nikoh to'yining rasm-rusumlari

PPTX 14 стр. 303,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 14
nikoh to`yi marosimlarida afsungarliklar va qadimiy diniy e`tiqodlar simbiozi nikoh to`yi marosimlarida afsungarliklar va qadimiy diniy e`tiqodlar simbiozi reja: 1.nikoh to`yi marosimlarida afsungarliklar 2.qadimiy diniy e`tiqodlar simbiozi. o`zbek xalqining qadimiy rasm-rusumlari, dunyoqarashi, ishonch-e`tiqod­lari, turmush-tarzi va hayot haqidagi falsafiy qarashlari, asrlar bo`yi jamlangan hayotiy tajribalari va turmush ko`nikmalarini o`zida mujassamlashtirgan eng jozibali marosimlarimizdan biri - nikoh to`yidir. xalqimizning qadimiy e`tiqodlarini, madaniyat tarixi, orzu intilishlari, hayotga munosabatini o`rganishda nikoh to`yi bilan bog’liq marosimlar muhim ahamiyatga egadir. dunyodagi ko`plab boshqa xalqlar singari o`zbek to`y marosimlari sirasida nikoh to`ylari uzining turli xildagi marosimlarga, irim-sirimlarga boyligi, etnografik manbalarining rang-barangligi bilan alohida ajrab turadi. o`zbek xalqi nikoh to`ylari majmuiga kiruvchi farg’ona vodiysi o`zbeklari nikoh to`ylari ham oilaviy turmush va ma`naviy madaniyatning tarkibiy qismi bo`lib, uning ishtirokchilari tomonidan murakkab urf-odatlar va udumlar bajarilgan. nikoh to`yi bilan bog’liq marosimlarda ko`plab qadimiy e`tikod va topinishlarni masalan, fetishizm, totemizm, tabiat e`tiqodi, olov va o`choq ibodati, ajdodlar e`tiqodiga sig’inish, shomonlik va …
2 / 14
niy tusdagi afsungarliklar ham kelin-kuyovning serfarzand bo`lishlarini tilab, ularning turli yovuz kuchlardan va yomon ko`zlardan saqlashga qaratilgan. xalqimizning nikoh to`y marosimlar o`zining tashkiliy qismlaridan tortib to nihoyasiga etgunicha bir qancha bosqichdan iboratdir. shu bois biz ushbu turkum marosimlarda o`tkaziladigan afsungarlik va qadimiy diniy e`tiqodlar izlarini ma`lum bosqichlarga bo`lib o`rganamiz: 1. to`ygacha bo`lgan urf-odat, an`ana va marosimlardagi afsungarliklar; 2. to`y vaqti, ya`ni kelinni olib kelish va nikoh marosim bilan bog’liq holda bajariladigan urf-odatlarda diniy e`tiqodlar sinkretlashgan ko`rinishlar; 3. to`ydan keyingi marosimlardagi afsungarliklar va boshqa e`tiqodlar. o`zbek xalqi nikoh to`y marosimlarini boshlab beruvchi dastlabki marosim sovchilikdir. farg’ona vodiysi qipchoqlarida oldinlari sovchilikka irim qilib oq va qizil otda borilgan. lekin sovchilar hech qachon qora otda bormaganlar. chunki qora otda borishlik ishni bitmasligiga sabab bo`lar ekan. sovchilar ishni bitirib kelganlarida bo`lg’usi kuyovga "ish bitdi, endi kelinga sirg’a olib kel" - deyishgan. ayollar qulog’iga taqadigan sirg’alar dastlab afsungarlik ahamiyatiga ega bo`lgan. shu bois hozir ham …
3 / 14
ritiluvchi uziga xos rasm-rusm mavjud. bunga kura kuyov tomondan uch-to`rt ayol bo`lg’usi kelinning uyiga maxsus «kelin kuchi»ni olgani boradilar. bunda ushbu kun uchun marosimiy tarzda pishirilgan sho`rvada qo`y qovurg’asi solingan bo`ladi va ushbu kun ikki ayol qolishadi va «kelin kuchi»ni olib qaytadilar. to`y marosimlarida keksa yoshli, ko`p farzandli kishilarning ishtiroki zarur va uta muxim hisoblangan. ular to`y marosimining ma`lum bosqichlarida o`ziga xos afsungarlik funktsiyalarini bajarganlar. biz buni bo`lg’usi kelinning sepini tayyorlash jarayonidan boshlab kuzatishimiz mumkin. odatda bulgusi kelin-kuyovlar uchun ko`rpa-to`shaklarni tikish, ya`ni, "ko`rpa soldi" marosimda tikish-bichish ishlarini keksa yoshli ayollar tomonidan boshlab berilgan. bunda keksa yoshli, ko`p farzandli ayollarning xususiyatlari bo`lg’usi kelin-kuyovga ham o`tsin degan afsungarlik niyati mujassamlashgan. "ko`rpa soldi marosimida biz nafaqat keksa yoshli kishilarning afsungarlik xususiyatlarini, balki narsalarning ham afsungarlik xossalariga bo`lgan ishonchni uchratamiz. marosim oldidan keksa yoshli onaxonlarimiz kelin-kuyovning dastlabki ko`rpalari orasiga turli-tuman turli-tuman qand qog’ozlarini qo`shib tikkanlar. bunda bo`lg’usi oilaning hayoti qanday shirin dasturxoni qut-barakali, to`kin-sochin …
4 / 14
kelin xonadoniga etib kelganlaridan so`ng maxsus tayyorlab kuyilgan uyga kirganlar. uy ostonasiga poyandoz (oq rangli mato va qizil rangli belbog’ni bir-biriga qo`shib tikilgan) solingan. poyandozni kuyov bosib ichkariga kirganidan so`ng, uning do`stlari shunday kuyovlik bizga ham nasib qilsin degan niyatda poyandozni o`zaro tortishadilar. biz bunda poyandozni o`ziga xos muqaddaslik xossasini ko`ramiz. kuyovnavkarlar dasturxoniga turli noz-ne`matlar bilan birga bo`lg’usi oila serfarzand bo`lsin deb tuxum ham qo`yiladi. ular dasturxon atrofida o`tirganlaridan so`ng xonadonning keksasi duoi-fotiha qilgan. shundan so`ng kuyovga atalgan shirinchoy olib kelingan, shirinchoyni dastlab kuyov, so`ngra uning do`stlari hayotlari shu shirinchoy kabi shirin bo`lsin, degan magik niyatda ichganlar. kuyovnavkarlar dasturxon atrofida o`tirgan vaqtda mezbonlardan biri kuyovni yomon ko`zdan, yovuz kuchlardan himoya qilish maqsadida isiriq tutatadi. o`z novbatida kuyov va uning sheriklari minatdorchilik ramzi sifatida isiriqchiga pul berganlar. biz bunda isiriqning o`ziga xos marosimiy afsungarlik xossasini ko`ramiz. kuyovning do`stlari ziyofatni eb bo`lganlaridan so`ng kuyovga kuyovlik belbog’larini bog’laganlar. vodiy axolisi nikoh to`ylaridagi "yo`l …
5 / 14
kitilgan kiyim yoki paranji kiygan kelin kelgan. kelinni bunday tarzda kiyinib kelishi markaziy osiyo xalqlari orasida keng tarqalgan odat hisoblanadi. bu odatning tarqalish geografiyasi borasida r. rahimov o`z asarida ma`lumot bergan. kelinni olib kelayotganlar kuyovning uyi oldiga yaqinlashgach eshik oldida katta olov yoqiladi va kuyovning yangalari shakar solingan sut yoki qatiq va bir kiyimlik mato olib chiqqanlar. sutni kelinchakka yaxshi niyatlar bilan ichkizilgan. kelinga sut berishda sutday yo`li oydin, zurriyotli va zotli bo`lsin, degan magik niyat mujassamlashgan. qolaversa qadimdan sut va sutli mahsulotlar turkiy xalqlarda eng muqaddas ashyolardan biri va aynan ma`lum bir guruhni ramzi hisoblangan. image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nikoh to'yining rasm-rusumlari"

