axborot xavfsizligining asosiy tamoyillari

PPTX 7 pages 65.8 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 65.8 KB

File type PPTX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

axborot xavfsizligining asosiy tamoyillari axborot xavfsizligining asosiy tamoyillari huquqiy axborot texnologiya fanidan reja; 1.axborot xavfsizligining mohiyati 2.axborot xavfsizligining tamoyillari 3.tamoyillarning o’zaro bog’liqligi 4.axborot xavfsizligini taminlash axborot xavsizligining mohiyati axborot xavfsizligi (inglizcha: information security, shuningdek, inglizcha: infosec) — axborotni ruxsatsiz kirish, foydalanish, oshkor qilish, buzish, oʻzgartirish, tadqiq qilish, yozib olish yoki yoʻq qilishning oldini olish amaliyotidir. ushbu universal kontseptsiya maʼlumotlar qanday shaklda boʻlishidan qatʼiy nazar (masalan, elektron yoki, jismoniy) amal qiladi. axborot xavfsizligini taʼminlashning asosiy maqsadi maʼlumotlarning konfidensialligi, yaxlitligi va mavjudligini muvozanatli,[1] qoʻllashning maqsadga muvofiqligini hisobga olgan holda va tashkilot faoliyatiga hech qanday zarar yetkazmasdan himoya qilishdir[2]. bunga, birinchi navbatda, asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar, tahdid manbalari, zaifliklar, potensial taʼsirlar va mavjud xavflarni boshqarish imkoniyatlarini aniqlaydigan koʻp bosqichli xavflarni boshqarish jarayoni orqali erishiladi. bu jarayon xavflarni boshqarish rejasining samaradorligini baholash bilan birga olib boriladi[3]. ushbu faoliyatni standartlashtirish maqsadida ilmiy va kasbiy hamjamiyatlar texnik axborot xavfsizligi choralari, yuridik javobgarlik, shuningdek, foydalanuvchi va …

2 / 7

fsizligining markazida axborotni himoya qilish faoliyati — uning maxfiyligi, mavjudligi va yaxlitligini taʼminlash, shuningdek, tanqidiy vaziyatda har qanday murosaga yoʻl qoʻymaslik masalasi yotadi [5]. bunday holatlarga tabiiy, texnogen va ijtimoiy ofatlar, kompyuterning ishdan chiqishi, jismoniy oʻgʻirlik va boshqalar kiradi. dunyodagi aksariyat tashkilotlarning ish jarayonlari hanuz qogʻoz asosidagi xujjatlarga asoslangan[6], boʻlib, tegishli axborot xavfsizligi choralarini talab qilsa-da, korxonalarda raqamli texnologiyalarni joriy etish boʻyicha tashabbuslar soni barqaror oʻsib bormoqda [7][8]. bu esa axborotni himoya qilish uchun axborot texnologiyalari (it) xavfsizligi boʻyicha mutaxassislarni jalb qilishni talab qiladi. ushbu mutaxassislar axborot xavfsizligi texnologiyasini (koʻp hollarda kompyuter tizimlarining bir turini) taʼminlaydi. bu kontekstda kompyuter nafaqat maishiy shaxsiy kompyuterni, balki har qanday murakkablik va maqsadli raqamli qurilmalar, yaʼni elektron kalkulyatorlar va maishiy texnika kabi ibtidoiy va izolyatsiya qilinganlardan tortib, sanoat boshqaruv tizimlari va kompyuter tarmoqlari orqali ulangan superkompyuterlargacha boʻlgan raqamli qurilmalarni anglatadi. yirik korxona va tashkilotlar oʻz bizneslari uchun axborotning hayotiy ahamiyati va qiymati tufayli, qoida …

3 / 7

taxassislar mehnat bozorida yuksak barqaror bandlikka va yuqori talabga ega. bir qator tashkilotlar (isc)² tomonidan olib borilgan keng koʻlamli tadqiqotlar natijasida maʼlum boʻlishicha, 2017-yilda axborot xavfsizligi sohasi rahbarlarining 66 % oʻz boʻlimlarida ishchi kuchining keskin yetishmasligini tan olishgan va 2022-yilga kelib bu sohada mutaxassislarning tanqisligi darajasi butun dunyoda 1 800 000 kishini tashkil etishini taxmin qilgan axborot xavfsizligining tamoyillari 1975-yilda jerri zalser va maykl shreder oʻzlarining „kompyuter tizimlarida axborot xavfsizligi“[44] nomli maqolasida birinchi boʻlib xavfsizlikni buzishni uchta asosiy toifaga ajratishni taklif qilishgan. bular ma’lumotlarni ruxsatsiz oshkor qilish (inglizcha: unauthorized information release), ma’lumotni ruxsatsiz oʻzgartirish (inglizcha: unauthorized information modification) va ma’lumotlarga kirishni ruxsatsiz rad etish (inglizcha: unauthorized denial of use). keyinchalik, bu toifalar quyidagi qisqa nomlar va standartlashtirilgan ta’riflarni olgan: confidentiality ing. „maxfiylik“ - ruxsatsiz shaxslar, subyektlar yoki jarayonlar uchun kirish mumkin boʻlmagan yoki yopiq boʻlgan ma’lumotlarning xususiyati[36]; integrity ing. „yaxlitlik“ - aktivlarning toʻgʻriligi va toʻliqligini saqlash xususiyati[36]; availability ing. „mavjudlik“ …

