oziq-ovqatdan zaharlanish

PPT 28 pages 645.5 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 645.5 KB

File type PPT

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

слайд 1 oziq–ovqatdan zaharlanish. reja: 1. umumiy tushunchalar. 2. oziq–ovqat infektsiyasi. 3. brutsellyoz. 4. oqsim. 5. oziq–ovqatdan zaharlanish. 1. umumiy tushunchalar. toksigen mikroorganizmlar ta‘sirida oziq–ovqat sababchi bo’lgan kasalliklar oziq–ovqat kasalliklari deyiladi. bu mikroorganizmlar mahsulotlarga turli xil yo’llar bilan tushadi. ular xizmat qiluvchi va qayta ishlovchi xodimlarning qo’li orqali yoki realizatsiyaga chiqarilayotgan mahsulotlarga havodagi chang orqali, iflos suv yoki muz orqali, hamda iflos idishlar bilan kontaktda bo’lganda yuqadi. ba‘zi bir mahsulotlar (masalan, sut va go’sht) kasal hayvonlardan va batsillo tashuvchi hayvonlardan olinganda toksigen mikroorganizmlar bilan zararlangan bo’ladi. oziq–ovqat mahsulotlarini saqlash va realizatsiya qilish bilan shug’ullanuvchi shaxslar oziq–ovqat kasalliklarining kelib chiqishi va ularning oldini olish chora tadbirlarini bilishi lozim. oziq–ovqat kasalliklari kelib chiqishi va belgilari bo’yicha ikki guruhga bo’linadi: oziq–ovqat infektsiyasi; oziq–ovqatdan zaharlanish (otravlenie). 2. oziq–ovqat infektsiyasi. oziq–ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishda, saqlashda va realizatsiya qilishda sanitariya–gigenik rejimlari buzilganda ular odamlar uchun infektsion kasalliklarning manbai bo’lib hisoblanadi. kasallik kelib chiqishi uchun oziq–ovqatdan uncha …

2 / 28

entiriya va xoleraga bo’linadi. infektsiyaning manbai inson hisoblanadi. ichak infektsiyasini qo’zg’ovchi mikroorganizmlar (xoleradan boshqasi) bakteriyalarning ichak tifi guruhiga kiradi. ular inson va hayvon ichaklarida yashaydi. qorin tifi va paratiflar yuqishi va kasalliklar keltirib chiqarishi bilan bir–biridan kam farq qiladi. qorin tifi va paratiflarni keltirib chiqaruvchi bakteriyalar salmonella turiga mos bo’lib, ularning optimal ko’payish harorati 37с, ular 20–40с haroratda ham o’sishi mumkin. bunday bakteriyalarni 30–45 minut davomida 60–65с haroratda qizdirganda yoki bir necha minut qaynatganda halok bo’ladi. glyukozalar fermentatsiya qilinganda paratifoz bakteriyalar kislota va gaz hosil qiladi, qorin tifi bakteriyalari esa faqat kislota hosil qiladi. bu bakteriyalar tashqi muhitda uzoq vaqt saqlanishi mumkin. shunday ekan, qorin tifi tayoqchalari bug’doy noni tarkibida 25–30 kun, sariq yog’da, pishloqda va cho’chqa yog’ida bir necha oylab, meva va sabzavotlarda esa 10–15 kunlab va go’shtda esa (sovuqda) 20–40 kunlab o’z hayot faoliyatini saqlashi mumkin. kasal organizmdagi bakteriya xo’jayralarining parchalanishi natijasida kuchli ta‘sir etuvchi termostabil endotoksinlar hosil …

3 / 28

ib chiqqan odamlar uzoq vaqtgacha batsillo tashuvchilar hisoblanadi. 3. brutsellyoz. brutsellyoz – bola tashlash belgilari bilan odam va hayvonlarda uchraydigan kasallikdir. brutsellyoz qo’zg’atuvchisi birinchi marta 1886 yili o’lgan kishi tanasidan ingliz olimi bryus tomonidan topilgan va makrokokkus melitenzis deb nomlangan. 1897 yili esa bang va stribolt shu xildagi mikroblarni bola tashlagan sigirdan ajratib, bakteriya abortus bovis deb nom berilgan. 1914 yili dj. traum bola tashlagan ona cho’chqalardan shu turdagi mikroblarni topib, bakteriya abortus suis deb atagan. hozirgi paytda bunday gruppalardan oltita: 1. brutsella melitenzis 2. brutsella suis 3. brutsella abortus 4. brutsella ovis 5. brutsella neotomo 6. brutsella kanes morfologik va biologik xususiyatlari. brutsellalar mayda polimorf kokkobakteriya yoki tayoqchasimon bo’lib, hajmi 0,5x0,7–0,6х1,5 mkm. harakatsiz, spora hosil qilmaydi, preparatlarda yakka–yakka yoki juft joylashgan, grammanfiy bo’ladi, vitaminlarga boy oziq muhitlarida o’sadi. oziqli muhitlarda unib chiqishi 7–20 kunda aniqlanadi. keyinchalik brutsellalar laboratoriya sharoitiga moslashadi va oziqli muhitlarda 37 darajada yaxshi o’sadi. brutsellalar suyuq …

