yunon-baqtriya podsholigi

DOCX 6 pages 26.8 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.8 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

yunon-baqtriya podsholigi miloddan avvalgi iii asrning oʻrtalarida salavkiylar davlatida yuz bergan siyosiy beqarorlikdan foydalanib, salavkiylarning baqtriyadagi noibi diodot oʻzini shoh deb eʼlon qildi. shu bilan birga, parfiya noibi andragor ham diodot bilan bir vaqtda, yaʼni miloddan avvalgi 247-yilda oʻzini shoh deb eʼlon qilgan. miloddan avvalgi 230-yillarda diodot vafot etadi va taxtga uning oʻgʻli diodot ii oʻtiradi. yustinning yozishicha, diodot ii taxtga oʻtirgach, parfiyaliklar shohi arshak bilan oʻzaro tinchlik shartnomasini tuzgan. miloddan avvalgi 220-yilda kelib chiqishi kichik osiyodagi magnesiya shahridan boʻlgan yevtidem oʻz tarafdorlari bilan yunon-baqtriya shohi diodot ii va uning yaqin qarindoshlarini oʻldirib, oʻzini shoh deb eʼlon qilgan. yozma manbalarda qayd qilinishicha, salavkiylar shohi antiox iii (miloddan avvalgi 223-187-yillar) sharqdagi ajralib chiqqan oʻlkalarni yana salavkiylar tasarrufiga oʻtkazish maqsadida yurish boshlagan. antiox iii avval parfiyani oʻz davlati tarkibiga qoʻshib olgan va yunon-baqtriyaning gʻarbiy chegaralariga yetib kelgan. bundan xabar topgan yevtidem gerirud daryosida joylashgan kechuvlarni qoʻriqlash uchun koʻp sonli qoʻshin yuboradi. ammo …

2 / 6

da yevtidemning oʻgʻli demetriy ham qatnashgan. polibiyning yozishicha, antiox iii demetriyni iliq kutib olgan. uning qaddi-qomati, soʻzlashish madaniyatini shoh unvoniga loyiq koʻrgan va qizlaridan birini tortiq qilib, otasining shohlik unvonini saqlab qolishiga rozi boʻlgan. muzokaralardan soʻng antiox iii va yevtidem oʻrtasida kelishuv qasami hamda yozma sulh tuzilgan. bu sulhga binoan, yevtidem shoh unvonini saqlab qolgan. antiox iii esa yevtidem fillarini hamda qoʻshinga kerak boʻlgan oziq-ovqatni olib, hindiston tomon yurishini davom ettirgan va hindikush togʻlaridan oshib oʻtib, hindlar shohi safagasen bilan doʻstlik bitimini tuzgan. antioxning hindiston tomon yurishi yunon-baqtriya shohlarining kelajakdagi harbiy yurishlar yoʻnalishini belgilab bergan. yevtidem hukmronligi davrida yunon-baqtriya davlati tarkibiga gʻarbdagi qator qoʻshni viloyatlar qoʻshib olingan. ular orasida margʻiyona, areya, aspian va turiva alohida oʻrin egallaydi. yevtidem hukmronligi davrida sugʻdiyona ham yunon-baqtriya tasarrufida boʻlgan. yunon-baqtriya hududlarining yanada kengayishi yevtidemning oʻgʻli demetriy nomi bilan bogʻliq. demetriy taxminan miloddan avvalgi 200-yillarda hokimiyat tepasiga keladi. u davlat hududini yanada kengaytirish maqsadida eʼtiborini …

3 / 6

triyada podshoh boʻldi, ikkalasi ham buyuk insonlardir”. yevkratid demetriyga qarshi urushlarni davom ettirdi, u uzluksiz hamlalar qilib, dushman ustidan gʻalaba qozondi. besh oy davom etgan qamaldan soʻng hindistonni boʻysundirdi. baqtriyaga qaytish vaqtida yevkratid bundan oldin oʻziga teng hukmdor qilib tayinlagan oʻgʻli geliokl tomonidan oʻldirildi. yevkratid oʻlimi yunon-baqtriya davlati siyosiy inqirozini tezlashtirdi. oʻrta osiyo, afgʻoniston va hindiston yerlarini birlashtirgan qudratli yunon-baqtriya oʻrnida diodot, yevtidem va yevkratid avlodlaridan boʻlgan hokimlar oʻz viloyatlarida tangalar zarb qilishni yoʻlga qoʻydi. miloddan avvalgi ii asrning yarmida baqtriya va sugʻdiyonada antimax hukmronlik qildi va oʻz nomidan tangalar zarb qila boshladi. u tangalarda oʻzini “teos”, yaʼni “xudo” deb qayd qilgan. bu bilan antimax aholi orasida oʻz nomini ilohiylashtirishga harakat qilgan. yunon-hind shohlari orasida shoh menandr alohida shuhrat qozongan. miloddan avvalgi ii asrning uchinchi choragida yunon-baqtriya va parfiya davlatlarining sharqiy hududlariga markaziy osiyoda yashagan koʻchmanchi qabilalar hujumi xavfi kuchaydi. yunon-rim tarixchilari ularni umumiy skiflar nomi bilan yoki saklar, skaravaki, …

