rezerford modeli kvantlar nazariyasi element atomining spektrlari mozli qonini

DOCX 18 pages 74.0 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 74.0 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

atom tuzilishining modellari mavzu: rezerford modeli kvantlar nazariyasi element atomining spektrlari mozli qonini reja: i. kirish. ii. asosiy qism. 1. atom tuzilishining modellari. 2. atom atamasining kelib chiqishi. 3. tomson atomi modeli. 4. rezerford tajribasi. 5. maydon kvant nazariyasi. 6. atom spektrlari. 7. mozli qonuni. iii. xulosa. iv. foydalanilgan adabiyotlar. kirish birinchi atom modelini nazariy yo’l bilan 1904 yil тomson kashf qildi.uning fikriga asosan atom bir tekis musbat zaryadlangan shardan iborat bo’lib, uning ichida elektronlar harakat qiladi deyiladi. atomning bunday modelini magizli keksga o’xshatish mumkin. тomson hisoblariga asosan bunday atomning radiusi taxminan 10-8 sm tartibida bo’lishi kerak. тomson modeliga asosan atomning massasi uning butun xajmi bo’ylab joylashgan. atomning atrofida va ichida kuchli elektr maydoni yuzaga kelmaydi. atom tuzilishining modellari rezerford modeli. atomning planetar yadroviy modeli. тomson modelini to’g’ri — noto’g’riligini isbotlash maqsadida 1911 yilda e.rezerford — zarrachalar (ikki marta ionlashgan gelliy atomi) bilan yupqa oltin plastinkasini (folgani) bombardimon qiladi(10-rasm).bunda zarrachalar …

2 / 18

ni elementning dav-riy tizimidagi tartib raqamiga teng. a. elektronlarni tutib olib yoki berib, manfiy yoki musbat zaryadlangan ionlarga aylanadi. a.ning kimyoviy xossalari asosan tashqi qobikdagi elektronlar soni bilan aniqlanadi; kimyoviy qo‘shilib, a.lar molekulalar hosil qiladi. a.ning ichki energiyasi uning muhim ko‘rsatkichi hisoblanadi. ichki energiya ma’lum (diskret) qiymatlarga ega bo‘lishi va u sakrashsimon kvant o‘tishlardagina o‘zgarishi mumkin. ma’lum qiymatdagi energiyani yutib, a. qo‘zg‘algan holat (energiyaning yuqoriroq sathi)ga o‘tadi. a. foton chiqarib, qo‘zg‘algan holatdan kichik energiyali holat (energiyaning pastroq sathi)ga o‘tadi. a.ning eng kichik energiyasiga mos sathi asosiy sath, atom markazida ze musbat zaryadli mas-siv yadro joylashgan, yadro atrofida – ze elektronlar aylanadi. atomning de-761yarli hamma massasi yadroda to‘plangan. qolganlari esa qo‘zg‘algan sathlar deyi-ladi.a. tuzilishi haqidagi fan ("atom fi-zikasi" "yadro fizikasi", "elementar zarralar fizikasi" va boshqa yo‘nalishlar) nazariyasi ancha murakkab bo‘lib, fizi-kaning deyarli barcha yutuqlariga va hozirgi zamon matematik apparat yutuqlariga ta-yanadi.ad.:bekjonov r. b., atom yadrosi va zarralar fizikasi, t., 1995; modda …

3 / 18

atomlari”). moddaning atomlardan tuzilganligi g’oyasining eksperimental isboti olingunga qadar yigirma asrdan ortiq vaqt o’tdi. bu g’oya fanda kimyo va kinetik nazariyaning yutuqlari tufayli xix asrning ikkinchi yarmida qat’iy qaror topdi. xx asr boshiga kelib, fiziklar atomlarning o’lchamlari 10 −10 m va massasi 10 −27 kg atrofida bo’lishini bilar edilar. bu vaqtga kelib atomlar umuman “bo’linmas” emas, ular ma’lum ichki tuzilishiga ega, buni bilish esa d. i. mendeleyev aniqlagan kimyoviy elementlar hossalarining davriyligini tushuntirishga imkon berishi aniq bo’lib qoldi. tomson atomi modeli elektron kashf etilgandan bir oz vaqt o’tgandan keyin, 1903 yilda ingliz fizigi jozef jon tomson diametri tahminan 10 −10 m, ichiga elektronlar “sochilgan”, hajmi bo’yicha musbat zaryadlangan sfera shaklidagi atom modelini taklif etdi. elektronlarning sfera markaziga nisbatan tebranganda, atom yorug’lik nurlantiradi. tosmon, elektronlar sfera markazi atrofida qatlam bo’lib guruhlanadi, deb hisobladi. rezerford tajribasi tomson taklif etgan modelda atom massasi uning hajmi bo’yicha bir tekis taqsimlangan. bunday farazning hato ekanligini …

