eksperimental psixologiyaning shakllanishi. bixeviorizm

PPTX 29 pages 3.1 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.1 MB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

мавзу: бихевиоризм таълимоти (психологияси) мавзу: экспериментал психологиянинг шаклланиши. бихевиоризм режа: бихевиоризм хулқ-атвор ҳақидаги таълимот сифатида бихевиоризм таълимотида амалга оширилган тадқиқотлар 3. бихевиоризм таълимотининг ютуқ ва камчиликлари бихевиоризм намоёндачилари бихевиоризм таълимоти бихевиоризм - (англ, (behaviour) хулқ -автор) инсон хулқ-атворини - психиканинг объектив хусусияти сифатида ўрганадиган йўналиш. бихевиоризмнинг асосчиси америкалик психолог джон уотсон ҳисобланади. унинг шериклари сифатида кўпроқ, уильям хантер, карл спенсер лешлилар тан олинади. бошқача айтганда, бихевиоризм - инсонлар ва ҳайвонларнинг хулқ-атвор хусусиятларини ўрганадиган йўналишидир. илмий мактаб сифатида - бихевиоризм - хх аср бошларида aмерика психологиясини тубдан ўзгартирди. джон уотсон (1878-1958) ушбу йўналиш асосида, хулқ-атворнинг таркибий асоси бўлган – стимул (таъсир этувчи) ва жавоб ўртасидаги боғлиқлик аниқлади. ушбу таълимотнинг умумий вакиллари : джонуотсон, эдвард торндайк, иван петрович павлов, эдуард толмен, беррес фредерик скиннер ва ҳоказолар. джон уотсоннинг ҳаёт йўли (1878-1958) джон уотсон 1878-йил 9-январда жанубий каролина штатининг кичик гринвил шаҳрида туғилган. унинг ота-онаси жуда диндор одамлар бўлиб, муқаддас китоб буюрган ҳамма …

2 / 29

орада у бошқа профессор - жеймс aнжелл билан танишди, уостсоннинг сўзларига кўра, у тўғри фикрли инсон эди. aнхел ҳали ҳам функционал психологиядаги энг ёрқин шахслардан бири ҳисобланади. кейинчалик, университетда у жак леб билан учрашди, у билан умумий тил топди ва ҳатто у билан бирга итларнинг миясини ўрганишни бошламоқчи эди. бундай одамлар билан мулоқот жон уотсонни шахсий қарашларини анча шакллантирди. 1903 йилда у каламушларнинг хулқ-атворига бағишланган ва биринчи замонавий бўлган номзодлик диссертациясини ҳимоя қилди. 1913-йил 24-февралда уотсон биринчи бўлиб бихевиоризм ҳақида гапирди, бу эса кейинги ўн йилликларда aмерика психологиясига ёндашувни ўзгартирди. етти йил ўтгач, жон бутун дунё бўйлаб обрўга эга бўлган нуфузли жон хопкинс университетини тарк этади барча психик ҳодисалар организмнинг ташқи муҳитнинг қўзғатувчиларига реакцияси бўлган шаклларидир. кейинчалик, 1920 йилдан ню йоркка кетиб уша ердаги шахсий университетда профессор сифатида ишлаб ижод қилди. -джон уотсон қарашлари- дж.уотсон барча реакцияларни иккита асосга кўра таснифлайди: орттирилган ёки ирсий шунингдек, ички (яширин) ёки ташқи (кўринадиган). …

3 / 29

жрибаси - дж. уотсон ва р. райнер тажриба ўтказиш учун болалар уйидан тўққиз ойлик болани танладилар. тадқиқотдан аввал, aлберт бир қатор асосий ҳиссий синовлардан ўтди: болага ўз навбатида оқ каламуш, оқ қуён, оқ пахта, оқ соқолли санта клаус ниқоби, ёнаётган газета ва пахта кўрсатилди. бола ушбу нарсалардан ҳеч қандай қўрқувни ҳис қилмади. икки ой ўтгач, дж.уотсон ва р.райнерлар aлбертнинг қўрқувга муносабатини шакллантиришни бошладилар. болани хонанинг ўртасига қўйишди ва унинг ёнига оқ каламуш олиб келинди, у билан ўйнашга рухсат берилди. ўша пайтда, aлберт каламушга текканида, дж.уотсон боланинг орқасида турган темир болға билан, металл пластинкага урди. бу бола товуш сигнали қаердан келаётганини кўрмаслиги учун қилинган. такрорий такрорлашлардан сўнг, aлберт каламуш билан алоқа қилмасликни бошлади, ҳайвонни кўриб, йиғлай бошлади ва тезда ён томонга судрала бошлади. тажрибанинг биринчи босқичи боланинг қўрқув рефлексини каламушга маҳкамлаш билан якунланди. дастлаб нейтрал қўзғатувчи бўлган каламуш ҳиссий муносабатни уйғота бошлади. беш кунлик танаффусдан сўнг ўрганиш давом этди. қўрқув реакцияси …

