bitta namunaga asoslangan xulosalar - gipoteza testlari

PPTX 24 pages 577.2 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 577.2 KB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

bitta namunaga asoslangan xulosalar - gipoteza testlari bitta namunaga asoslangan xulosalar - gipoteza testlari bitta namunaga asoslangan xulosalar - gipoteza testlari reja: 1-bob: nazariy asoslar 1.1. gipoteza va gipoteza testlari tushunchasi 1.2. gipotezalar turlari 1.3. xatolar va ularning turlari 1.4. test statistikasi 1.5. p-qiymat va qaror qabul qilish qoidasi 2-bob: amaliy jihatlar 2.1. z-test misoli: o‘rtacha qiymatni test qilish 2.2. t-test misoli: o‘rtacha qiymatni kichik namunalarda tekshirish 1-bob: nazariy asoslar 1.1. gipoteza va gipoteza testlari tushunchasi gipoteza: gipoteza statistikada o‘rganilayotgan populyatsiyaning biror parametri haqida oldindan keltirilgan faraz yoki mulohazadir. bu parametrlar orasida o‘rtacha qiymat, dispersiya, foiz va boshqalar bo‘lishi mumkin. gipotezani tekshirish uchun namunadan ma’lumotlar to‘plab, natijaga ko‘ra gipoteza qabul qilinadi yoki rad etiladi. gipoteza testi: bu jarayon orqali biz statistik ma’lumotlarga asoslanib gipoteza qanchalik to‘g‘ri yoki noto‘g‘ri ekanligini aniqlaymiz. statistik gipoteza testlari ikki asosiy gipoteza orqali amalga oshiriladi: nolinchi gipoteza (h₀): gipoteza testlari boshida qabul qilinadigan va populyatsiyada hech …

2 / 24

-da, uni rad qilish xatosi. bu xato ehtimoli α darajasi bilan ifodalanadi, va uni ko‘pincha ishtiboh ehtimoli deb atashadi. statistik amaliyotda odatda α = 0.05 yoki α = 0.01 darajalarida olinadi. 2-turdagi xato (type ii error): nolinchi gipoteza noto‘g‘ri bo‘lsa-da, uni qabul qilish xatosi. bu xato ehtimoli β bilan ifodalanadi va statistika tahlilida kuchsiz natijalar olish xavfi ortadi. 1.4. test statistikasi test statistikasi: gipoteza testlari uchun aniqlanadigan statistik qiymat. bu qiymat ma’lum bir taqsimotga ega bo‘lib, namunadagi qiymatlar populyatsiyadan olingan taqsimotning kutilayotgan xususiyatlariga mos kelishini tekshirish imkonini beradi. z-test va t-test: z-test: agar populyatsiya dispersiyasi yoki variansiyasi ma’lum bo‘lsa yoki namunaviy hajm katta (odatda n≥30) bo‘lsa, z-test qo‘llaniladi. z-test orqali o‘rtacha qiymat yoki ulushni test qilish mumkin. t-test: populyatsiya dispersiyasi noma’lum bo‘lsa va namunaviy hajm kichik (odatda n α bo‘lsa, nolinchi gipoteza qabul qilinadi yoki rad etilmaydi. bu holatda namunadan olingan ma’lumot gipoteza qabul qilish uchun yetarli darajada kuchli emas. …

3 / 24

ramm deb olamiz. 2. qaror qabul qilish: ishtiboh darajasi α=0.05 deb olamiz (5%), ikki tomonli test uchun kritik qiymatlar ±1.96 atrofida bo‘ladi. bizning z-qiymatimiz −2.73 bu esa kritik qiymatdan (-1.96) pastda joylashgan. 3. xulosa: nolinchi gipotezani rad qilamiz, chunki z-qiymat -2.73 statistik jihatdan sezilarli darajada farq qilishini ko‘rsatadi. demak, kompaniyaning mahsulot og‘irligi haqidagi da’vosi tasdiqlanmaydi. bu natija kompaniyaning da’vo qilgan 500 gramm og‘irligi haqiqiy mahsulot o‘rtacha og‘irligidan sezilarli farq qilishini ko‘rsatadi. ushbu test orqali tadqiqotchi mahsulot o‘rtacha og‘irligining haqiqatan ham kompaniyaning da’vo qilgan og‘irligidan farq qilishini tasdiqlay oldi. 2.2. t-test misoli: o‘rtacha qiymatni kichik namunalarda tekshirish masala: universitetda talabalar o‘rtacha 70 ball olishlari aytilgan, lekin tadqiqotchi 20 talabaning ballarini o‘rganib chiqib, o‘rtacha 68.5 ball ekanligini aniqlagan. bu holatda talabalarning haqiqiy o‘rtacha bali 70 dan farq qiladimi yoki yo‘qligini tekshirish uchun t-testdan foydalanamiz. qadamlar: qaror: p-qiymat asosida yoki t-test statistikasi yordamida α-darajasiga nisbatan qaror qabul qilinadi. natija: agar p-qiymat α-darajasidan kichik …

