sotsiologiya fani rivojlanishi va ispan sotsiologlari

PPTX 13 pages 1.1 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti sotsiologiya kafedrasi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti sotsiologiya kafedrasi fan:umumiy sotsiologiya mavzu:sotsiologiya fani rivojlanishi va shakllanishiga hissa qo’shgan sotsiologlar. ispaniya davlati misolida reja: ispaniyada sotsiologiya fanining paydo bo’lishi muhim sotsiolog olimlar va ularning fanga qo’shgan hissasi ispaniya sotsiologiyasining rivojlanish boshqichlari sotsiologiya –jamiyat,uning strukturasi va ijtimoiy munosabatlarini o’rganadigan fan hisoblanadi.u har bir mamlakatda o’ziga xos yo’nalishda rivojlangan. xix asr oxiriga kelib yevropaning ko’plab mamlakatlarida sotsiologiya fan sifatida shakllana boshladi. o.kont,e.dyurkeym,k.marks kabi sotsologlarning g’oyalari ispaniyaga ham yetib keldi. ispan ziyolilari yevropa ilm-fanidagi yangiliklariga qiziqib, o’z jamiyatini ham tahlil qilishga harakat qildilar. xix-xx asrlarda ispaniyada sanoatlashuv, urbanizatsiya,sinfiy bo’linish siyosiy beqarorlik va ijtimoiy noroziliklar kuchaygan. bu muammolarni tushunish va tahlil qilish uchun yangi fan –sotsiologiyaga ehtiyoj paydo bo’ldi. ispaniyada uzoq yillar falsafa va siosiy tafakkur kuchli bo’lgan.bu falsafiy qarashlar sotsiologiyaning g’oyaviy va nazariy asoslarini shakllantirishga xizmat qildi. bundan tashqari xx asrboshlarida …

2 / 13

qil fanga aylanmagan edi. u ko’roq falsafa va siyosatshunoslik doirasida edi. general fransisko franko diktaturasi davrida (1939-1975) ispaniyada sotsiologoya mustaqil ilmiy fan sifatida rivojlana olmadi. uning davrida sotsiologik fikrlar qattiq senzura ostida bo’lib, faqat diniy, axloqiy, siyosiy xavfsiz mavzularda yozilgan ishlar nashr etilardi. frankoning vafotidan so’ng ispaniyada demokratik jarayonlar boshlanib, konstitutsion monarxiya joriy etildi. yangi siyosiy muhitda erkin fikr va ilmiy izlanishlar uchun imkoniyat paydo bo’ldi. jose ortego gasset ispan faylasufi va ijtimoiy tafakkur namoyandasi 1883-yil 9-may- da madridda tug’ilgan.oilasi intellektual oila edi:otasi gazeta muharriri, bobosi esa siyosatchi bo’lgan. ta’limni maktabni bitirib, madrid universitetida falsafa bo’yicha tahsil olgan.germaniyadagi marburg va berlin universitetilarida o’qib,neokantianizm va fenomenologiyadan ta’sirlangan. ilmiy faoliyatini esa 1910-yilda madrid universitetida metafi- zika professeri bo’lgan.gasset ,,massalar isyoni’’ asarida u ,,ommaviy odam’’ni tanqid qiladi. ortego fikricha, jamiyatni yuqori madaniyat va tafakkur egasi bo’lgan elita boshqarilishi kerak, aks holda jamiyat inqiroziga yuz tutadi. zamonaviy jamiyatda ,,ommaviy odam’’ (ya’ni o’rtacha fikrlovchi, madanyatsiz …

