sinfdan tashqari o'qish uchun mavzular bo'yicha badiiy asarlar ro'xatini tuzish.doc

DOC 36 pages 119.5 KB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 119.5 KB

File type DOC

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ ________________ fakulteti, guruh talabasi tekshirdi ; ______________ - 20 sinfdan tashqari o'qish uchun mavzular bo'yicha badiiy asarlar ro'xatini tuzish. reja: kirish i – bob. sinfdan tashqari o’qishning maqsad va vazifalari 1.1. o’quvchilarning sinfdan tashqari o’qishni tashkil qilish 1.2. sinfda va sinfdan tashqari o’qishning bog’liqligi ii – bob. sinfdan tashqari o’qish uchun kitob tanlash tamoyillari 2.1.sinfdan tashqari o’qish uchun kitob tanlash tamoyillari va mavzulari 2.2. sinfdan tashqari o’qishga rahbarlik shakllari,xususiyatlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati kirish “bu narsa - ta’riflash uchun mazmuni tutqich bermaydigan, muzika sezgisi kabi, lirik asarning xossasidir” (v.belinskiy, 189-bet). “uni na aytib berish va na izoh qilish mumkin; lekin uni shoir qalamidan qanday chiqqan bo’lsa, xuddi shunday o’qib berish bilan ikkinchi odamda ta’sir qoldirish mumkin; agarda uni so’z …

2 / 36

madhiya, qo’shiq, ashula, alla, lapar, yor-yor; mushoira, shiru-shakar, muvashshah, g’azal, tuyuq, ruboiy, fard, masnaviy, mustazod, sonet, tarjeband, tarkiband; to’rtlik, musallas, murabba, muxammas, musaddas, musabba, musamman, mutassa, muashshar va h. bularning hammasi ham o’zining muayyan janriy xususiyatlariga ega; katta – kichikligidan qat’i nazar bo’lishi mumkin bo’lgan hayotning barkamol va betimsol obrazini – san’atning buyuk asarlarini voqye qilgandirlar; ularning ba’zilarini o’rganishning o’ziyoq, mulohazalarimizni isbot etadi. badiiy adabiyot ilmiy adabiyotdan hayot haqiqatini jonli va jozibali tasvirlashi bilan keskin farqlanadibadiiy asarlar 3xil bo’ladi: 1.lirik asarlar(she’rlar, ruboiylar,g’azal, tuyuq , qo’shiq muxammas fard qit’a,qasida, musamman va boshqalar) lirik asarlarda voqelik ayrim shaxslarning kechinmalari, o’y fikrlari,asosida ko’rsatiladi. lirika mazmun mohiyatiga ko;ra 2 xil bo’ladi: a)intim lirika- shoirning ruhiy kechinmalari va hissiy olami aks ettiriladi. b)ijtimoiy lirika-real hayotda ro’y bergan voqea-hodisalar tasvirlanadi. lirik asarlar va ularni o’ rganish boshqa turdagi asarlarni o’rganishdan farq qiladi. lirik asarlar hajm jihatdankichik, mazmunansiqiq bo’ladi. lirik asarlarning mazmundorligi ,bo’yoqliligi, va ayniqsa emotsionalligi ularni …

3 / 36

asarlarining inson ruhi tafakkuriga ta’siri sababi nimada ekan? bu savolga javob topish tushanarliroq bo’lishi uchun, badiiy va ilmiy adabiyotni taqqoslab ko’rish lozim. bilamizki, umumta’lim maktablarida “tabiatshunoslik”, “geografiya” singari o’quv fanlari o’tiladi. ularda kecha-kunduz, uning eng go’zal va so’lim fursati bo’lmishtong to’g’risida, yumaloq er sharini nurlari bilan yorituvchi quyosh haqida bir talay ma’lumot lar beriladi. quyosh bo’lmasa erda hayot bo’lishi mumkin emasligi aytiladi. bu ma’lumotlar o’quvchilarning aqliy saviyasi yuksalishiga ta’sir qiladi. ular tufayli bolalar kecha-kunduz, tong va boshqalar haqida oldin bilmagan narsalaridan xabardor bo’ladilar. ayni vaqtda, o’quvchlar tong payti tabiat juda go’zal bo’lishi haqida ham tushunchaga ega bo’ladilar. lekin bu bilim va axborotlar bolalarning aqlini boyitib, tafakkurini o’stirsa ham, hissiyotlariga, tuyg’ulariga deyarli ta’sir qilmaydi. rauf parfining “tong otmoqda...” deb nomlangan she’rida bir parchani o’qib ko’raylik: tong otmoqda. tong o’qlar otar, tong otmoqda, quyosh zambarak. yaralangan yer shari yotar, boshlarida yashil chambarak. shoir tong otishi qanday bo’lishini batafsil tasvirlab, nima ochun shunday …

