iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarda pul muomalasini markaziy bank tomonidan tartibga solinishi

DOCX 38 pages 199.6 KB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 199.6 KB

File type DOCX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

kurs ishi mavzu: iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarda pul muomalasini markaziy bank tomonidan tartibga solinishi mundarija kirish………………………………………………………………………….3 asosiy qism……………………………………………………….................4 1. markaziy bankning tashkil etilish shakllari va maqomi …………………..4 2. markaziy banklarning mamlakatlar iqtisodiyotidagi o’rni va roli ….……….10 3. markaziy banklarning asosiy funksiyalari........................................................17 4. markaziy bank emissiya, davlat banki sifatida..............................................24 5. o‘zbekiston respublikasi markaziy bankining vazifalari va funksiyalari.......27 xulosa...................................................................................................................31 adabiyotlar ro'yxati............................................................................................33 kirish bizga ma’lumki, dastlabki markaziy banklar eramizning xvii xviii asrlarda yevropaning rivojlangan mamlakat lari da tashkil etildi. markaziy banklarni tashkil etishdan asosiy maqsad muoma- laga pul birliklari chikarilishini markazlashtirish va muomaladagi pul xajmini tartibga solishdan iborat edi. markaziy bank tashkil etilishiga qadar kapitalizmning dastlabki davrida mamlakatdagi ti- jorat banklarining barchasi muomalaga o'z banknotlarini chiqarish huquqiga ega edi. banknot - muayyan bankning unda ko'rsatilgan miqdordagi pulni real, haqiqiy pulga xohlagan paytda almashtirib berishi to’grisidagi majburiyatdir. shunday ekan, har bir bank o'zining zahirasidagi mavjud real, haqiqiy (oltin, kumush) miq- aorigacha muomalaga pul belgilari- banknotlar …

2 / 38

ilgan. ishlab chiqarish, muomala jarayonining rivojlanishi pulga bomgan talabning os- hishiga olib kelgan. ushbu talabni qondirish va o’zlari oladigan daromadni ko'pavtirish maqsadida tijorat banklari muomalaga o'zlarining oltin zahiralaridan bir necha barobar ko’p miqdorda banknot chiqarishgan. natijada muomaladagi banknotlar banklarning oltin zahiralari bilan to'liq ta'minlanmasdan qolgan va banklar o'zlarining majburiyatlarini bajarish imkoniyatlarini yo'kotgan. bu esa, o’z navbatida, tijorat banklariga bo'lgan ishonchning yo'qo- lishiga olib kelgan va shu holat pul muomalasining izdan chiqishi- ga sabab bo’lgan. natijada pul muomalasini tartibga solish, muomaladagi pul miqdorini muvofiqlashtirish zaruriyati vujudga kelgan. oqibatda muomalaga chiqariladigan pul mablag'larini markazlashtirish, pul muomalasini nazorat qilish va tijorat banklari faoliyatini tartibga solish uchun maxsus davlat organi markaziy bank tashkil etilishiga ob'ektiv sabablar vujudga kelgan. dastlabki markaziy bank 1656 yil shvesiyada tashkil qilingan bo'lsa, 1694 yil angliyada angliya banki tashkil etilgan. 1. markaziy bank-pul muomalasini muvofiqlashtiruvchi organ sifatida markaziy bank hukumat tomonidan pul muomalasini barqarorlashtirish, muomaladagi pul miqdorini tartibga solish va …

3 / 38

lumotlardan ко' rinib turibdiki, markaziy bankning ustav kapitali to’liq davlat mablag'lari hisobiga. bir qismi (odatda, 50 foizdan ortig'i) davlat mablag'lari, qolgan qismi yuridik va jismoniy shaxslar mablag'lari evaziga yoki to'liq a’zo banklar (federal zahira tizimi) mablag'lari va to'liq banklar va sug'urta kompaniyalari mablag'lari hisobiga tashkil etiladi. markaziy bank ustav kapitalini to'ldirish, oshirish va ularning manbalari har bir mamlakatning qonunchilik hujjatlarida o'z aksini topadi. e tirof etilganidek, ustav kapitalini tashkil etish shakllaridan qat’iy nazar, markaziy bank davlatning pul-kredit sohasidagi siyosatlarini amalga oshiruvchi organdir. har bir mamlakat qonunchiligida, albatta, markaziy bankning ushbu jihati alohida aks ettirilgan. t/r mamlakatlar markaziy bank ustav kapitali manbalari 1. buyuk britaniya, daniya, gollandiya, rossiya, fransiya. germaniya 100 foiz davlat mulki 2. shveytsariya 43 foiz-xususiy shaxslar;57 foiz-kanton (ma’muriy bo'linmalar) mulki 3 italiya 100 foiz - banklar va sug'urta kompaniyalari mulki 4. aqsh 100 foiz - federal zahira tizimiga a'zo banklar mulki 0’zbekiston markaziy bankining ustav kapitali miqdori ikki …