nikoh to`yi marosimlarida afsungarliklar va qadimiy diniy e`tiqodlar simbiozi nikoh to`yi marosimlarida afsungarliklar va qadimiy diniy e`tiqodlar simbiozi reja: 1.nikoh to`yi marosimlarida afsungarliklar 2.qadimiy diniy e`tiqodlar simbiozi. o`zbek xalqining qadimiy rasm-rusumlari, dunyoqarashi, ishonch-e`tiqod­lari, turmush-tarzi va hayot haqidagi falsafiy qarashlari, asrlar bo`yi jamlangan hayotiy tajribalari va turmush ko`nikmalarini o`zida mujassamlashtirgan eng jozibali marosimlarimizdan biri - nikoh to`yidir. xalqimizning qadimiy e`tiqodlarini, madaniyat tarixi, orzu intilishlari, hayotga munosabatini o`rganishda nikoh to`yi bilan bog’liq marosimlar muhim ahamiyatga egadir. dunyodagi ko`plab boshqa xalqlar singari o`zbek to`y marosimlari sirasida nikoh to`ylari uzining turli xildagi ...

Этот файл содержит 14 стр. в формате PPTX (303,0 КБ). Чтобы скачать "nikoh to'yining rasm-rusumlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nikoh to'yining rasm-rusumlari PPTX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram