bayramlar tarixi

PPTX 13 pages 741.7 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 741.7 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

слайд 1 dunyoviy madaniyat milliy madaniyatlarni yig’indisi reja: 1. o’zbek xalq bayramlari tarixidan. 2. zardushtiylik dini bilan bog’liq marosimlar. 3. islomgacha bo’lgan davrdagi bayramlar. bayramlar eng qadimiy davrlardan boshlab inson hayotining eng muhim va tarkibiy qismiga aylangan. ularsiz insoniyat hayotini mutlaqo tasavvur qilib bo’lmaydi. bayramlar xalq hayotining eng yaxshi va go’zal tomonlarini aks ettiruvchi ko’zgudir. bayramlar insoniyat hayotida shu qadar mustahkam o’rin egallaganki, ularni nishonlamaydigan hech bir shaxs, oila, jamoa topilmaydi. shuningdek, har bir millat va elat, xalqning o’z taraqqiyot tarixi jarayonida shakllangan bayramlari mavjud. o’rta osiyo xalqlari, jumladan, o’zbek xalqining ham eng qadimiy davrlardan shakllana boshlagan, asrlar bo’yi avloddan avlodga o’tib, kamol topib, bebaho merosga aylangan bayramlari ko’p. bu bayramlarning ma’lum qismi turli sabablar tufayli yo’qotilgan, ayrim bayramlar esa qarama-qarshiliklarni yengib, ko’pgina fazilatlardan ajralsada, butunlay yo’qolib ketmagan, yana boshqalari esa xalq hayotida mustahkam o’rin olib, bizning zamonamizgacha yetib kelgan. o’zbek xalqining bayramlari qon-qardosh xalqlarning tarixiy - madaniy aloqalari jarayonida …

2 / 13

qol sodir bo’la boshlagan. arxeologik qazilmalar va qorlardan topilgan topilmalar qadimiy odamlarning o’z mehnati (ovi) natijasini tantana qilganliklaridan dalolat beradi. ovdan o’lja bilan qaytish va o’z mehnatidan manfaatdor bo’lish xursandchilik, shodiyona kayfiyatni yaratgan va bu holatni ovchilar imo-ishora, maxsus harakatlar hamda o’yin shaklida ifodalashga urinishgan. shu tarzda "o’yin - mehnat farzandi" bo’lib vujudga kelgan . ibtidoiy ovchilar hayotida ovchilik o’yinlari muhim o’rin tutgan. ovchilik o’yinlari ovdan oldin ham, undan so’ng ham o’tkazilgan. ovdan oldingi o’yinlar - ovoldi mashqi vazifasini o’tagan hamda jiddiy o’ziga xos kichik marosim shaklida uyushtirilgan. o’yinlar jarayonida yoshlarni ham ov qilishga o’rgatishgan. shu boisdan qam u o’ziga xos maktab vazifasini o’tab, bir tomondan, ovchilar mahoratini o’stirishga yordam bergan bo’lsa, ikkinchi tomondai esa, ularda taqlid sano’atini shakllantirgan va rivojlantirgan. ovdan so’nggi o’yinlar ov muvaffaqiyatli tugagandagina uyushtirilgan deb taxmin qilish mumkin. chunki ovdan o’lja bilan qaytish, bu ziyofat, xursandchilik qilishga, butun jamoaning bayram qilishiga imkon yaratgan. mehnat- bu bayramning …

