антропогенез. одам эволюцияси

DOCX 15 sahifa 79,2 KB Bepul yuklash

15 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 79,2 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 15

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 15

мавзу: антропогенез. одам эволюцияси режа: 1. одамнинг келиб чиқиши тўғрисида турли хил қарашлар. 1. одам келиб чиқиши тўғрисида турли хил далиллар (солиштирма анатомик эмбриологик, поляонтологик, рудимент аьзолар, атавизим) 1. 3. одамнинг систематик ўрни. 1. антропогенезни харакатлантирувчи куч. 1. антропогенезнинг ижтимоий омиллари. 1. одам эволюциясининга асосий босқичлари. 1. ирқлар ва уларнинг характерли белгилари. антропогенез юнонча сўздар олиган бўлиб, антропо” – одам, генезис” – ривожланиш деган маънони англатади. одам эволюцияси бошқа организмлар эволюциясидан шуниси билан фарқ қиладики, биологик ва ижтимоий омиллар ўзаро таъсири, натижаси ҳисобланади. одамлар, қадимдан одамларнинг келиб чиқиши тўғрисида қизиқиб келганлар. масалан, аристотель одамларнинг қадимги аждоди ҳайвонлар деб қараган. у биринчи бўлиб ҳайвонлар классификациясини яратди, ҳайвонларни қонлилар ва қонсизлар гуруҳларига бўлиб, одамни қонлилар гуруҳига киритади. к.линей 1735 йилда нашр қилинган табиат системаси асарида homo gartens l ни приматлар туркумига киритади. у одам ва маймунларнинг ташқи ва ички тузилишида ўхшашлик борлигини кўрсатди. француз олими ж.б.ламарк ўзининг 1809 йилда нашр қилинган “зоология …

2 / 15

чиқишини исботловчи далиллар. солиштирма анатомия бу – турли организмлар тузилишидаги умумийлик ва фарқлар даражасини аниқлайди. органимзларнинг қариндошлиги қанча яқин бўлса, уларнинг тузилиши шунча ўхшаш бўлади. солиштирма анатомияда 2 хил ўхшашлик тафовут қилинади: гомологик ва аналогик. органлар гомологик орган деб келиб чиқиши бир хил, бажарадиган функцияси бир хил ёки турлича бўлган аъзоларга айтилади. умуртқали ҳайвонларнинг олдинги оёқларининг тузилиши гомологик аъзоларга мисол бўлади. масалан: одамнинг қўллари, юмронқозиқнинг саламандра, қуённинг олдинги оёқлари, қушларнинг, кўршапалакнинг қаноти гомологик аъзолардир. бу органлар бир хил келиб чиқишга эга бўлиб, хар хил синфларда турлича вазифаларни бажаради. бир хил вазифани бажарадиган, ташқи томондан ўхшаш бўлган лекин келиб чиқишига кўра фарқ қиладиган аъзолар аналогик аъзолар дейилади. масалан: капалак ва кўршапалакнинг қаноти учиш учун хизмат қилади, лекин капалакнинг қаноти кўкрақнинг орқа томонидан ўсиб чиққан алоҳида ҳосила бўлиб, қуш билан кўршапалакнинг қаноти шакли ўзгарган олдинги оёқлардир. эмбриологик далиллар. куп ҳужайралик организмалар уруғланган тухум хужайрадан ривожланади. бир типга кирувчи ҳайвонларнинг муртакнинг ривожланиши ўхшашдир. …

3 / 15

й охирида тоғай суяк билан алмашинади ва умуртқа поғонаси шакллана бошлайди. 3чи ойда одам эмбриони тўш суяклари туташмаган бўлакчалар шаклида бўлиб, кейинчалик бирбирига қўшилиб, калтакесак тўш суягига ўхшаш тўш суяги ҳосил қилади. 6 ойга келиб бошқа сут эмизувчилар тўш суяги сўнг одам тўш суяги кўринишига эга бўлади. эмбрионнинг ташқи кўриниши ва катталиги эмбрион ривожланган сайин ўзгариб хажми катталашиб боради. масалан, 1 ойли одам эмбриони бошқа умуртқалиларга ўхшаб кетади, хаттоки жабра тешиклари кўриниб туради. 1,5 ойга келиб бўйи 12 мм.га етганда унда қўл ва оёқ пайдо бўла бошлайди. эмбрионнинг 25 мм.лик даврида уни юзини, бурни ва қулоқларини ажратса бўлади. қўл ва оёқлар орасида парда тортилган бармоқ пайдо бўлади. 3 ойлик эмбрионда жинсни ажратса бўлади. 5 ойлик эмбрионнинг бўйи 25 см бўлиб, у жуда нозик тукчалар билан қопланган бўлади. 6чи ойда қош ва киприклар юзага келади. 7 ойлик одам эмбриони одамсимон маймунлар эмбрионига жуда ўхшаш бўлиб, териси бужмаймаган бўлади, кейинчалик унинг териси …

