қисқарувчан тизимлар биофизикаси. рецепция биофизикаси

DOC 67.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1363177486_42073.doc қисқарувчан тизимлар биофизикаси www.arxiv.uz режа: 1. қисқарувчанликнинг молекуляр механизмлари. 2. мушаклар механикаси. 3. ҳужайралар ҳаракатчанлигининг номушак шакллари. 4. кўришнинг биофизикавий асослари. 5. ҳужайра ичидаги сигнализация қисқарувчанликнинг молекуляр механизмлари. мушаклар механикаси ҳужайра ва организмлар ҳаракатланиб, механик иш бажаради. бу иш изотермик ва изобарик шароитда бажарилади ва бунда энергия манбаи бўлиб иссиқлик ва кимёвий энергия хизмат қилади. кўндаланг йулли мускулнинг толалари ичида кўп сонли миофибриллалар жойлашган. уларнинг диаметри 1-2 мм бўлиб, саркомерлардан ташкил топган. хар бир саркомер z-соҳа билан чегараланган. саркомерларнинг узунлиги 2,0 мкм ни ташкил этади. миофибриллани ички қисми саркоплазма деб аталиб, унда митохондриялар ва эндоплазматик тўр жойлашган. саркомер - бу мускулнинг асосий ҳаракатлантирувчи структураси бўлиб, йуғон ва ингичка толалардан иборат. ингичка толалар актин оқсилидан, йуғон толалар миозин оқсилидан ташкил топган. миозин молекуласида функционал қисмлар - “шарнир” мавжуд. бу молекуланинг бир қисми йуғон толанинг танасида ва иккинчи қисми унинг ташқи томонида жойлашган. оғир миозинда фаол ва актин боғловчи марказлар бор. …
2
б киради, натижада i дисклар калталашади, а дискларнинг узунлиги ўзгармайди. миозин иплари шохланиб, хар қайсиси тахминан 150 миозин молекуласидан ташкил топган кўп бошчаларни ҳосил қилади. бу бошчалар миозин ипнинг ўсимтаси бўлиб, уни актин иплар билан боғлаб туради. кундаланг кўприкчаларнинг бошчалари эшкаксимон ҳаракат қилиб, актин ипларни миозин оралигига силжитади. кўприкчалар ҳаракатларининг амплитудаси 20 нм, частотаси секундига 5-50 тебранишдан иборат. кўприкчалар асинхрон равишда ҳаракатлансада, улар жуда кўп бўлганидан вужудга келадиган тортиш кучи қисқариш давомида бир меъёрда сақланади. тинч ҳолатда кўприкча энергияга бойийди, лекин актин ипи билан бирика олмайди, улар ўртасида жойлашган тропонин оқсили билан бириккан тропомиозин ипи бунга халақит беради. мускул фаоллашганда унинг миоплазмасида эркин са++ ионлари пайдо бўлади. тропонин кальций билан бирикиб, ўз конформациясини ўзгартиради ва тропомиозин ипини суриб, кундаланг кўприкчаларнинг актин иплари билан бирикишига имконият туғдиради. бирикиш натижасида кўприкчанинг конформацияси кескин ўзгаради, унинг бошчаси эгилади, актин ипи 20 нм сурилади. бу ҳаракат учун сарфланган энергия фосфорилланган актомиозин таркибидаги макроэргик фосфат …
3
льций концентрацияси юқори бўлишини сақлаб туради. саркоплазматик ретикулум бўшлиғида кальций ионлари концентрацияси саркоплазмадагига нисбатан юқори бўлиб, саркоплазматик ретикулум мембранасининг фаолланиши ундаги кальций каналларининг очилишига ва концентрацион градиент бўйича кальцийнинг актин ва миозин иплар атрофига чиқишига олиб келади. ретикулум мембранаси фаолланиши учун мускул толасининг ташқи мембранасида вужудга келган қўзғалиш т- система орқали саркоплазматик ретикулум мембранасига тарқалиши керак. т- система ташқи мембрананинг саркомер ичига ботиб кирган қисми ҳисобланади. кўндаланг найчанинг диаметри 50 нм. умуртқали ҳайвонларнинг мускул толаларида бу найчалар дисклар соҳасида миофибриллаларга яқинлашади. кўндаланг найчаларга перпендикуляр бўлиб, миофибриллаларга параллел ҳолда узунчоқ найчалар жойлашган. узунчоқ найчаларнинг икки учи кенгайиб, цистерналар ҳосил қилади. кўндаланг найча ва икки тарафдаги цистерналар учликларга бирлашган. нерв толаси орқали мускул толасига етиб келган импульс ташқи мембранада ҳаракат потенциалини вужудга келтиради, бу потенциал кундаланг найча орқали тарқалиб, цистерна мембранасини фаоллаштиради ва кальций ионларининг чиқиб, актин ва миозин иплар атрофида кўпайишига олиб келади ва қисқариш механизмини ишга туширади. мускул қисқаришини таъминловчи …