4 / 18

da kichik hajmda – atom yadrosida toʻplangan boʻlib, uning diametri atom diametridan 10 000 marta kichikdir. koʻpchilik α-zarralar ogʻir yadro yonidan, unga tegib ketmasdan uchib oʻtadi, biroq bunda u orqaga «sakrab ketishi» mumkin. alari atomning yadro modeli ni yaratish uchun asos boʻldi. bu model bizning atom tuzilishi haqidagi bugungi tasavvurlarimizni ifodalaydi. atom markazida atom yadrosi joylashgan, atomning qolgan hamma hajmini elektronlar egallaydi. yardo ichida elektronlar yo’q (bu 1930-yillar boshida aniq bo’ldi); yadro musbat zaryadlangan protonlar va zaryadga ega bo’lmagan neytronlardan iborat. atomdagi elektronlar soni yadrodagi protonlar soniga teng; bu mazkur kimyoviy elementning atom raqami (uning davriy sistemadagi tartib raqami) dir. elektron massasi proton yoki neytron massasidan tahminan 2000 marta kichik, shuning uchun atomning hamma massasi yadroga to’plangan. turli elektronlar yadro bilan turli darajada bog’langan; ularning ba’zilarini atom nisbatan oson yo’qotishi mumkin, bunda u musbat ionga aylanadi. atom qo’shimcha elektronlarga ega bo’lib, manfiy ionga aylanadi. atomning birinchi miqdoriy nazariyasini 1913-yilda daniya …

5 / 18

tbiq qilinadi. kvant msxanikadan farqti ravishda, relyativistik (nisbiy) kvant mexanikada zarralar soni saqlanmaydi, deb qaraladi. unga koʻra, oʻzaro taʼsirlar natijasida zarralar x,osil boʻladi va yoʻqolali. dastlabki m.kl1. — kvant elektrodinamika. maydon kvant nazariyasin.ning keyingi rivojlanishi kvant elektrodinamika usullarini elektromagnit boʻlmagan oʻzaro taʼsirlar (mas, neytron-proton taʼsiri va boshqalar)ni tasvirlashga qoʻllash bilan bogliq. bu soxadagi birinchi qadam 1934 yilda e. fermi yaratgan beta-yemirilishi nazariyasi edi. yadro kuchlarini tushuntirish uchun yaratilgan x. yukavainig zarralar gipotezasi (1935) ham maydon kvant nazariyasin. rivojlanishila muqim omil boʻldi. erkin maydon. maydon kvant nazariyasin. da barcha manjud va mumkin boʻlgai maydonlar opsratorlar bilan tasvirlanadi. u lorents simashtiriiiarigl nisbatan maʼlum kovariant xossalarga ega va lorents gruppasining tasapvurlariga tegishli boʻladi. erkin maydon kvant nazariyasin.ning ahamiyati shuplan iboratki, u zarralar bilan bir qatorda antizarralar mavjudligini koʻrsatib beradi va u bu fakt tajribada taslik,langan. erkin maydon kvant nazariyasin. faqat kinematik xususiyatlarning toʻla tasavvurini berib, oʻzaro taʼsir natijasida hosil boʻluvchi dinamik xususiyatlarni nazarga …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rezerford modeli kvantlar nazariyasi element atomining spektrlari mozli qonini"

atom tuzilishining modellari mavzu: rezerford modeli kvantlar nazariyasi element atomining spektrlari mozli qonini reja: i. kirish. ii. asosiy qism. 1. atom tuzilishining modellari. 2. atom atamasining kelib chiqishi. 3. tomson atomi modeli. 4. rezerford tajribasi. 5. maydon kvant nazariyasi. 6. atom spektrlari. 7. mozli qonuni. iii. xulosa. iv. foydalanilgan adabiyotlar. kirish birinchi atom modelini nazariy yo’l bilan 1904 yil тomson kashf qildi.uning fikriga asosan atom bir tekis musbat zaryadlangan shardan iborat bo’lib, uning ichida elektronlar harakat qiladi deyiladi. atomning bunday modelini magizli keksga o’xshatish mumkin. тomson hisoblariga asosan bunday atomning radiusi taxminan 10-8 sm tartibida bo’lishi kerak. тomson modeliga asosan atomning massasi uning butun xajmi bo’ylab j...

This file contains 18 pages in DOCX format (74.0 KB). To download "rezerford modeli kvantlar nazariyasi element atomining spektrlari mozli qonini", click the Telegram button on the left.

Tags: rezerford modeli kvantlar nazar… DOCX 18 pages Free download Telegram