4 / 15

рикалик биолог олимларнинг кўрсатишларича, маймунсимон одам ва одамнинг 13 та хромосомаси деярли бир хил, қолганлари эса айрим қисмлари билан фарқ қилишини кўрсатишди. одамнинг 2-хромосомаси, шимпанзенинг хромосомасига аниқ ўхшаш. одам билан одамсимон маймунлар орасидаги молекуляр ўхшашалик айниқса қон молекуласидаги оқсилларни солиштирилган яққол кўринади. масалан, одам қизил қон таначаларидаги гемоглобин 287 та аминокислоталардан тузилган бўлиб, бу шимпанзеникига жуда мос. калифорниялик олимларнинг айтишича днклар бир-биридан мутатциялар орқали вужудга келади. уларнинг айтишларича “ақлли одам” митохондрия днкси 3 та асосий типга эга бўлган, биринчи популяциядан келиб чиққан, кейин бу популатциялар 3 та хар хил йўналишда осиё, африка, европа миграциясини вужудга келтирди, бундан 3 та популатция вужудга келди, уларнинг ҳар қайсисида мутациялар тўплана боради. бу 100.000 йил олдин бўлган, шу йиллар мобайнида “ақлли одам” тури осиё томонида кўп сонли миграцияни вужудга келтирди. буларнинг энг қадимгиси неондертал одамнинг сиқиб чиқарилиши палеонтологларнинг айтишича тахминан 35 минг йил аввал содир бўлган. рудимент органлар. организм тараққиёт жараёнида ўзининг асосий аҳамиятини …

5 / 15

уни уйдан қувиб юборади. адриан бир неча йил ўрмонларда яшаб, замбуруғ, усимлик мевалари билан овқатланиб юради. сўнг уни москва экспедициясининг олимлари уни тутиб олишиб “ёввойи одам” сифатида намойиш қиладилар. мексика актрисаси бутун танаси жун билан қопланган, юзларидаги жун худди эчкиники сингари булган. одамнинг пайдо бўлишида паллентологик далиллар. мезозий эрасиниг охирларида плацентар сут эмизувчилар келиб чиққан. кайназой эрасида қадимги ҳашоротхўр сут эмизувчилардан приматлар туркуми ажралиб чиққан. бундан 30 млн йил олдин, дарахтларда яшовчи кичик ҳайвонлар ҳосил бўлиб улар ўсимлик ва ҳашоротлар билан озиқланган. уларнинг тишлари, жағлари одамсимон ҳайвонларники сингари бўлган. улардан гиббон, ораргутанлар ва кейинчалик қирилиб кетган дарахт маймунлари (дриопитек)лар келиб чиққан. маймундан, одамнинг келиб чиқишида асосий нарса дастлав улар дарахтларда яшаб бу уларнинг тузилишида ўзгаришга, кейинчалик меҳнат қобилиятининг ҳосил бўлиши ва ижтимоий эволюцияга олиб келди. дарахт шохларида юриш учун, қўл бармоқларида ўзгаришларга олиб келди, кўкрак қисмининг кенгайишига олиб келди. дарахтларда харакат тезлигининг ўзгаришига у ўз навбатида масофаларни билиш, мўлжалга олиш, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 15 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"антропогенез. одам эволюцияси" haqida

мавзу: антропогенез. одам эволюцияси режа: 1. одамнинг келиб чиқиши тўғрисида турли хил қарашлар. 1. одам келиб чиқиши тўғрисида турли хил далиллар (солиштирма анатомик эмбриологик, поляонтологик, рудимент аьзолар, атавизим) 1. 3. одамнинг систематик ўрни. 1. антропогенезни харакатлантирувчи куч. 1. антропогенезнинг ижтимоий омиллари. 1. одам эволюциясининга асосий босқичлари. 1. ирқлар ва уларнинг характерли белгилари. антропогенез юнонча сўздар олиган бўлиб, антропо” – одам, генезис” – ривожланиш деган маънони англатади. одам эволюцияси бошқа организмлар эволюциясидан шуниси билан фарқ қиладики, биологик ва ижтимоий омиллар ўзаро таъсири, натижаси ҳисобланади. одамлар, қадимдан одамларнинг келиб чиқиши тўғрисида қизиқиб келганлар. масалан, аристотель одамларнинг қадимги аждоди ҳайвонлар ...

Bu fayl DOCX formatida 15 sahifadan iborat (79,2 KB). "антропогенез. одам эволюцияси"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: антропогенез. одам эволюцияси DOCX 15 sahifa Bepul yuklash Telegram