4 / 29

махсус комиссияси тузилди, унинг мақсади психологик экспериментларда иштирок этувчи одамларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилишдир. "кичик aлберт" эксперименти бунга яққол мисолдир. энди инсон устида тажриба ўтказиш тақиқланди. боланинг кейинги тақдири қандай ривожлангани ҳақида ишончли маълумот йўқ, аммо баъзи манбаларга кўра, "кичик aлберт" нинг ҳақиқий шахси уилям баргердир. унинг онаси тажриба ўтказилган касалхонада ишлаган, баргернинг жияни амакиси бутун умри давомида итлардан қўрққанини, бунинг учун уни оила аъзолари масхара қилганини айтди. дж.уотсон томонидан таклиф этилган хулқ атвор формуласи хулқ-атвор = стимул (s) -> реакция (r) (рағбатлантиришдан кейин, реакция келади). s -> r боғланишларини ўрганиб, сиз ҳар қандай одамнинг ҳаракатларини олдиндан айтишингиз мумкин. яъни яхши таъсир яхши хулқга, ёмон таъсир этиш ёмон хулққа сабаб бўлади. (s----r формула дастлабки) кейинчалик айрим тадқиқотчилар s - r формуласини қайта кўриб чиқдилар ва янгисини таклиф этдилар. s ----о ---r . улар янги о ни оралиқдаги ўзгарувчи ҳолат деб аташган. демак, қўзғатувчи ёлғиз ишламайди - у фақат оралиқ ўзгарувчи билан …

5 / 29

икрлаш ёки хатти-ҳаракатлар ҳодисаларини ўзаро боғланган оддий элементлар тармоғида бўлиш жараёнлари сифатида моделлаштиради). эдвард торндайк “ўрганиш назарияси” э.торндайк бир-бирига пайвандланган оддий йўлаклардан тармоқлардаги хатти-ҳаракатларни шакллантирди. биринчи марта э.торндайкнинг тажрибалари туфайли ақлнинг моҳияти ва унинг функцияларини ёки англашнинг ўзига хослиги аниқланди. унинг фикрича, агар шахс бирор нарсани тушунса ёки бирон бир сўзни «ўзига» айтса, юз мушаклари (яъни овоз аппарати мушаклари) онгсиз равишда нозик ҳаракатларни келтириб чиқаради, бу эса кўпинча атрофдагиларга кўринмайди. э.торндайк ҳар қандай тирик мавжудотнинг хатти-ҳаракатлари учта компонент билан белгиланади деган ғояни илгари сурди: 1.субъектга ёки организмга таъсир қилувчи ташқи жараёнлар ва ички ҳодисаларни қамраб олувчи шароитлар; 2. таъсир натижасида юзага келадиган реакциялар ёки ички ҳаракатлар; 3.шартлар ва реакциялар ўртасидаги нозик боғлиқлик, яъни ассоциациялар. (хотирага ишора) э.торндайкнинг тажрибалари: ўрганиш назарияси у болалар билан биринчи психологик тажриба ўтказишга қарор қилди. бирор киши сўзни ўйлаб, уни ақлий тасаввур орқали аниқлаш лозим эди. болалар нима айтилишини тахмин қилишга ҳаракат қилишлари керак, ва такрорлашлардан …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "eksperimental psixologiyaning shakllanishi. bixeviorizm"

мавзу: бихевиоризм таълимоти (психологияси) мавзу: экспериментал психологиянинг шаклланиши. бихевиоризм режа: бихевиоризм хулқ-атвор ҳақидаги таълимот сифатида бихевиоризм таълимотида амалга оширилган тадқиқотлар 3. бихевиоризм таълимотининг ютуқ ва камчиликлари бихевиоризм намоёндачилари бихевиоризм таълимоти бихевиоризм - (англ, (behaviour) хулқ -автор) инсон хулқ-атворини - психиканинг объектив хусусияти сифатида ўрганадиган йўналиш. бихевиоризмнинг асосчиси америкалик психолог джон уотсон ҳисобланади. унинг шериклари сифатида кўпроқ, уильям хантер, карл спенсер лешлилар тан олинади. бошқача айтганда, бихевиоризм - инсонлар ва ҳайвонларнинг хулқ-атвор хусусиятларини ўрганадиган йўналишидир. илмий мактаб сифатида - бихевиоризм - хх аср бошларида aмерика психологиясини тубдан ўзгартирди. ...

This file contains 29 pages in PPTX format (3.1 MB). To download "eksperimental psixologiyaning shakllanishi. bixeviorizm", click the Telegram button on the left.

Tags: eksperimental psixologiyaning s… PPTX 29 pages Free download Telegram