savob ish qilishga undash – nodira ijodiyotining yetakchi g`oyalaridan biri

DOC 2,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662838201.doc αζαρ savob ish qilishga undash – nodira ijodiyotining yetakchi g`oyalaridan biri reja: 1. mumtoz adabiyotda sevgi-muhabbat, vafo, insonparvarlik g`oyalarini tarannum etuvchi asarlar. 2. mohlaroyim nodira asarlarida sevgi madhi 3. shoiraning she`rlarida umarxon timsoli. adabiyot inson uchun xizmat qilishi kerak. qachonki, ijodkor insonning his-tuyg`ularini, orzu-istaklarini, muammolarini qiyomiga yetkazib aks ettirsa, shundagina ijodkorning asarlari shuhrat topadi, xalq etiboriga tushadi. mumtoz adabiyotimizda asosan sevgi-muhabbat, vafo, insonparvarlik g`oyalari ilgari surilgan asarlar yaratilgan. insonparvarlik g`oyalari sharqning ko`pgina ijodkorlari asarlarida tarannum ettirilgan. nima uchun eng aqqli jonzot bo`lmish insonga bunday pand-nasihat qilib turish kerak? nima, inson yomonlik va yaxshilik, harom va halol, oqibat, yordam kabi tushunchalarni bilmaydimi? biladi. lekin shunday holatlar bo`ladiki, odam bu yuksak fazilatlarni esdan chiqara boshlaydi. qachonki, zamon kishilari qalbi dag`allashib, ongi zaharlanib borsa, ko`proq o`zini o`ylasa, o`z ehtiyojlaridan ortiqcha bo`lgan molu davlatga ham hirs qo`ysa, muhtojlarga yordam berish, baham ko`rish, xayr-ehson qilish kabi xislatlardan ko`z yuma boshlaydi. shuning uchun shoirlar insonlarni …

`lgan, va albatta, ularga amal qilishga uringan edi. nodira o`zi ko`pgina savob ishlarni amalga oshirgan (nodira devoni «debocha»siga –qarang) u o`z g`azallarida muhtojlarga ehson qilishni targ`ib etadi. bu borada o`zining turmush o`rtog`i umarxonga qaratilgan fikrlar ham ko`plab uchraydi. shoira xonga insonparvarlik, insonga muhabbat g`oyalarini eslatib turadi. insonga yaxshilik, rahm-shafqat qilish orqali ollohning muhabbatiga erishish mumkinligini ta`kidlab turadi. ma`lumki, ka`baning ta`miri orqali katta savob olish mumkin. nodira umarxonga shuni aytmoqchi bo`ladiki, ko`ngli vayron beva-bechoralarning ko`nglini shod qilish, ya`ni xayru-ehson qilish orqali bu savobga erishish mumkin: gar esa ka`ba ta`miri muroding, ko`ngul vayronasini ayla obod. ehson haqida nodira ko`p g`azallarida fikr yuritgan. ehson nima o`zi? ehson shunday narsaki, boy, davlatmand odamlar o`z boyliklaridan ma`lum qismini beva-bechoralarga berib turganlar. bu islomda farz amallardan hisoblanadi. ehson jamiyatdagi tengsizlikning yo`qolishi uchun, insonlarning bir-biriga yordam berishi uchun farz qilingan. nodira ham yorining adolatli, karam qiluvchi bo`lishini istab unga doim ehson qilishni eslatib turgan: bo`ylakim mumtoz erursen …

inki, “harir parda” orqasida turgan narsalar, sodir bo`layotgan va sodir bo`lishi mumkin bo`lgan voqealarni o`zining bilimi, tajribasi, ilmiy-hayotiy mushohadasi tufayli ko`radi. adabiyotshunos buznikning quyidagi fikrlari bizning maqsadimizning to`laligicha ayon bo`lishiga yordam beradi: “adabiyot oddiy illyustiratsiya ham, voqealarning ko`chirilgan nusxasi ham emasligi allaqachonlar isbotlangan. u tirik mavjudotga o`xshab bizni o`rab olgan dunyoning taassurotlari bilan oziqlanadi, uni qaytadan ishlab chiqarish uchun dunyo tashvishlarini o`zinikiga aylantiradi. aftidan, shuning uchun ham hayot voqea-hodisalarini aks ettirishni adabiyotning bosh o`ziga xos xususiyati deb tushunishlar mag`lubiyatga uchraydi. bu yerda muhim narsa tarixiy davrning yetakchi g`oyalari bilan badiiy ijodning ichki hamohangligini ko`ra olishdan iboratdir”. demak, shoira o`z davri hayotiy voqealariga o`ziga xos munosabat bildirgan. shu munosabatdan shoiraning dunyoqarashi va ijodiy usuli kelib chiqadi. ya`ni, odamlar hamma vaqt bir-birlariga nisbatan g`amxo`r va mehribon bo`lishlari kerak. savob olishning eng yaxshi yo`li esa muhtoj va nochor odamlarga g`amxo`rlik qilishdir. masalan, shoira umarxon hukmronligi davrida viloyatning jannat bog`i singari obod va farovon, …