4 / 38

o'zbekiston respublikasi markaziy banki yuridik shaxs hiso- blanadi va u davlatning mutlaq mulkidir. markaziy bank o'zining nizomiga, hisob raqamiga va mustaqil balansiga egadir. uning faoliyati harakatdagi qonunlar majmuasi doirasida tashkil etiladi va mustaqil boshqaruv tizimiga ega. "o'zbekiston respublikasi markaziy banki to’grisida'‘gi qonun bilan uning maqsad va vazifalari, taqiqlangan faoliyatturlari, hisobdorligi, mustaqilligi, tashkiliy tuz- ilishi va tashqi iqtisodiy faoliyati belgilab berilgan. yuqorida qayd etganimiz kabi, o'zbekiston respublikasi markaziy banki 100 foiz davlat mablag„i hisobiga tashkil etilgan bo’lib, u davlatning pul- kredit sohasini muvofiqlashtiruvchi mustaqil organ hisoblanadi. · 0„zbekiston respublikasi markaziy banki o’z sarf-xarajatla- rini o’zining daromadlari hisobidan amalga oshiruvchi, iqtisodiy jihatdan mustaqil muassasadir. markaziy bank yuridik shaxs sifatida o'z faoliyatidan daromad oladi va ushbu mablag„lar bilan o'z xarajatlarini qoplaydi. daromadlarning xarajatlardan oshgan qismi, ya’ni markaziy bankning foydasi boshqaruv belgilagan tartibda taqsimlanadi. foydani taqsimlashda ishonchsiz, shubhali qarzlar va boshqa aktivlar bo'yicha ehtimoliy yo’qotishlarni qoplash zahiralari va turli ijtimoiy va iqtisodiy fondlar shakllantiriladi …

5 / 38

lgilanadi. ko’p hollarda, markaziy bankning mustaqilligini belgilashda sub’ektiv va ob’ektiv omillar ta’siri inobatga olinadi. sub’ektiv omil sifatida markaziy bank rahbariyati va hukumat xodimlari o’rtasidagi o’zaro rasmiy munosabatlar. markaziy bank rahbariyatining hukumat xodimlari orasidagi norasmiy obro’ e’tibori, ularning mamlakat iqtisodiy taraqqiyoti jihatlarini belgilashdagi fikr va mulohazalar - ining hukumat doirasida tan olinishi kabilar inobatga olinadi. markaziy bank mustaqilligining ob’ektiv omillari sifatida asosan quyidagilar tan olinadi: · markaziy bank kapitalida davlatning ulushi; · markaziy bank vazifalarining qonunchililcda yoritilish darajasi; · markaziy bank rahbari (raisi) va uning o’rinbosarlarini tayin- lash (saylash) tartibi va ularning faoliyat ko’rsatish muddatlarin- ing qonun hujjatlarida to’liq, aniq aks ettirilishi hamda ushbularga rioya etish darajasi; · davlat tomonidan markaziy bank faoliyatini nazorat qilish shakllari; · markaziy bank rahbariyati tomonidan qabul qilingan qarorlar- iga davlat organlarining qonun asosida ta'sir ko’rsatish ko'lamlari va markaziy bankning pul-kredit siyosatlarini hayotga tatbiq etish- da hukumatning ishtiroki; · markaziy bank moliyaviy faoliyatida davlatning roli, ya’ni …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarda pul muomalasini markaziy bank tomonidan tartibga solinishi"

kurs ishi mavzu: iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarda pul muomalasini markaziy bank tomonidan tartibga solinishi mundarija kirish………………………………………………………………………….3 asosiy qism……………………………………………………….................4 1. markaziy bankning tashkil etilish shakllari va maqomi …………………..4 2. markaziy banklarning mamlakatlar iqtisodiyotidagi o’rni va roli ….……….10 3. markaziy banklarning asosiy funksiyalari........................................................17 4. markaziy bank emissiya, davlat banki sifatida..............................................24 5. o‘zbekiston respublikasi markaziy bankining vazifalari va funksiyalari.......27 xulosa...................................................................................................................31 adabiyotlar ro'yxati.......................

This file contains 38 pages in DOCX format (199.6 KB). To download "iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarda pul muomalasini markaziy bank tomonidan tartibga solinishi", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy rivojlangan mamlakatl… DOCX 38 pages Free download Telegram