lalmikor yerlarni baholash

DOC 115,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1363439426_42279.doc лалмикор ерларни баҳолаш www.arxiv.uz reja: 1. bahorikor yerlarni baholashning negizli shkalasi. 2. lalmikor yerlar uchun bonitirovka koeffitsiyentlari lalmikor yerlarni baholash bahorikor-lalmikor yerlarni baholash sug`oriladigan tuproqlarni baholashdan biroz farq qiladi. tabiiy nam, yaoni yillik yog`in-sochin hisobiga olib boriladigan dehqonchilik lalmikor hisoblanadi. lalmikorchilik bizning mamlakatimizda adir, tog`oldi kengliklarida, asosan bo`z tuproqlarda yo`lga qo`yilgan va rivojlanmoqda. xalqni don mahsulotlari bilan taominlashda bahorikor dehqonchilikni alohida o`rni bor. respublika qishloq xo`jaligida foydalaniladigan lalmikor yerlar 790.4 ming gektarni tashkil qiladi. bu maydon viloyatlar ichida bir tekis taqsimlanmaydi. bahorikor dehqonchilikni o`ziga xos xarakterlari va qiyinchiliklari mavjud. birinchidan taqdiri qisman relpefga, yaoni yer usti va tuproqni tekis, notekisligiga bog`liq bo`lsa, ikkinchidan tuproqni sifat bahosiga, uchinchidan shu tuproqni namlik sharoitiga, yaoni yog`adigan yog`inni jadalligiga, miqdoriga, vaqtiga, turiga bog`liq bo`ladi. shu bois lalmikor dehqonchilik olib boriladigan yerlarni baholashda tuproq, relpef , iqlim kabi tabiiy kategoriyalar nazarda tutilmog`i darkor. dokuchayev o`z zamonasida nijnqy-novgorod guberniyasining tuproqlarini baholashda tuproq, relpef, iqlimni asos …

ak. geografik, geologik tadqiqotlarda yer yuzasi sferik (sharsimon) deb qabul qilinadi. shuning uchun ham geografiyada va yer haqidagi boshqa bir qator fanlarda "yer shari" degan ibora ishlatiladi. bu nuqtai nazardan yer - yer po`sti, mantiya, yadro qobiqlarini o`z ichiga olgan geoid shakldagi quyosh tizimidagi planeta deb qaraladi. dehqonchilik nuqtai nazaridan esa, yer deganda uning litosfera, yaoni yer po`stining eng ustki yupqa qismi kishi ko`z o`ngiga keladi. bu sohada hali yagona taorif yo`q. lekin baozi tadqiqotlarda yerga taorif berishga urinishlar bor. yer - deb, tuproq va uning onalik jinsini bir qismini o`z ichiga olgan ishlab chiqarish qobiliyatiga ega bo`lgan yer po`stining yupqa eng ustki qatlamiga aytiladi. dokuchayev yer bilan tuproq tushunchalariga to`xtalib ularni farqlash uchun tuproq to`g`risida so`z borganda unumdorlik, yer to`g`risida so`z borganda ishlab chiqarish qobiliyati kabi atamalardan foydalanishni tavsiya etgan va foydalangan. lalmikor dehqonchilik qilinadigan yerlarda tuproq qatlami har xil qalinlikda, shu boisdan bo`lsa kerak bu maydonlarda yerlar tariqasida …

avvalo yog`in-sochin miqdori va havo haroratining miqdorlari, relpef xarakteri hisoblanadi. bu maydonda yillik yog`in miqdori 250-700 mm ni tashkil qiladi. bu miqdorlarni ko`p qismi (70-80 %) qish va bahor oylarining yanvar-apreliga to`g`ri keladi. may oyiga kelib bu maydonda yog`in miqdori keskin kamayadi. yoz oylarida, yaoni iyun-avgustda yog`ingarchilik bo`lmaydi, yaoni nolga tushib qoladi. ayrim yillarda oz miqdorda yog`ishi kuzatiladi. lalmikor dehqonchilik tarqalgan maydonlarda hosil taqdirini asosiy qismi tuproqni suv tartiboti bilan bog`liq. bunda yog`inni yil davomidagi, hatto fasl davomidagi taqsimoti katta amaliy ahamiiyat kasb etadi. a.a.rode, n.ataxonov tomonidan lalmikor yerlarning suv tartiboti terlaydigan guruhga kirishi, yaoni kapillyar naychalar orqali sizot suvi sathidan ko`tarilgan nam bilan atmosfera yog`inlaridan hosil bo`lgan va tuproqning ichki qatlamlariga kirib borgan namliklar uchrashmaydi, demak bir - birigacha yetib kelmaydi degan xulosalar olingan. bu xususiyat adir o`lkalardagi ko`pchilik avtomorf tuproqlar uchun xosdir. bahorikor yerlarda tuproq qatlami 70-120 sm ni tashkil qiladi. tog`oldi qiya tekisliklarida 70 sm gacha bo`lsa, …