4 / 6

ʼsir koʻrsatdi. shahar va qishloqlardagi hayot asta-sekin iziga tusha boshladi va taraqqiy etdi. bu jarayon yunon-baqtriya davrida sifat va mazmun jihatidan yangi bosqichga koʻtarildi. eski shaharlar tez surʼatlar bilan rivojlandi, koʻplab yangi shaharlarga asos solindi, ularning iqtisodiy salohiyati oshdi. yunon-baqtriya podshohligi davrida baqtriyada iqtisodiy va ijtimoiy hayot tez surʼatlar bilan rivojlanib, taraqqiyotning yangi bosqichiga koʻtarildi. yustin diodotga “baqtriyaning mingta shahri hukmdori” deb taʼrif bergan boʻlsa, strabon “yevkratidga mingta shahar boʻysungan”, deb yozadi. yozma manbalarda baqtriyada yangi shaharlarga ham asos solingani toʻgʻrisida maʼlumotlar mavjud. jumladan, yevkratideya shahri barpo etilgan. baqtriyadagi eng yirik shaharlardan biri davlat poytaxti zariaspa-baqtr boʻlib, u afgʻonistonning balx shahri oʻrnida joylashgan. shahar mudofaa inshootlarining mustahkamligi sabab antiox iii uni 2 yil qamal qilib, ishgʻol eta olmagan va yevtidem bilan sulh tuzishga majbur boʻlgan. yunon-baqtriya davrida asos solingan yirik shaharlardan yana biri oyxonim yodgorligidir. bu yodgorlik afgʻonistonning shimoli-sharqiy hududida, koʻkcha daryosining panj daryosiga quyilgan yerida joylashgan. shaharning tarhi uchburchak …

5 / 6

bodtepadagi arxeologik tadqiqot natijalariga qaraganda, bu shaharlarga ahamoniylar davrida asos solingan boʻlib, makedoniyalik aleksandrning harbiy yurishlari vaqtida qisman vayron etilgan. yunon-baqtriya davrida esa qayta tiklangan, hayot tez surʼatlar bilan rivojlangan va ular muayyan kichik dehqonchilik vohalari markazlariga aylangan. baqtriyaning tabiiy geografik oʻrni, boy hayvonot dunyosi va serunum tuproqlari qadimdan insonlar eʼtiborini oʻziga qaratgan. shuning uchun boʻlsa kerak, strabon appolodorning soʻziga asoslanib, “baqtriya butun ariananing koʻrkidur”, deb qayd qilgan. oʻlkaning oʻrtasidan sharqdan shimoli-gʻarbiy tomonga amudaryo — oks oqib oʻtgan. oʻlkaning janubiy qismida joylashgan hindikush va shimoldagi hisor togʻlaridan oqib kelayotgan qator katta-kichik daryo va soylar dehqonchilik bilan shugʻullanishga qulay imkoniyat yaratgan. aholi turli-tuman dehqonchilik mahsulotlari yetishtirgan. strabonning quyidagi soʻzlarini qayd qilish zarur: “baqtriya zaytun yogʻidan tashqari barcha mahsulotlarni ishlab chiqaradi. mamlakat yerlarining serhosilligi sabab baqtriyani qoʻzgʻolonga chaqirgan yunonlar shunday qudratga ega boʻldilarki...”. baqtriyaliklar boshoqli oʻsimliklar yetishtirishga koʻproq eʼtibor qaratgan. ular bugʻdoy, arpa, suli va sholi kabi mahsulotlar yetishtirgan. pliniyning yozishicha, “baqtriyada …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yunon-baqtriya podsholigi"

yunon-baqtriya podsholigi miloddan avvalgi iii asrning oʻrtalarida salavkiylar davlatida yuz bergan siyosiy beqarorlikdan foydalanib, salavkiylarning baqtriyadagi noibi diodot oʻzini shoh deb eʼlon qildi. shu bilan birga, parfiya noibi andragor ham diodot bilan bir vaqtda, yaʼni miloddan avvalgi 247-yilda oʻzini shoh deb eʼlon qilgan. miloddan avvalgi 230-yillarda diodot vafot etadi va taxtga uning oʻgʻli diodot ii oʻtiradi. yustinning yozishicha, diodot ii taxtga oʻtirgach, parfiyaliklar shohi arshak bilan oʻzaro tinchlik shartnomasini tuzgan. miloddan avvalgi 220-yilda kelib chiqishi kichik osiyodagi magnesiya shahridan boʻlgan yevtidem oʻz tarafdorlari bilan yunon-baqtriya shohi diodot ii va uning yaqin qarindoshlarini oʻldirib, oʻzini shoh deb eʼlon qilgan. yozma manbalarda qayd qilini...

This file contains 6 pages in DOCX format (26.8 KB). To download "yunon-baqtriya podsholigi", click the Telegram button on the left.

Tags: yunon-baqtriya podsholigi DOCX 6 pages Free download Telegram