ning «homiylar va tibbiyot xodimlari yili» deb atalishida ham ko`rinib turadi hamma asrlarda ham fuqaro odil va oqil hukmdor bo`lishini istagan, shuni xudodan tilagan, hokimiyat tepasiga kelgan hukmdorga zafar va sog`lik tilab turishgan. hamma ham bir xil darajada hayot kechirishi mumkin emasligiga bugungi kunda ishonch hosil qildik. turli sabablarga ko`ra bechoraldikda yashayotganlarga xudoning o`zi rahm qilib turadi, deb tushungan nodira. ana shu marhamatning ko`rinishlaridan biri ular duosining xudoga maqbul bo`lishi va buning evaziga davlatmandlarning bechoralarga ehsonlaridan iborat. quyidagi satrlar fikrimizning dalilidir: iqbolu davlatini haqdin tilab raiyat, maqbul erur xudoga bechoralar duosi. payg`ambarimiz hadislari bilan tanish bo`lgan odam mazkur baytni o`qisa, beixtiyor quyidagi hadis yodiga tushadi va muqaddas qur`on, undan kelib chiqib hadislar qanchalik buyuk insonparvarlik asosida yuzaga kelganligidan hayratlanadi: “zulmlanayotgan kishining qarg`ishidan saqlaninglar. zero, uning duosini to`sadigan parda yo`q, agarchi kofir bo`lsa ham. shoiraning yuqoridagi misralari o`zining ravonligi, so`zlarning bir-biriga yopishib, bog`lanib kelayotgani bayt mazmunining g`oyat insonparvarona ekanligiga qo`shilib, bir …

ni eslatib, yaratguvchining oldidagi qarzini va allohning qahri ham mehrini yodga solmoqchi bo`lgan: ey yaxshilarning shohi, haq senga yor bo`lgay, davlat bo`lib ziyoda, umring hazor bo`lgay... yuqoridagi satrlar olingan bandning navbatdagi misrasi bizni chuqurroq o`ylashga majbur qiladi. avval shu satrni o`qiylik: badxohlar hamisha olamda xor bo`lgay. bu satrning o`ziga xos hikmatli so`zlardek jaranglayotganini sezish qiyin emas. ya`ni “birovga choh qazisang, o`zing tushasan” deganlaridek. ammo bizningcha, shoira ushbu o`rinda umumiy didaktik fikrni bildirishni o`ziga maqsad qilib olmagan. aslida avtor ikki variantdagi fikrni anglatmoqchi bo`lgan: 1. senga yomonlikni ko`zlayotganlarga ham sen darhol yomonlik bilan javob qaytaraman demagin. ularning jazosini, albatta, xudoning o`zi beradi. 2. sen hech kimga nisbatan yomonlik qilmagin. chorasiz, kuchsiz odamlar senga javob qaytara olmasliklarini bilib tursang ham, ularni jazolama, qiynama. aks holda xudoning o`zi bir kun seni xor qiladi. hattoki dushmanlaringga ham zulmni kuchaytirmagin. so`nggi jumladagi fikrimizni esa navbatdagi satr tasdiqlaydi: har kimki bo`lsa dushman, mardudi zor bo`lgay. bandning …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "savob ish qilishga undash – nodira ijodiyotining yetakchi g`oyalaridan biri"

1662838201.doc αζαρ savob ish qilishga undash – nodira ijodiyotining yetakchi g`oyalaridan biri reja: 1. mumtoz adabiyotda sevgi-muhabbat, vafo, insonparvarlik g`oyalarini tarannum etuvchi asarlar. 2. mohlaroyim nodira asarlarida sevgi madhi 3. shoiraning she`rlarida umarxon timsoli. adabiyot inson uchun xizmat qilishi kerak. qachonki, ijodkor insonning his-tuyg`ularini, orzu-istaklarini, muammolarini qiyomiga yetkazib aks ettirsa, shundagina ijodkorning asarlari shuhrat topadi, xalq etiboriga tushadi. mumtoz adabiyotimizda asosan sevgi-muhabbat, vafo, insonparvarlik g`oyalari ilgari surilgan asarlar yaratilgan. insonparvarlik g`oyalari sharqning ko`pgina ijodkorlari asarlarida tarannum ettirilgan. nima uchun eng aqqli jonzot bo`lmish insonga bunday pand-nasihat qilib turish kerak? nima, i...

Формат DOC, 2,0 МБ. Чтобы скачать "savob ish qilishga undash – nodira ijodiyotining yetakchi g`oyalaridan biri", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: savob ish qilishga undash – nod… DOC Бесплатная загрузка Telegram