4 / 7

o’zgarishlardan (qo’shimchalar, o’chirishlar, o’zgartirishlar va boshqalar) himoya qilishni o’z ichiga oladi. yaxlitlik tamoyili ma’lumotlarning to’g’ri va ishonchli bo’lishini hamda tasodifiy yoki zararli shaklda noto’g’ri o’zgartirilmasligini ta’minlaydi. mavjudligi mavjudlik – tizimning dasturiy ta’minot tizimlari va ma’lumotlarini foydalanuvchiga kerak bo’lganda (yoki ma’lum bir vaqtda) to’liq foydalanish imkoniyatini himoya qilishdir. mavjudlikning maqsadi texnologik infratuzilmani, ilovalarni va ma’lumotlarni tashkiliy jarayon yoki tashkilot mijozlari uchun zarur bo’lganda mavjud qilishdir. axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik axborot xavfsizligi kiberxavfsizlikdan ko’lami va maqsadi jihatidan farq qiladi. bu ikki atama ko’pincha bir-birining o’rnida ishlatiladi, ammo aniqrog’i, kiberxavfsizlik axborot xavfsizligining kichik ko’rinishidir. axborot xavfsizligi – bu jismoniy xavfsizlik, endpoint (so’nggi nuqta) xavfsizligi, ma’lumotlarni shifrlash va tarmoq xavfsizligi kabi ko’plab sohalarni qamrab oluvchi keng soha sanaladi. shuningdek, bu ma’lumotni tabiiy ofatlar va serverdagi nosozliklar kabi tahdidlardan himoya qiluvchi axborot kafolati bilan chambarchas bog’liq bo’ladi. axborot xavfsizligini taminlash axborot xavfsizligi deb, ma’lumotlarni yo`qotish va o`zgartirishga yo`naltirilgan tabiiy yoki sun’iy xossali tasodifiy va qasddan …

5 / 7

ligini ta’minlovchi qatьiy reglamentlangan dinamik texnologik jarayonga aytiladi. axborotning egasiga, foydalanuvchisiga va boshka shaxsga zarar etkazmokchi bo`lgan nohuquqiy muomaladan xar qanday xujjatlashtirilgan, ya’ni identifikattsiya qilish imkonini beruvchi rekvizitlari qo`yilgan xolda moddiy jismda qayd etilgan axborotximoyalanishi kerak. axborot xavfsizligi nuqtai nazaridan axborotni quyidagicha turkumlash mumkin: maxfiylik — aniq bir axborotga fakat tegishli shaxslar doirasigina kirishi mumkinligi, ya’ni foydalanilishi qonuniy xujjatlarga muvofik cheklab qo`yilib, xujjatlashtirilganligi kafolati. bu bandning buzilishi o`rtasilik yoki axborotni oshkor qilish, deyiladi; konfidenttsiallik - inshonchliligi, tarqatilishi mumkin emasligi, maxfiyligi kafolati; yaxlitlik— axborot boshlangich ko`rinishda ekanligi, ya’ni uni saqlash va uzatishda ruxsat etilmagan o`zgarishlar qilinmaganligi kafolati; bu bandning buzilishi axborotni soxtalashtirish deyiladi; autentifikatsiya — axborot zaxirasi egasi deb e’lon qilingan shaxs xaqiqatan xam axborotning egasi ekanligiga beriladigan kafolat; bu bandning buzilishi xabar muallifini soxtalashtirish deyilad /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axborot xavfsizligining asosiy tamoyillari"

axborot xavfsizligining asosiy tamoyillari axborot xavfsizligining asosiy tamoyillari huquqiy axborot texnologiya fanidan reja; 1.axborot xavfsizligining mohiyati 2.axborot xavfsizligining tamoyillari 3.tamoyillarning o’zaro bog’liqligi 4.axborot xavfsizligini taminlash axborot xavsizligining mohiyati axborot xavfsizligi (inglizcha: information security, shuningdek, inglizcha: infosec) — axborotni ruxsatsiz kirish, foydalanish, oshkor qilish, buzish, oʻzgartirish, tadqiq qilish, yozib olish yoki yoʻq qilishning oldini olish amaliyotidir. ushbu universal kontseptsiya maʼlumotlar qanday shaklda boʻlishidan qatʼiy nazar (masalan, elektron yoki, jismoniy) amal qiladi. axborot xavfsizligini taʼminlashning asosiy maqsadi maʼlumotlarning konfidensialligi, yaxlitligi va mavjudligini muvozanatli,[1...

This file contains 7 pages in PPTX format (65.8 KB). To download "axborot xavfsizligining asosiy tamoyillari", click the Telegram button on the left.

Tags: axborot xavfsizligining asosiy… PPTX 7 pages Free download Telegram