ichki sekretsiya bezlarining yoshga hos hususiyatlari

PPTX 184,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1541910714_68218.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ichki sekretsiya bezlari ichki sekretsiya bezlarining yoshga hos hususiyatlari reja : ichki sekretsiya bezlari ichki sekretsiya bezlarining ahamiyati buyrak usti, me'da osti va jinsi bezlar ichki sekretsiya bezlari tashqi, ichki va aralash sekretsiya bezjari haqida umumiy tushuncha odam organizmida ueh xii bez bo'ladi: 1. tashqi sekretsiya bezlariga tetidagi ter, yog', sut, so'lak (quloq oldi, til osti va jag' osti) hamda me'da va ichak shilliq qavatidagi shira ajratuvehi bezlar kiradi. bularda ishlab ehiqariladigan suyuqliklar tashqi muhitga chiqariladi. shuning uehun bu bezlar tashqi sekretsiya bez/ari deb ataladi. ba'zi olimlaming fikrieha, jigar ham eng katta tashqi sekretsiya bezi hisoblanadi, ya'ni ishlab ehiqariladigan o't suyuqlig'i iehakka quyiladi va najas bilan tashqariga ehiqariladi. 2. ichki sekretsiya bezlari. bular odam tanasining turli qismlarida joylashgan bo'lib, ularda ish lab ehiqariladigan suyuqliklar organizmning ichki muhitiga, ya'ni qon va limfaga quyiladi. shuning uchun bu bezlar ichki sekretsiya bez/ari deb ataladi. lehki sekretsiya bezlariga gi pofiz, epifiz, qalqonsimon, …

miga teng. ammo shunga qaramay, ular odam organizmidagi bareha moddalar almashinuvi jarayonlarida, to'qima va organlar funk¬sivasininl! boshaarilishida. bolalar hamda o'smirlar organizmining o'sishi va rivojlanishida, ular balog'atga yetishida, odam nasi qol¬dirishida muhim ahamiyatga ega. ichki sekretsiya bezlarining hammasi birga qo'shilgan holda organizmning endokrin sistemasini tashkil etadi. bu bezlar odam tanasining turli qismlarida joylashgan bo'lsa ham, ularning funksiyasi bir-biriga chambarchas bog'liq. shuning uchun odam organizmining endokrin sistemasini orke¬strga o'xshatish mumkin, ya'ni har qaysi bezning ish faoliyati boshqa bezlarning funksiyasi bilan chambarchas bog'liqdir. bu bog'liqlikni gipofiz bezi boshqaradi, ya'ni uni «orkestr»ning dirijyoriga o'xshatish mumkin. gipofiz va epifiz bezlarigipofiz bezi. bu no'xatsimon, massasi 0,5-0,6 g ga teng bo'lib, bosh miyaning ostki sohasida, kalla suyagining turk egarchasi deb atalgan qismida joylashgan. gipofiz uch bo'lakdan iborat: 01¬dingi, oraliq va orqa bo'laklar (2- rasm). gipofizning oldingi bo'lagidan olti xil: somatotrop, adreno¬kortikotrop, tireotrop, gonodotrop, laktotrop, lyuteinlovchi gormonlar ajraladi. somatotrop gormon (stg) bolalar va o'smirlaming o'sishini, rivojlanishini, organizmda oqsillar …

osteroid gormon ishlab chiqarilishini tartibga soladi. qalqonsimon, qalqonsimon bez oldi va ayrisimon bezlarqalqonsimon bez. bu bez bo'yinning oldingi qismida joylash¬gan bo'lib, hiqildoqni oldingi va yon tomonlaridan yopib turadi. uning massasi chaqaloqda 1 g, 5-10 yoshli bolalarda 10 g, kat¬talarda 25-30 g gacha bo'ladi (4- rasm). qalqonsimon bez tiroksin gormonini ishlab chiqaradi. tiroksinning 65% dan ko'prog'i yod moddasidan iborat. bu gormon organizmda moddalar almashinuvi jarayoni normal o'tishida muhim rol o'ynaydi. u yurak ishining gumoral yo'l bilan boshqari¬lishida ishtirok etadi. tiroksin bolalarning o'sishi va rivojlanishida, nerv sistemasi funksiyasining normal takomillashuvida katta ahamiyatga ega. qalqonsimon bez funksiyasining susayishi gipotireoz deb ata¬ladi. u yosh bolalarda ham, kattalarda ham og'ir kasallikka sabab bo'ladi. gipotireoz, ya'ni qalqonsimon bez funksiyasining pasayishi bola tug'ilgandan keyin turli yoswarda va, hatto, katta odamda ham ayrim sabablarga ko'ra yuzaga kelishi mumkin. bunday odamda terining quruqlashganligi, ich qotishi, hatto issiq vaqtda ham sovqotish, doimo bo'shashganlik, kunduzlari ham uyqusirash kabi belgilarni aniqlash mumkin. …