4 / 36

tashqari, kitobxonni ma’rifiy jihatdan boyitadi. yoki siz vatanparvarlik mavzuiga bag’ishlangan ikkita she’r o’qidingiz. ya’ni ikkovining mavzui birdek dolzarb. birinchisi sizga mutlaqo ta’sir etmadi, tuyg’ularingizni uyg’otmadi. ikinchisidan esa behad hayajonlandingiz, vatanga mehringiz ortdi, shu vatanga munosib farzand bo’lish tuyg’ularingiz yanada mavjlandi.bu, sherdagi badiiy mukammallik tufaylidir. demak, har qanday, hatto eng dolzarb mavzu ham faqat go’zal, yuksak saviyada, mukammal ravishda o’z ifodasini topgan taqdirdagina muhim ahamiyat kasb eta oladi. lirikada qahramonning ichki kechinmalari hayotning go’zal va xunuk tomonlari aks ettiriladi. lirik sherlarda yozuivchi o’zi to’g’risida, o’zining xayol va o’ylari, orzu istaklari, hissiyotlari va boshqa odamlarga, tabiatga bo’lgan munosabatlari haqida gapiriladi. lirik tur janrlarining asosida ham inson hayoti, muhabbati va nafrati, sevinchi va iztirobi o’zining badiiy ifodasini topadi. v-ix sinflarda lirik asarni organishning asosiy usuli o’qituvchi va o’quvchining ifodali o’qishidir. ifodali o’qish bilan o’quvchi sherda shoir tasvirlagan voqea, obraz haqida tasavvurga ega bo’ladi. bunga u har bir so’z, misra mazmuni chuqurkshtirish orqali erishadi. …

5 / 36

mos keladigan temir irodali odamlarni xalq ijobiy ma’noda temir odam deb atashini esga soladi. a. oripov esa o’z sherida o’zgalar g’amiga befarq qarovchi hissiz, bag’ritosh odamlarga nisbatan “temir odam” atamasini qo’llagan. ma’lum bo’ladiki, bitta so’z birikmasi ikki vaziyatda tamomila zid ma’nilar anglatishini o’quvchlarga tushuntirish imkoni paydo bo’ladi. “kishini mashg’ul etgan, to’lqinlatgan, shodlatgan, qayg’uga solgan, zavqlantirgan, hayajonlantirgan nima bo’lsa, qisqasi, subyektning ichiga nima kirsa, unda nima paydo bo’lsa, shularning barchasini lirika o’zining qonuniy boyligi kabi qabul qiladi” (v.belinskiy, 184-b). demak, lirik asar shoirning sezgi mevasi, bir oniy ilhomining natijasi, bir zumda “pishib” yetilgan poetik fikr va tuyg’usining ifodasidirki, ularning ko’pi sarlavha (nom)siz bo’ladi, birinchi misra yoki radif nomi bilan nomlanadi: “bu narsa - ta’riflash uchun mazmuni tutqich bermaydigan, muzika sezgisi kabi, lirik asarning xossasidir” (v.belinskiy, 189-bet). “uni na aytib berish va na izoh qilish mumkin; lekin uni shoir qalamidan qanday chiqqan bo’lsa, xuddi shunday o’qib berish bilan ikkinchi odamda ta’sir qoldirish …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sinfdan tashqari o'qish uchun mavzular bo'yicha badiiy asarlar ro'xatini tuzish.doc"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ ________________ fakulteti, guruh talabasi tekshirdi ; ______________ - 20 sinfdan tashqari o'qish uchun mavzular bo'yicha badiiy asarlar ro'xatini tuzish. reja: kirish i – bob. sinfdan tashqari o’qishning maqsad va vazifalari 1.1. o’quvchilarning sinfdan tashqari o’qishni tashkil qilish 1.2. sinfda va sinfdan tashqari o’qishning bog’liqligi ii – bob. sinfdan tashqari o’qish uchun kitob tanlash tamoyillari 2.1.sinfdan tashqari o’qish uchun kitob ...

This file contains 36 pages in DOC format (119.5 KB). To download "sinfdan tashqari o'qish uchun mavzular bo'yicha badiiy asarlar ro'xatini tuzish.doc", click the Telegram button on the left.

Tags: sinfdan tashqari o'qish uchun m… DOC 36 pages Free download Telegram