4 / 24

ul qilish: agar ishtiboh darajasi (α) 0.05 deb olsak, 19 darajali erkinlik uchun ikki tomonli testning kritik qiymatlari ±2.093 atrofida bo‘ladi. bizning t-qiymatimiz −1.34-1.34−1.34, bu esa kritik qiymatlardan (-2.093 va 2.093) tashqariga chiqmagan. 5. xulosa: t-qiymatimiz kritik qiymat doirasida joylashganligi sababli, nolinchi gipotezani rad etmaymiz. shunday qilib, o‘rtacha ball 70 grammdan sezilarli darajada farq qilmaydi. qo’shimchalar: statistikada populyatsiya (yoki aholi) – bu o‘rganilayotgan barcha mumkin bo‘lgan birliklar to‘plamini ifodalaydi. populyatsiya deganda tadqiqot qamrab olmoqchi bo‘lgan yoki ma'lumot olishni istayotgan barcha hodisalar, shaxslar, narsalar, yoki boshqa elementlar nazarda tutiladi. misol uchun: talabalar bo‘yicha o‘rganish olib borilsa, populyatsiya – barcha talabalar bo‘ladi. bir kompaniya ishlab chiqaradigan barcha mahsulotlar haqida ma'lumot yig‘ilsa, populyatsiya – barcha ishlab chiqarilgan mahsulotlar bo‘ladi. qishloq xo‘jaligida ma’lum bir dala hududi ichidagi barcha o‘simliklar haqida ma'lumot yig‘ilsa, populyatsiya – shu dala ichidagi barcha o‘simliklarni o‘z ichiga oladi. populyatsiyaning muhim jihati shundaki, u cheksiz (nazariy jihatdan) yoki chegaralangan (aniq birliklar …

5 / 24

$acha qiymatdan qanday farq qilishini ifodalaydi. dispersiya katta bo‘lsa, qiymatlar o‘rtacha atrofida ko‘proq tarqalgan bo‘ladi; kichik dispersiya esa ma'lumotlarning o‘rtachaga yaqin joylashganini bildiradi. dispersiyani hisoblash dispersiya, odatda, kvadrat o‘rtacha og‘ish (o‘rtachadan farqlar kvadratlarining o‘rtachasi) sifatida aniqlanadi: populyatsiya dispersiyasi: agar populyatsiyadagi barcha qiymatlar ma'lum bo‘lsa, populyatsiya dispersiyasi σ2\sigma^2σ2 quyidagicha hisoblanadi: dispersiya 2. namuna dispersiyasi: populyatsiyaning bir qismi – namuna bilan hisoblangan dispersiya qiymati esa namuna dispersiyasi deyiladi va quyidagicha yoziladi: dispersiya va standart og‘ish: dispersiyaning kvadrat ildizi standart og‘ish deb ataladi va qiymatlarning o‘rtachadan qanchalik uzoqda ekanligini ifodalashda ancha tushunarli bo‘ladi. ishtiboh statistikada gipoteza testi jarayonida yuz berishi mumkin bo‘lgan xatolar ehtimolini bildiradi. gipoteza testida ikkita asosiy turdagi xato mavjud bo‘lib, ularning har biri o‘ziga xos ishtiboh darajasiga ega. 1-turdagi xato (type i error) – α (alpha) ishtiboh darajasi: bu xato nolinchi gipotezani rad qilishda yuzaga keladi, garchi u to‘g‘ri bo‘lsa ham. 1-turdagi xato ehtimoli statistik tahlilda ishtiboh darajasi (α\alphaα) bilan …$

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bitta namunaga asoslangan xulosalar - gipoteza testlari"

bitta namunaga asoslangan xulosalar - gipoteza testlari bitta namunaga asoslangan xulosalar - gipoteza testlari bitta namunaga asoslangan xulosalar - gipoteza testlari reja: 1-bob: nazariy asoslar 1.1. gipoteza va gipoteza testlari tushunchasi 1.2. gipotezalar turlari 1.3. xatolar va ularning turlari 1.4. test statistikasi 1.5. p-qiymat va qaror qabul qilish qoidasi 2-bob: amaliy jihatlar 2.1. z-test misoli: o‘rtacha qiymatni test qilish 2.2. t-test misoli: o‘rtacha qiymatni kichik namunalarda tekshirish 1-bob: nazariy asoslar 1.1. gipoteza va gipoteza testlari tushunchasi gipoteza: gipoteza statistikada o‘rganilayotgan populyatsiyaning biror parametri haqida oldindan keltirilgan faraz yoki mulohazadir. bu parametrlar orasida o‘rtacha qiymat, dispersiya, foiz va boshqalar bo‘lishi mumkin. ...

This file contains 24 pages in PPTX format (577.2 KB). To download "bitta namunaga asoslangan xulosalar - gipoteza testlari", click the Telegram button on the left.

Tags: bitta namunaga asoslangan xulos… PPTX 24 pages Free download Telegram