yovvoyi hayvonlar to`la bo`lgan, katta kenglikga cho`zilib ketgan, liviya cho`li bilan himoya qilingan. mamlakatni sharqqa qaragan qismlaridan daryo bilan himoya qilingan, boshqalari “tubsiz” deb ataladigan sahro va botqoqli joylar bilan o`raglan. 31. to`rtinchi tomon, uni himoya qiladigan hech qanday pristanga ega bo`lmagan misr o`rtayer dengizi bilan butunlay yuviladi, bu dengiz qirg`oqlari bo`ylab suzish o`ta …

3 / 198

r hosil qilib oqadi, ba`zan sharqqa buriladi, ba`zan g`arbga, ba`zida hatto janubga go`yo orqaga qaytganday, chunki daryoni har tomonidan tog`lar qirg`oq bo`yicha katta masofaga cho`zilib daralar bilan, jarliklar va tor daralar bilan kesilib, ularga kirib daryo orqa yo`nalishga tekislik ichidan va yetarlicha janubga oqib, yana tabiiy oqimiga qaytadi. bu daryo boshqalardan ancha katta bo`lsada, “katarakt” deb ataladigandan tashqari, faqat u hammasidan tinch va silliq oqadi. chunki uzunligi o`n stadiy bo`lgan, torlikda turgan va qoyalar bilan o`ralgan, hammasi notekis va tik tushgan shu bilan birga ko`p katta qoyalarga o`xshash toshlar bo`lgan qandaydir joy bor. nilni to`la suvligi vaqtida qachonki barcha qoyalar va toshli joylar to`la suv bilan yashiringanda, ba`zilar ostona orqali oqim bo`yicha pastga qarama – qarshi shamolni tutib suzadi; oqim bo`yicha yuqoriga hech kim suza olmaydi, qaysiki daryoning kuchi insonning harqanday kashfiyotini yengadi. shunday ostonalar ko`p sonli, lekin ularning eng kattalari efiopiya va misr chegarasida. 34. del`ta tuzilishi bo`yicha sisiliyaga …

4 / 198

, sebennit, bolbitin va oxirgisini – kanop, ba`zilar uni gerak - leotiy deb ataydilar, kabi boshlar mavjud. 36. kim nil toshqinini ko`rsa u ajoyib bo`lib ko`rinadi. chunki, bu vaqtda boshqa barcha daryolar yozgi quyosh turishi vaqtida qayta boshlaydi, yozning keyingi vaqtida yanada sayozlasha boshlaydi, shunda faqat bitta u ko`tarila boshlab, kundan kun shunday ko`payadiki oxirida deyarli butun misrni suv bostiradi. ana shunday tarzda u eski holatiga qaytadi, o`zini eski holatiga qaytmaguncha teng vaqtda pasayaveradi. shunday qilib, mamlakat tekislik xususiyatiga ega va shaharlar va qishloqlar sun`iy balandlikda yotadi, bu ko`rinish kiklad orollarini eslatadi. daryo bosib olgan ko`pgina quruqlikdagi hayvonlar halok bo`ladilar, ba`zilari esa baland joylarga qochib chiqib qutilib qoladilar. mollar bu toshqin vaqtida qishloq va joylarda ular uchun oldindan tayyorlab qo`yilgan ozuqa bilan boqiladilar. toshqin vaqtida, yuz beradigan falokatlarni oldini olish uchun, podsholar nilni memfisda kuzatishni tashkil qilganlar; bu ish topshirilgan kishlar suvni ko`tarilishini aniq o`lchaydilar va qancha lokot va qancha …

5 / 198

bdan iborat? a) 14 kitobdan b) 40 kitobdan s) 20 kitobdan d) 36 kitobdan 3. quyidagilardan qaysi biri iskandariya shahri yaqinidagi orol hisoblanadi? a) parltoniya b) keleseriya s) faros d) iopi 4. bir stadiya necha metrga teng? a) 177,6 metrga b) 176,7 metrga s) 167,6 metrga d) 177,8 metrga 5. nilning ko`p sonli ostonolaridan eng katta bo`lgan ikkitasi misrning qaysi mamlakat bilan chegarasida joylashgan? a) efiopiya bilan chegarasida b) liviya bilan chegarasida s) bobil bilan chegarasida d) suriya bilan chegarasida 6. nil yetti bosh bilan quyiladi. shundan yettinchi bosh hisoblanmish kanopning ikkinchi nomini toping? a) gerak-leotiy b) fatniy s) tenit d) belusiy 7. nil toshqinlari natijasida misr shahar va qishloqlari suniy balandlikda qurilgan. misrning bu ko`rinishini diodor qaysi orolga o`xshatadi? a) kipr oroliga b) sinay yarim oroliga s) kiklad oroliga 8. nil toshqinini oldini olish uchun fir’avnlar nilni qaysi shahardan turib kuzatatishni tashkil qilganlar? a) memfis shahridan b) fiva shahridan …

Want to read more?

Download all 198 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi dunyo tarixi xrestomatiyasi"

қадимги юнон-рим тарихи qadimgi dunyo tarixi xrestomatiyasi kirish ushbu qo`llanma hozirgi kunda tarix fanini o`rganishda asosiy muammolardan biri bo`lgan manbalar ustida ishlash yuzasidan zaruriy adabiyot vazifasini bajarishga mo`ljallangan. tarix fanini o`rganishda eng asosiy vosita bo`lib, yozma manbalarni o`tish, o`rganish orqali tarix qayta tiklanadi. qadimgi dunyo tarixi bo`yicha juda ko`p katta va xilma-xil manbalar mavjud. mavjud yozma manbalar tadqiqotchilar tomonidan chuqur o`rganilib, ko`pchiligi rus tilida tarjima qilinib, o`qituvchi va talabalar hukmiga havola qilingan. shu paytgacha yozma matnlar rus tilida majmua –xrestomatiya tarzida bir necha bor nashr qilingan. bu manbalar matni rus tilida bo`lgani uchun tarix yo`nalishlari o`zbek guruh talabalari uchun foydalanish imkoni...

This file contains 198 pages in DOCX format (435.1 KB). To download "qadimgi dunyo tarixi xrestomatiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi dunyo tarixi xrestomat… DOCX 198 pages Free download Telegram