4
, фибробластлар ва шу каби ҳужайраларнинг амёбасимон ҳаракатини; шунингдек ҳужайра ичида амалга ошадиган ҳаракатларни, масалан хромосомаларнинг тарқалиши, эндоцитоз, экзоцитоз, эпителиал киприкчалар, микроворсинкалар ҳаракатларини таъминлаб туради. мускул ҳужайраларидан фарқ қилиб, бу ҳужайраларда миозиннинг нисбий миқдори кам бўлади, баъзиларида фақат актин оқсили мавжуд бўлиб, фаол ҳаракатга эга ҳужайраларда, масалан тромбоцитларда актин цитоплазма умумий оқсилларининг 20-30 % ини ташкил этади. номушак ҳаракат шаклларида тубулин оқсили ҳам иштирок этиши қайд этилган.кўришнинг биофизикавий асослари. одам қабул қилаётган маълумотларнинг кўп қисмини кўриш орқали олиб, кўриш умуртқалилар ва буғимоёқлиларга ҳам хос бўлган фоторецепциянинг бир тури ҳисобланади. ёруғлик нури, спектрал хоссалар билан характерланиб, кўриш пигментлари, масалан, родопсин, нур энергиясининг қамровчиларидир. нур ютиш эвазига уларнинг электронли қўзғалган ҳолатга ўтиш қобилияти кўриш сигналининг пайдо бўлишини таъминловчи жараёнлар занжирини бошлаб берадиган триггерлик хоссасини шартлайди. фоторецепциянинг умумий реакциясини, қуйидаги кўринишда тасвирлаш мумкин: родопсин + ёруғлик –––→ нерв импульси кўриш пигментларининг ютиш спектрлари, кўриш рецепциясининг таъсир спектрларига мос тушади. ёруғликка сезгир ҳужайралар, кучайтириш …
5
ардан ташкил топган. пигментли эпителийда ҳосил бўладиган тасвир, кириш сигнали вазифасини бажаради. чиқиш сигнали эса кўриш нервида импульслар билан кодланган, нейтрал тасвирдир. фоторецептор ҳужайралар таёқча ва колбачалар молекуляр фоторецептор структураларини ўз ичига олган, параллел дискларнинг кетма-кетлигидан иборат, чўзиқ шаклдаги қурилмадир. дисклар қалинлиги, тахминан 12-15 нм, улар орасидаги масофа эса 14-16 нм ни ташкил этади. колбачалар рангли кўришни таъминласа, таёқчалар кучсиз ёритилганликдан таъсирланади. тўр пардадаги ҳужайралараро синаптик контактлар мавжуд. горизантал ҳужайралар қўшни рецепторларни бир-бири билан боғлаб, информациянинг латерал йуналишдаги ўтказилишини таъминласа, биполяр ҳужайралар информациянинг ички синаптик қатламга ўтказилишини таъминлайди. ганглиоз ҳужайранинг хар бири чекланган сондаги фоторецептор ҳужайралардан информация олади. кўриш пигментлари липохромопротеидлар, яъни оқсил, липид ҳамда хромофор ретиналдан иборат комплексдир. тўр парда таёқчалари ташқи сигментларининг ўзига хослиги шундан иборатки, тинчликда уларнинг цитоплазматик мембранасидаги потенциал, нерв ва бошқа кўпгина ҳужайралар мембрана потенциалидан фарқланиб, na+ ионлари билан белгиланади. тинчлик пайтида ташқи сигмент мембранасиниг натрий ионларига ўтказувчанлиги бошқа ионларга бўлган ўтказувчанликдан кескин фарқланади. натрий …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "қисқарувчан тизимлар биофизикаси. рецепция биофизикаси"

1363177486_42073.doc қисқарувчан тизимлар биофизикаси www.arxiv.uz режа: 1. қисқарувчанликнинг молекуляр механизмлари. 2. мушаклар механикаси. 3. ҳужайралар ҳаракатчанлигининг номушак шакллари. 4. кўришнинг биофизикавий асослари. 5. ҳужайра ичидаги сигнализация қисқарувчанликнинг молекуляр механизмлари. мушаклар механикаси ҳужайра ва организмлар ҳаракатланиб, механик иш бажаради. бу иш изотермик ва изобарик шароитда бажарилади ва бунда энергия манбаи бўлиб иссиқлик ва кимёвий энергия хизмат қилади. кўндаланг йулли мускулнинг толалари ичида кўп сонли миофибриллалар жойлашган. уларнинг диаметри 1-2 мм бўлиб, саркомерлардан ташкил топган. хар бир саркомер z-соҳа билан чегараланган. саркомерларнинг узунлиги 2,0 мкм ни ташкил этади. миофибриллани ички қисми саркоплазма деб аталиб, унда митохонд...

DOC format, 67.5 KB. To download "қисқарувчан тизимлар биофизикаси. рецепция биофизикаси", click the Telegram button on the left.