21 2 кучсиз ювилган 50-70 21-31 3 ўртача ювилган 30-50 31-51 4 кучли ювилган 75 >75 keltirilgan tashxis belgilariga asoslangan holda bonitirovka koeffitsiyentlari ishlangan bo`lib, m. yakutilov bo`yicha quyidagicha tasvirlanadi. 27-jadval. yuvilganlik darajasiga ko`ra bonitirovkalash koeffitsiyentlari. № ювилганлик даражаси бонитировкалаш коэффициентлари лёсслар, лёссли жинслар пролювиал ва делювиал жинслар 1 ювилмаган 1,00 1,00 2 кучсиз ювилган 0,95 0,95 3 ўртача ювилган 0,90 0,95 4 кучли ювилган 0,70 0,75 5 ювилма жинслар тўплами 1,00 0,65 prolyuvial va delyuvial yotqiziqlar ustida hosil bo`lgan tuproqlar har xil miqdor va o`lchamlardagi toshlar, shag`allar, qum, qumtosh bo`lak va bo`lakchalariga boy bo`ladi. hozirgi vaqtda pasaytiruvchi koeffitsiyentlar tariqasida quyidagi jadvaldan foydalanish tavsiya etiladi. 28-jadval. tuproq yuvilganlik darajasiga ko`ra pasaytiruvchi koeffitsiyentlar. № ювилганлик даражаси коэффициентлар. 1 ювилмаган 1,0 2 кучсиз ювилган 0,9 3 ўртача ювилган 0,8 4 кучли ювилган 0,7 5 ювилма жинслар тўплами 1,0 tuproq tarkibidagi tosh va shag`allarni birlashtirib skelet, yaoni tuproq skeleti deyiladi. skelet miqdori tuproqni …

ular quyidagi chegaralarda joylashadi. 29-jadval. tuproqning skeletlilik darajasiga ko`ra bonitirovka koeffitsiyentining o`zgarshi. № скелетлилик даражаси коэффициенти 1 скелетсиз тупроқлар 1,00 2 кучсиз скелетли 0,95 3 ўртача скелетли 0,80 4 кучли скелетли 0,70 faqat skelet miqdorigina o`simlikni hayoti va faoliyatiga taosir qilmaydi, balki skeletli qatlamni qalinligi, joylashgan chuqurligi ham tuproq unumdorligiga salbiy taosir qiladi, yaoni hosil bilan salbiy korrelyatsiyalanadi. skeletli qatlam 30, 30-50 sm chuqurlikda, yaoni shu chegaradan yuqorida joylashganda g`o`za, beda, makkajo`xori, poliz va boshqa ildiz tizimi yuzada joylashadigan o`simliklar uchun katta zarar yetkazadi. agar bu qatlam chuqurda joylashgan bo`lsa, daraxt o`simliklariga ham zarar yetkazadi. shu bois skeletli qatlam chuqurligiga ko`ra ham bonitirovkalash koeffitsiyentlari o`zgaradi. 30-jadval. skeletli qatlam chuqurligiga ko`ra bonitirovka koeffitsiyentining o`zgarishi. № биринчи скелетли қатлам чуқурлиги, см. коэффициенти 1 100 см дан чуқурда 1,00 2 71-100 0,95 3 51-70 0,85 4 31-50 0,70 5 >30 0,60 tuproq unumdorligiga taosir etuvchi omillardan skeletlilik va gipslilik darajasi hozirgi kunda quyidagi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "lalmikor yerlarni baholash"

1363439426_42279.doc лалмикор ерларни баҳолаш www.arxiv.uz reja: 1. bahorikor yerlarni baholashning negizli shkalasi. 2. lalmikor yerlar uchun bonitirovka koeffitsiyentlari lalmikor yerlarni baholash bahorikor-lalmikor yerlarni baholash sug`oriladigan tuproqlarni baholashdan biroz farq qiladi. tabiiy nam, yaoni yillik yog`in-sochin hisobiga olib boriladigan dehqonchilik lalmikor hisoblanadi. lalmikorchilik bizning mamlakatimizda adir, tog`oldi kengliklarida, asosan bo`z tuproqlarda yo`lga qo`yilgan va rivojlanmoqda. xalqni don mahsulotlari bilan taominlashda bahorikor dehqonchilikni alohida o`rni bor. respublika qishloq xo`jaligida foydalaniladigan lalmikor yerlar 790.4 ming gektarni tashkil qiladi. bu maydon viloyatlar ichida bir tekis taqsimlanmaydi. bahorikor dehqonchilikni o`ziga xos x...

Формат DOC, 115,0 КБ. Чтобы скачать "lalmikor yerlarni baholash", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: lalmikor yerlarni baholash DOC Бесплатная загрузка Telegram