chiqishi, uyquning buzilishi, ishtahaning pasayishi, terlash, ayniqsa, qo'l kaftining ko'p terlashi va hokazo. bunday vaqtda ko'proq ochiq havoda sayr qilish, aqliy mehnatni kamay¬tirish tavsiya etiladi, bu holat dorisiz asta-sekin o'tib ketadi. qalqonsimon bez oldi bezi. bu bez to'rtta bo'lib, qalqonsimon bezning orqa yuzasiga yopishib turadi. ulaming umumiy og'irligi 10-12 mg ni tashkil qiladi. qalqonsimon bez oldi bezidan paratireoidin yoki paratgormon ishlanib chiqadi. bu gormon odam organizmida kalsiy-fosfor almashinuvini tartibga solib turadi. gormon kam ishlab chiqaril¬sa, nerv-muskul sistemasining qo'zg'aluvchanligi ortib, odamning qovoqlari, lablari pirpirab uchadi, qo'llari qaltiraydi. gormon juda kamayib ketsa, soch to'kiladi, suyaklar yumshab, egiluv¬chan, mo'rt bo'lib qoladi, nerv-muskul sistemasining qo'zg'aluvchanligi ortib ketib, odam tanasining umumiy qaltirashi, ya'ni tutqanoq (ietaniya) holati yuzaga keladi. qalqonsimon bez oldi bezlarining funksiyasi ortib, paratgor¬mon ish lab chiqarilishi ko'paysa, nerv-muskul sistemasining qo'zg'aluvchanligi pasayib, tana muskullari bo'shashib qoladi, odam umumiy holsizlanadi, tez charchaydi. ayrisimon bez. bu bez to'sh suyagining orqa yuzasida joylashgan. uning massasi chaqaloqlarda 12 …

ida ishtirok etadi. 2. glyukokortikoid gormoni organizmda oqsil va uglevod almashi¬nuvini boshqarishda ishtirok etadi. ular ta'sirida qonda qand, jigarda glikogen miqdori ortadi. bundan tashqari bu gormonjar odamda aller¬gik reaksiya va yallig'lanish jarayoni yuzaga kelishini susaytiradi. shuning uchun bu gormonlardan tayyorlangan dorilar (prednizolon, gidrokortizon va boshqalar) allergiya kasalliklarida hamda og'ir o'tadigan turli xii xastaliklami davolashda ishlatiladi. 3. androgen va esterogen gormonlari erkaklar va ayollaming jinsiy bezlari funksiyasini kuchaytiradi. buyrak usti bezlarining ichki - miya qismida noradrenalin va adrenalin gormonlari ishlab chiqariladi. bu ikkala gormonning ta'siri bir xil bo'lganligi uchun ular birgalikda katexolamin deb ham yuritiladi. bu gormonlar arterial qon bosimini oshiradi, yurak qisqarishini tezlashtiradi, to'qimalarda moddalar almashinuvini kuchaytiradi. odam hayajonlanganda, achchiqlanganda, qo'rq¬qanda katexolamin hosil bo'lishi kuchayadi. shuning uchun bun¬day holatlarda odamning arterial qon bosimi ortadi, teridagi qon tomirlari torayadi va rangi oqarib, yurak urishi tezlashadi. odam qattiq ta'sirlanib, stress holati yuzaga kelganda buyrak usti bezlari¬ning funksiyasi kuchayadi, uning po'stloq va miya …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ichki sekretsiya bezlarining yoshga hos hususiyatlari"

1541910714_68218.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ichki sekretsiya bezlari ichki sekretsiya bezlarining yoshga hos hususiyatlari reja : ichki sekretsiya bezlari ichki sekretsiya bezlarining ahamiyati buyrak usti, me'da osti va jinsi bezlar ichki sekretsiya bezlari tashqi, ichki va aralash sekretsiya bezjari haqida umumiy tushuncha odam organizmida ueh xii bez bo'ladi: 1. tashqi sekretsiya bezlariga tetidagi ter, yog', sut, so'lak (quloq oldi, til osti va jag' osti) hamda me'da va ichak shilliq qavatidagi shira ajratuvehi bezlar kiradi. bularda ishlab ehiqariladigan suyuqliklar tashqi muhitga chiqariladi. shuning uehun bu bezlar tashqi sekretsiya bez/ari deb ataladi. ba'zi olimlaming fikrieha, jigar ham eng katta tashqi sekretsiya bezi hisoblanadi, ya'ni ishlab ehiqariladigan o't suyuqlig'i ie...

Формат PPTX, 184,0 КБ. Чтобы скачать "ichki sekretsiya bezlarining yoshga hos hususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ichki sekretsiya bezlarining yo… PPTX Бесплатная загрузка Telegram