turkmaniston haqida mustaqil ish

DOCX 27 pages 114.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 27
o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi o‘zbekiston milliy universiteti huquqiy fanlar kafedrasi mustaqil ish turkmaniston bajardi: 2024-2025 o'quv yili reja: 1. turkmaniston respublikasining georafik o‘rni, aholisi, iqtisodiy rayonlari; 2. markaziy osiyo integratsiyasida turkmaniston; 3. mamlakatning ijtimoiy taraqqiyoti tahlili, qashshoqlikka yuz tutmaslik va rivojlanish istiqboli; 4. xulosa va takliflar. kirish darhaqiqat bugungi tezkor rivojlanish zamonida jahonning yirik kuchga ega faktorlari oʻz ta’sir doirasini kundan-kunga kengaytirib bormoqda. bu ta’sirlarning kengayishi asosan yashirin va oshkora tarzda olib borilmoqda, bunday tahdidlar zamonida esa minglab yillar davomida bir hududda, bir hil madaniyatda, bir oila boʻlib yashab kelgan biz turkiy xalqlar birdam boʻlishimiz va bu kabi tahdidlarga yelkama-yelka turib qarshilik koʻrsata olishimiz kerak. shu oʻrinda eslab oʻtishimiz kerak boʻlgan muhim bir nuqta boʻlib, bu nuqta xalqlarning adadidir, shu kunlarda tahminan 700 ga yaqin xalqlar boʻlib bularning 195 tasining oʻz davlatlari bordir, xususan faqatgina g20 guruhi davlatlarini umumiy boyligi dunyoda bir yilda ishlab chiqariluvchi barcha …
2 / 27
iklar yaqqol ko‘zga tashlanadi. ushbu mustaqil izlanish davomida gʻarb, rus hamda markaziy osiyo olimlarining turkmanistonning mustaqillikka erishganidan keyingi davrdagi faoliyatiga oid fikrlari va qarashlari aks etgan adabiyotlardan foydalanildi. maqolaning maqsadi turkmanistonning neytralitetitiga sabab boʻlgan ayrim yondashuvlar tahlilini ochib berishdan iborat. maqsaddan kelib chiqqan holda, markaziy osiyo integratsiyasi qanday bosqichlarni bosib oʻtganligini asoslash vazifalar sifatida belgilab olindi. turkmaniston respublikasining maydoni 488.1 ming km.kv bulib, maydoni bo‘yicha mdh davlatlari orasida rossiya, qozog`iston, ukrainadan keyin 4—o‘rinda, markaziy osiyoda esa ikkinchi o‘rinda turadi. aholisi 4.5 mln. kishi. aholi zichligi 1 km.kv.ga 92 kishi ga to‘g‘ri keladi. turkmaniston respublikasi industrial—agrar mamlakat bo‘lib, iqtisodiyotining asosini sanoat tashkil etadi. xalqaro mehnat taqsimotida neft—gaz qazib chiqarish va paxta yetishtirish bilan ishtirok etadi. turkmaniston respublikasi chetga asosan, neft va neft mahsulotlari, natriy sulfat, elektroenergiya, sement xom ashyosi, paxta yoіi, poliz ekinlari, qorako‘l terisi eksport qiladi. bundan tashqari turkmanistondan neft sanoati uchun mashina va uskunalar chetga sotiladi. tabiiy sharoiti va …
3 / 27
chi o‘rinda turadi. gaz zahiralari deyarli barcha viloyatlar hududidan qazib olinadi. neft zaxiralari asosan kaspiy buyida xamda dengiz relflarida joylashgan. neft konlarida yuldosh gazlar xam uchraydi. turkmaniston respublikasida temir rudasi va rangli metallar nixoyatda kam. lekin respublika ximiyaviy xom—ashyolarga boyligi bilan xam ajralib turadi. bundan tashqari qurilish materiallari xam kup. bu yerda oltingugurt konlari (chorjo‘y viloyatining janubi—sharqidagi gourdak koni) yodobromli suv (cheleken yarim orolidagi va nebit dogda). mineral tuzlar (јora—buroz—kol qo‘ltiіida, kaspiy bo‘yida va boshqalar), sement xom—ashyosi (bezmein), ozokerit va boshqalar topilgan. respublikada chorjo‘y superfosfat zavodi, mariy azot—tuk zavodi ishlab turibdi. yer resurslari. respublikada yer resurslari ko‘p bo‘lib, sanoat qurilishi uchun qiyinchilik tuіdirmaydi. 6—7 mln.ga yerda suіorib dehqonchilik qilinishi mumkin, lekin suv tanqisligi sababli 1 mln.ga.yer sug‘oriladi xolos. cho‘llardan chorvachilikda yaylov sifatida foydalaniladi. iqlimning issiqligi bu yerda subtropik ekinlar yetishtirishga imkon beradi. (respublikaning janubi va janubi-sharqi). suv resurslarining asosiy qismini amudaryo tashkil etadi. (95%). murg`ob, tedjen, atrek daryolari sug`orish uchun …