3 / 13

da o’tadigan marosimlardan yana biri -"erkaklikka o’tish" ("erkakka aylanish") edi. o’spirin unga uzoq tayyorgarlik ko’rib, o’zining hayotga tayyorligi va kuchini namoyish qilishga intilgan. bu marosimda o’spirin qiynalgan, sinalgan, xullas, imtihondan o’tkazilgan. ibtidoiy jamiyatda, muste paleolit davridan boshlab, odamlar atrofdagi hodisalarni anglashga intiladilar, lekin ularning tabiat sirlari oldida aqliy jiqatdan ojizligi natijasida turli ilohiy kuchlarga siqinish, jumladan totemistik, animistik, politeistik, magik vujudga kelgan. tabiiyki, kishilar bunday tushunchalar, qarashlar, orzularni muayyan marosim va bayramlarda aks ettirishga uringanlar. chunonchi qurqoqchilik davrida "yomqir tilash" ("sust xotin"), shamol zarar keltirganda-"shamolni to’xtatish" ("choy momo") va shamol kerak bo’lganda -"shamol chaqirish", bevaqt sovuq tushganda -"quyoshga siqinish", omad kelmaganda, ofat bo’lganda qurbonlik qilish va hokazo marosimlar o’tkazilgan. biroq bunday qodisalarni qali bayram deb bo’lmaydi, albatta, chunki ular asosan tabiat injiqliklaridan odamlarga ortiqcha tashvish kelgandagina o’tkazilgan. biroq keyinchalik ibtidoiy odamlar bunday marosimlarni tabiiy ofatlarning go’yo oldini olish maqsadida o’tkaza boshlashadi. bu esa ularning ba’zilarini bayramga aylanib ketishiga sabab bo’ldi, …

4 / 13

d turli bayramlar shakllari vujudga kela boshlagan. ana shu oddiy shakllar keyingi tarixiy davrlardagi bayramlarga asos va zamin bo’la oldi. miloddan avvalgi i ming yilliklar boshida o’rta osiyoda o’troq dehqonchilikning rivoj topishi, ibtidoiy jamiyat yemirila borib, quldorlik tuzumining vujudga kelishi, so’qd, xorazm, baqtriya kabi davlatlarning paydo bo’la boshlashi, yangi diniy qarashlarning shakllana borishi munosabati bilan yangi davrga xos turmush tarzini ifodalovchi an’ana, marosim va bayramlar ham yuzaga keldi. miloddan avvalgi vii-v asrlarda zardushtiylik dini (zoroastrizm) o’rta osiyoda keng rivojlandi. zardushtiylarning fikricha, dunyo asosini ikki qarama-qarshi narsa - yaxshilik va yomonlik, yoruqlik va qoronqilik, issiqlik va sovuqlik, hayot va o’lim o’rtasidagi kurash tashkil qilgan. shuning uchun dunyodagi barcha ijobiy hodisalarni yaxshilik xudosi - axuramazda (xurmuz) va hamma salbiy narsalarni yomonlik xudosi- anxara-manyu (axriman) irodasiga boqliq deb tushunishgan. zardushtiylar yaxshilik xudosiga yaxshilik qilishini, yomonlik xudosiga yomonlik qilmasligini iltimos qilib siqinishgan. shuningdek, zardushtiylar yaxshilik xudosi axuramzaning yordamchilari- mitra (yigit qiyofasidagi quyosh va yoruqlik …

5 / 13

ni o’rganishda x-xi asrlarda yashagan buyuk ensiklopedist olim abu rayxon beruniyning "qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar" asari muhim rol o’ynaydi. image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bayramlar tarixi"

слайд 1 dunyoviy madaniyat milliy madaniyatlarni yig’indisi reja: 1. o’zbek xalq bayramlari tarixidan. 2. zardushtiylik dini bilan bog’liq marosimlar. 3. islomgacha bo’lgan davrdagi bayramlar. bayramlar eng qadimiy davrlardan boshlab inson hayotining eng muhim va tarkibiy qismiga aylangan. ularsiz insoniyat hayotini mutlaqo tasavvur qilib bo’lmaydi. bayramlar xalq hayotining eng yaxshi va go’zal tomonlarini aks ettiruvchi ko’zgudir. bayramlar insoniyat hayotida shu qadar mustahkam o’rin egallaganki, ularni nishonlamaydigan hech bir shaxs, oila, jamoa topilmaydi. shuningdek, har bir millat va elat, xalqning o’z taraqqiyot tarixi jarayonida shakllangan bayramlari mavjud. o’rta osiyo xalqlari, jumladan, o’zbek xalqining ham eng qadimiy davrlardan shakllana boshlagan, asrlar bo’yi avloddan avl...

This file contains 13 pages in PPTX format (741.7 KB). To download "bayramlar tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: bayramlar tarixi PPTX 13 pages Free download Telegram