3 / 13

ehnati evaziga yaratilgan imkoniyatlardan foydalanadi,lekin o’zi hissa qo’shmaydi. madaniy inqiroz va demokratik xavf massalar isyoni ortego demokratiyani tanqid qilmaydi, ammo u noto’g’ri tushunilgan demokratiyani xavfli deb hisoblaydi. ya’ni, ko’pchilik(ommaviy odam)fikri asosiy hukum bo’lib qolganda, haqiqiy qadriyatlar yo’qoladi. bu holat esa madaniy inqiozga olib kelishi muqarrar deydi. individuallik va tanlov erkinligi ortego insonni ongli tanlov qiladigan mavjudot sifatida tas- virlaydi. ommaviy odam esa bu mas’uliyatdan qochadi, oqim bilan yashaydi. u jamiyatdagi bu passivlikni ,,insoniy tanazzul’’ deb hisoblaydi. ortego bu asarda faqat ispaniya emas, butun yevropa va zamonaviy jamiyatning holatini tanqid qiladi.asar bugungi kunda ham ommaviy madaniyat, ijtimoiy manipulyatsiya, axborot tarmoq- lar orqali fikr shakllanishi kabi muammolarni tushunishda muhim manba hisoblanadi. ispaniya sotsiologiyasiga katta hissa qo’shgan sotsiologlardan yana biri bu - salvador giner hisoblanadi. u ispan sotsiologiyasining zamonaviy boshqichida ijod qilgan u yozgan asarlar ispan sotsiologiyasi uchun hozirgi kunda asos bo’lib xizmat qilib kelmoqda. salvador giner 1934-yil 10-fevralda ispaniyaning barselona shahrida tug’ildi.maktabni …

4 / 13

ko’plab tillarga tarjima qilingan va xalqaro miqyosda tan olingan. salvador giner asarlari: 1.,,sotsiologiya’’(1972) 2.,,ijtimoiy tafakkur tarixi’’(1967) 3.,,ommaviy jamiyat:mafkura va ijtimoiyziddiyat’’(1971) 4.,,korparativ jamiyat’’(1979) salvador giner asarlari 1972-yil 1967-yil sotsiologiya (1972) asar 1972-yilda nashr qilingan, keyinchalik bir necha marta yangilangan. bu asarda giner tomonidan yozilgan va ko’plab universitetlarda asosiy darslik sifatida foydalaniladi. asosiy bo’limda sotsiologiya fanining predmeti, vazifasi va boshqa fanlar bilan aloqasi tushuntiriladi. ijtimoiy faktlar va hodisalarni ilmiy jihatdan o’rganish zarurligi ko’rsatiladi: a)ijtimoiy insitutlar: din,ta’lim,siyosat,huquq kabi muhim ijtimoiy institutlar qanday ishlashi haqida yozadi. b)sotsiologik metodologiya: tadqiqotlar usullari:kuzatuv,suhbat,statistic tahlil,eksperiment va boshqalar. d)ijtimoiy o’zgarishlar ijtimoiy harakat,revolyutsiyalar,texnologik taraqqiyotning ijtimoiy hayotga ta’siri. asarning dolzarbligi: asar nafaqat talabalar,balki siyosatchilar, jurnalistlar va pedagoglar uchun ham foydali. salvador giner sotsiologiyani quruq nazariy fan emas, balki amaliy hayot bilan bog’liq tahlil vositasi sifatida ko’rsatadi.xulosa qilib aytganda, kitob orqali o’quvchi nafaqat jamiyatni,balki o’z o’rnini ham anglaydi. xulosa ispaniya sotsiologiya ilmiy fan sifatida xx asrning o’rtalarida,ayniqsa franko davridan keyin jadal rivojlandi. …

5 / 13

sotsiologiya fani rivojlanishi va ispan sotsiologlari - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sotsiologiya fani rivojlanishi va ispan sotsiologlari"

mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti sotsiologiya kafedrasi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti sotsiologiya kafedrasi fan:umumiy sotsiologiya mavzu:sotsiologiya fani rivojlanishi va shakllanishiga hissa qo’shgan sotsiologlar. ispaniya davlati misolida reja: ispaniyada sotsiologiya fanining paydo bo’lishi muhim sotsiolog olimlar va ularning fanga qo’shgan hissasi ispaniya sotsiologiyasining rivojlanish boshqichlari sotsiologiya –jamiyat,uning strukturasi va ijtimoiy munosabatlarini o’rganadigan fan hisoblanadi.u har bir mamlakatda o’ziga xos yo’nalishda rivojlangan. xix asr oxiriga kelib yevropaning ko’plab mamlakatlarida sotsiologiya fan sifatida shakllana boshladi. o.kont,e.dyurkeym,k.marks kabi so...

This file contains 13 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "sotsiologiya fani rivojlanishi va ispan sotsiologlari", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsiologiya fani rivojlanishi … PPTX 13 pages Free download Telegram