4 / 27
ylashgan. o‘zbeklar asosan, toshovuz viloyatida istiqomat qiladi. xo‘jaligi. respublika xalq xo‘jaligida yoqilgi energetika majmuasi, yengil sanoat va agrosanoat majmuasi tarmoqlari katta ahamiyatga ega, yokilri energetika kompleks i, neft asosan kaspiy bo‘yidagi konlardan neft kuvurlari orkali turkmanboshiga (sobiq krasnovodsk) keltiriladi. keltirilgan neftning bir qismi dengiz yo‘li orqali eksportga jo‘natilsa, bir qismi mahalliy neftni qayta ishlash zavodlarida qayta ishlanadi. zavoddan chiqqan mazut va yo‘ldosh gaz mahalliy ieslarda yoqilgi sifatida ishlatiladi. neft mahsulotlariningt bir qismi yana eksportga ketadi. chorjo‘y yaqinidagi seydi (sobiq neftezavodsk) shahrida 80—yillardan beri yirik neftni qayta ishlash zavodi ishlab turibdi. gaz deyarli barcha viloyatlarda bir necha o‘nlab konlardan qazib olinadi. (toshovuzdan boshqa). gazning asosiy qismi o‘rta osiyo -markaz magistral gaz quvurlari orqali eksport qilinadi. bir qismi esa ieslarida yonilіi sifatida ishlatiladi. masalan: mariy gresi. bundan tashqari mari shahrida tabiiy gaz asosida azotli o‘g`itlar ishlab chiqarish yo‘lga qo‘yilgan. neft va gaz konlari asosida respublikada neft—gaz—ximiya energiya ishlab chiqarish sikli shakllangan. lekin …
5 / 27
ligi, mariy mashinasozlik zavodi) hamda oziq—ovqat sanoati uchun mashina va dastgohlar ishlab chiqariladi. bundan tashqari elektrotexnika mashinasozligi (ashіabad) hamda maishiy xizmat ko‘rsatish mashinasozligi (gaz plitalari ishlab chiqarish), metalni qayta ishlash, hamda qishloq xo‘jalik texnikalariga xizmat ko‘rsatish korxonalari ishlab turibdi. to‘qimachilik sanoati deyarli barcha viloyatlarda yaxshi rivojlangan (turkmanboshidan tashqari). turkmaniston respublikasi paxta yetishtirish bo‘yicha markaziy osiyoda o‘zbekistondan keyin ikkinchi o‘rinda turadi. respublikada 1 mln. tonna paxta hosili olinadi. paxta tolasining bir qismi respublikada qayta ishlanadi, qolgani xorijiy mamlakatlarga eksport qilinadi. chorjo‘ydan janubda asosan ingichka tolali paxta ekiladi. shuningdek, respublikada ipak qurti boqish yaxshi yo‘lga qo‘yilgan. bundan tashqari tabiiy jun asosida to‘qimachilik na tikuvchilik korxonalari ishlab turibdi. turkmaniston respublikasi to‘qimachilik sanoatida gilam to‘qish yaxshi rivojlangan. turkman gilamlari jahon bozorida katta obro‘ga egadir. to‘qimachilik va gilam to‘kish markazlari ashіabad, mari, chorjo‘y, nebitdor hisoblanadi. oziq—ovqat sanoati mahalliy xom ashyo asosida ishlaydi va paxta moyi hamda turli (go‘sht, baliq, sabzavot) konservalar ishlab chiqariladi. kopetdoі etaklaridagi …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "turkmaniston haqida mustaqil ish"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi o‘zbekiston milliy universiteti huquqiy fanlar kafedrasi mustaqil ish turkmaniston bajardi: 2024-2025 o'quv yili reja: 1. turkmaniston respublikasining georafik o‘rni, aholisi, iqtisodiy rayonlari; 2. markaziy osiyo integratsiyasida turkmaniston; 3. mamlakatning ijtimoiy taraqqiyoti tahlili, qashshoqlikka yuz tutmaslik va rivojlanish istiqboli; 4. xulosa va takliflar. kirish darhaqiqat bugungi tezkor rivojlanish zamonida jahonning yirik kuchga ega faktorlari oʻz ta’sir doirasini kundan-kunga kengaytirib bormoqda. bu ta’sirlarning kengayishi asosan yashirin va oshkora tarzda olib borilmoqda, bunday tahdidlar zamonida esa minglab yillar davomida bir hududda, bir hil madaniyatda, bir oila boʻlib yashab kelgan biz turkiy xalqlar...

This file contains 27 pages in DOCX format (114.9 KB). To download "turkmaniston haqida mustaqil ish", click the Telegram button on the left.

Tags: turkmaniston haqida mustaqil ish DOCX 27 pages Free download Telegram