iqtisodiy axborot tizimlarida axborotlarni himoyalash usulllari

PDF 11 стр. 438,8 КБ Бесплатная загрузка

11 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 438,8 КБ

Тип файла PDF

Страницы 11

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 11

iqtisodiy axborot tizimlarida axborotlarni himoyalash usulllari reja: 1. axborot xavfsizligi haqida tushuncha 2. axborot himoyalash tizimlari 3. iqtisodiy axborot tizimi xavfisizligiga tahdid turlari 4. iatdagi axborotlarni himoyalash usullari va vositalari tayanch so‘z va iboralar: himoyalash texnalogiyalari, tahdid, axborotlar xavfiszligi, raqamli imzo, kriptografiya va h.q. axborot xavfsizligi – fuqarolar, tashkilotlar va davlat manfaati yo„lida jamiyat axborot muhitini shakllantirish, takomillashtirish hamda undan foydalanish jarayonlarida uning ichki va tashqi tahdidlardan himoyalanganligini ta‟minlovchi holatdir. 1-rasm. ахборот хавфсизлигининг концептуал модели axborot xavfsiziligiga tahdid ob’ektlariga himoya qilinishi lozim bo„lgan ob‟ektning tarkibi, holati va faoliyati haqidagi ma‟lumotlar kiradi. axborotga tahdid deganda uning konfidentsialligi, butunligi, to„laligi va u bilan tanishish qoidasi buzilishi tushuniladi. axborot xavfsizligiga tahdid manbalariga raqiblar, jinoyatchilar, korruptsiyachilar hamda boshqa buzgunchilar kiradi. axborot xavfsizligiga tahdid manbalarining maqsadlari quyidagilarga yo„naltirilgan bo„lishi mumkin: muhofaza qilinayotgan ma‟lumotlar bilan tanishish, g„arazli maqsadlarda ularni o„zgartirish va moddiy zarar etkazish yo„lida ularni yo„qotish. kondidentsial axborot manbalariga odamlar, hujjatlar, nashrlar, axborot tashish texnik …

2 / 11

i saqlashga hech qanday chora qo„rmaganligi sababli raqib o„zi qiziqqan ma‟lumotni engil olishi mumkin. • axborot manbasi axborot xavfsizligi choralarini kattiq saqlaydi va raqib saqlanayotgan axborotga kirishi yoki uni olishi uchun axborotga sanktsiyasiz kirishning barcha usullarini qo„llaydi. • axborot egasi (manba) bilmagan holda texnik qanallardan axborotni beihtiyor chiqib ketishi va undan raqib o„zining maqsadlarida xech qanday qiyinchiliksiz oson foydalanishi mumkin. konfidentsial axborotga tahdid deganda muhofaza qilinayotgan axborot resurslaridan ma‟lumot olish bo„yicha amalga oshirilgan yoki oshirilishi mumkin bo„lmagan hatti-xarakatlar tushuniladi. konfidentsial axborotga noqonuniy ega bo‘lishni quyidagi amallar yordamida bajarish mumkin ma’lumotni fosh etilishi – axborot bilan ish yuritish jarayonida atayin yoki ehtiyotkorsizlik oqibatidan tanishishga huquqi bo„lmagan shaxslarning konfidentsial ma‟lumotlarga kirish yoki u bilan tanishuviga olib keluvchi xarakat axborotni beixtiyor chiqib ketishi – konfidentsial axborotni tashkilot hududidan yoki ishonch bildirilgan shaxslar orasidan nazoratsiz chiqib ketishidir. axborotga sanktsiyasiz kirish- kirishga huquqiy bo„lmagan shaxsni qonun buzarlik yo„li bilan konfidentsial axborotga ega bo„lishidir. axborotlarni himoyalashning …

3 / 11

ni ta‟minlash muammosi tobora dolzarb tus olmoqda. xavfsizlik choralari axborotlarni sanktsiyasiz (ruxsatsiz) olish, himoya qilinayotgan axborotlarni yo„q qilish yoki modefikatsiyalashning oldini olishga qaratilgan. so„ngi yillardagi xorijiy matbuot materiallarining ko„rsatishga, aloqa qanallari bo„yicha, beriladigan axborotlarni suiste‟mol qilish ularning ogohlantirish vositalaridan kam bo„lmagan darajadagi jadallik bilan mukammalashib bormoqda. bunday hollarda axborotlarni himoflash uchun nafaqat himoyaning chastnix mexanizmlarini ishlab chiqish, chora-tadbirlarning bir butun kompleksini ishlab chiqish, ya‟ni axborotlar yo„qolishining oldini olish uchun maxusus vositalar, usul va tadbirlardan foydalanish talab etiladi. bugungi kunda yangi, zamonaviy texnalogiya – kompyuter axborot tizimlaridagi va ma‟lumot uzatish tarmoqlardagi axborotlarni himoyalash texnalogiyasi paydo bo„ladi. axborot xavfsizligi tahdid deyilganda axborot resurslaridan foydalanish oqibatidan uning buzilishga, farqlanishga olib keladigan hatti-harakatlar, yoki voqea-xodisalari, ulardan ruxsatsiz foydalanish, shuningdek, dasturiy va apparat vositalari tushuniladi. bunday xavflarni tasodifiy, oldindan ko„zda tutuilgan yoki qasddan qilingan deya bo„lishi qabul qilingan. birinchisining manbasi dasturiy taminlashdagi xatolar, apparat vositalarining ishdan chiqishi, foydalaniuvchi yoki ma‟muriyatning noto„g„ri xarakatlari kabilar bo„lishi mmkin. …