4 / 28

atto qushlar ham brutsellyoz bilan kasallanadi. hayvonlarga kasallik bir–biridan yuqadi. chorva mollarda kasallik belgilari isitma chiqishi, bo’g’oz mollarning bola tashlashi, yelin yallig’lanishi (ayniqsa echkilarda), oyoq bo’g’imlarining yallig’lanishi (artritlar) bilan namoyon bo’ladi. ba‘zan kasallangan chorva mollarida hech qanday belgilar ko’rinmasligi mumkin. brutsellalar kasal hayvonlarning chiqindilari: siydik, tezak va eng ko’pi qog’anoq suvida hamda homila pardalarida bo’lib, ulardan tuproqqa, yem–xashakka, suvga tushadi. ayniqsa qog’anoq suvi bilan milliard–milliard brutsellalar tashqariga chiqadi. brutsellyoz kasali bilan og’rigan hayvonlar ko’pincha qisir qoladi. qo’y va echki brutsellyozi odamga ayniqsa yuqumlidir. kasallanish ko’pgina hollarda sut va sut mahsulotlarini iste‘mol qilish orqali yuqadi. bundan tashqari kasallangan hayvonlar va ularning mahsulotlari bilan kontaktda bo’lganda ham yuqadi. inkubatsion davri 4–20 kungacha davom etadi.chidamliligi. brutsellalar sporalar hosil qilmasligiga qaramay tashqi muhitning ta‘siriga chidamli bo’ladi. ular +60 darajaga 30 minut, +70 darajaga 10 minut, +100 darajaga esa bir necha sekund chidaydi. past temperaturada esa (tuproqda, qorda) 4–5 oygacha saqlanib turadi. sutda 45 kun, …

5 / 28

andan so’ng ham zaharlantiradigan xususiyatini yo’qotmasligini aniqladilar. qo’zg’atuvchi virus rino–virus avlodiga kiradi. morfologiyasi va biologik xususiyatlari. oqsim kasalini qo’zg’atuvchi virusning kattaligi 25–30 nm dan oshmaydi. virus qoramollarning hujayralar kulturasida, buyrak hujayralar kulturasida yoki 7–10 kunlik sichqonlarning miya to’qimalarida yaxshi rivojlanadi. oqsim kasalini qo’zg’atuvchi virusning bir necha serotiplari bo’ladi. shu serotiplarga qarab oqsil viruslar a, o, s, at–1, sat–2, sat–3 ga bo’linadi. o’z navbatida aziya–1 esa bir necha antigen variantlarga bo’linadi. sobiq ittifoqda asosan a va o turlari tarqalgan. patogenligi. yuqorida aytib o’tilganidek, oqsim virusi asosan tabiiy sharoitda qoramol, qo’y, echki va cho’chqalarda kasallik qo’zg’aydilar. chidamliligi. oqsim virusining tashqi muhitga chidamligi turlicha. virus sovuq ta‘siriga chidamli bo’lib, –190 darajada ham hayot faoliyatini saqlaydi. u issiqqa uncha chidamli emas. suyuq oziq muhitida +60–70 darajada 5–15 minut qaynatganda darhol halok bo’ladi. vodorod ionlarining koyatsentratsiyasiga nihoyatda sezgir. masalan, virus рн 7,5–7,7 bo’lganda yaxshi rivojlanadi. ammo рн 6,0 bo’lganda (kislota muhitida va рн–11,0 ishqor muhitida) …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oziq-ovqatdan zaharlanish"

слайд 1 oziq–ovqatdan zaharlanish. reja: 1. umumiy tushunchalar. 2. oziq–ovqat infektsiyasi. 3. brutsellyoz. 4. oqsim. 5. oziq–ovqatdan zaharlanish. 1. umumiy tushunchalar. toksigen mikroorganizmlar ta‘sirida oziq–ovqat sababchi bo’lgan kasalliklar oziq–ovqat kasalliklari deyiladi. bu mikroorganizmlar mahsulotlarga turli xil yo’llar bilan tushadi. ular xizmat qiluvchi va qayta ishlovchi xodimlarning qo’li orqali yoki realizatsiyaga chiqarilayotgan mahsulotlarga havodagi chang orqali, iflos suv yoki muz orqali, hamda iflos idishlar bilan kontaktda bo’lganda yuqadi. ba‘zi bir mahsulotlar (masalan, sut va go’sht) kasal hayvonlardan va batsillo tashuvchi hayvonlardan olinganda toksigen mikroorganizmlar bilan zararlangan bo’ladi. oziq–ovqat mahsulotlarini saqlash va realizatsiya qilish bilan sh...

This file contains 28 pages in PPT format (645.5 KB). To download "oziq-ovqatdan zaharlanish", click the Telegram button on the left.

Tags: oziq-ovqatdan zaharlanish PPT 28 pages Free download Telegram