4 / 11

hni ko„zda tutadi. faol tahdidiga, masalan, aloqa linyalarini buzish yoki radioelektron eshitishni qiyinlashtirish yoki uning operatsion tizimini ishdan chiqarish, ma‟lumotlar bazasi yoki kompyuter texnalogiyalaridagi tizimli axborotlarni buzib ko„rsatish v.b kabilar kiradi. faol tahdid manbalari g„araz niyatli kishilarning bevosita xatti-harakatlari, dasturdagi viruslar va x.k. bo„lishi mumkin. axborotlar xavfsizligining asosiy tahdid (xavf) larina quyidagilar kiradi: - konfendentsial axborotlarni oshkor qilish; - axborotlar; - axborot resurslaridan ruxsatsiz foydalanish; - axborot resurslaridan noto„g„ri foydalanish; - axborotlarni ruxsatsiz almashtirish; - axborotlarni rad etish; - xizmat ko„rsatishdagi rad etish. konfedentsial (mahfiy) axborotlarni ochish (oshkor etish) vositalari ma‟lumotlar bazasiga ruxsatsiz kirish, qanallarni yashirincha tinglash v.h.lar bo„lishi mumkin. har qanday holatda ham ayrim shaxslar(guruhlar)ning mulki bo„lgan axborotlarni boshqa shaxslar tomonidan olinishi uning egasiga zarar etkazishi tabiiy. axborotlarning obro„sizlanishi qopdagi ko„ra ma‟lumotlar bazasiga ruxsatsiz o„zgarishlar kiritish natijasida yuzaga keladi, buning natijasida uning iste‟molchisi yo undan voz kechishga yoki o„zgarishlarni aniqlab haqiqiy ma‟lumotlarni tiklash uchun qo„shimcha kuch sifatiga to„g„ri keladi. …

5 / 11

o„ladi. bunday tahdid (xavf) ko„pincha aatni dasturiy ta‟minlashdagi hatolar oqibatida kelib chiqadi. abonentlar orasida ruxsatsiz axborot almashish, ulardan birini tanishish man etilgan axborotni olishiga, natijada bank axborotlari mazmunining oshkor etishiga sabab bo„lishi mumkin. axborotni olish bosh tortish bu axborotni olishni yoki uni yuboruvchining uni olganligi (yuborganligi) faktini rad etishi bilan izohlanadi. bank faoliyati sharoitida bu qisman tomonlardan birining tuzilgan moliyaviy bitimni «texnik» yo„l bilan buzishiga, shu bilan birga, ikkinchi tomonga sezilarli zarar etkazishiga imkon beradi. xizmat ko„rsatishdan bosh tortish (rad etish) o„ta ma‟lum va keng tarqalgan tahdid (xavf) bo„lib, uning manbai aatning o„zidir. bunday bosh tortish abonentga resurslarni taqdim etish, kechiqqanda uning og„ir asoratlar keltirib chiqarishi mumkin bo„lgan holatlarda, ayniqsa haflidir. foydalanuvchilarda qaror qabul qilish uchun zarur bo„ladigan ma‟lumotlarni yo„qligi, bu qarorni hozircha samarali amalga oshirish mumkin bo„lganda ham, uning ratsional bo„lmagan yoki hatto ponopoliyaga qarshi harakatlariga sabab bo„lib qolishi mkmkin. xorij matbuoti tahlillari asosida shakllantirilgan axborotlarga ruxsatsiz kirishning eng …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "iqtisodiy axborot tizimlarida axborotlarni himoyalash usulllari"

iqtisodiy axborot tizimlarida axborotlarni himoyalash usulllari reja: 1. axborot xavfsizligi haqida tushuncha 2. axborot himoyalash tizimlari 3. iqtisodiy axborot tizimi xavfisizligiga tahdid turlari 4. iatdagi axborotlarni himoyalash usullari va vositalari tayanch so‘z va iboralar: himoyalash texnalogiyalari, tahdid, axborotlar xavfiszligi, raqamli imzo, kriptografiya va h.q. axborot xavfsizligi – fuqarolar, tashkilotlar va davlat manfaati yo„lida jamiyat axborot muhitini shakllantirish, takomillashtirish hamda undan foydalanish jarayonlarida uning ichki va tashqi tahdidlardan himoyalanganligini ta‟minlovchi holatdir. 1-rasm. ахборот хавфсизлигининг концептуал модели axborot xavfsiziligiga tahdid ob’ektlariga himoya qilinishi lozim bo„lgan ob‟ektning tarkibi, holati va faoliyati haqidagi ...

Этот файл содержит 11 стр. в формате PDF (438,8 КБ). Чтобы скачать "iqtisodiy axborot tizimlarida axborotlarni himoyalash usulllari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: iqtisodiy axborot tizimlarida a… PDF 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram