atmosfera havosi, tuproq suv resurslari va ularni muhofaza qilish

PPT 11 pages 1.7 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPT

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

слайд 1 o’zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi muqimiy nomidagi qo’qon davlat pedagogika instituti chet tillari fakulteti ingiliz tili va adbiyoti yo’nalishi i “a” guruh talabasi qo’shmatova ziroatxonning “ekologiya” fanidan tayyorlagan mustaqil ishi o’qituvchi: oblaberdiyeva k 20116 yil atmosfera havosi, tuproq suv resurslari va ularni muhofaza qilish. atmosferadagi gazlarning tirik organizmlarga ta’siri atmosferadagi toza va quruq havoda 78,1% azot, 21% kislorod, 0,9% argon, 0,03% so2 bo’ladi. bulardan tashqari oz miqdorda neon, geliy, kripton, ksenon, ammiak, vodorod, radiy hamda toriy kabi radioaktiv moddalar qoldig’i, shuningdek, har xil azot oksidlari, xlor va boshqa elementlar uchratiladi. havoda har doim suv bug’lari (0,01 – 4% gacha) bo’ladi. havoning quyi qatlamlarida gazsimon tabiiy zarrachalardan tashqari tabiiy aralashmalar ham uchraydi. ular chang va tutunlar, qurum, ba’zan dengiz tuzlarining kristallari, har xil organik zarrachalar va boshqalar bo’lishi mumkin. havo tarkibidagi kislorod o’simlik va hayvonlarning nafas olishi uchun zarur bo’lgan elementdir. uning miqdori havoda etarli darajada bo’ladi. agarda bu …

2 / 11

, o’rmon yong’inlari, dengizlar yuzasidan suvlarning bug’lanishi kabilar tufayli kelib chiqadi. organik changlar havo qatlamidagi aeroplanktonlar shuningdek, o’simlik va hayvonlarning qoldiqlar va parchalanish mahsulotlaridir. kosmik changlar metioritlarning atmosfera qatlamidan o’tayotganda yongan qoldiqlari hisoblanadi. sun’iy ifloslanish. atmosfera havosini asosan ifloslantiruvchi manbalar bugungi kunda tobora rivojlanib borayotgan insonning sanoat ishlab chiqarishidagi va avtotrasportlarning rivojlanishidir. havoga ko’p miqdorda karbon kislota, uglevodorodlarning oksidlari, sulьfid angidrid va boshqa moddalar chiqarilib, ular tabiiy muhitga va odamlarga juda katta zarar etkazmoqda. atmosfera havosini ifloslanishi muammosi barcha insoniyatni tashvishlantirmoqda. atmosfera havosining ifloslanishi va vujudga kelgan ekologik muammolar o’zbekistonda tamosferaga chiqariladigan nisbiy ifloslantiruvchi moddalarning miqdori keyingi yillarda ikki martaga qisqardi, ya’ni jon boshiga 90 kg ni tashkil etdi. ifloslantiruvchi moddalarning umumiy miqdloriga nisbatan 51,9%-so2, 16%-no2, 17,9%-snlar, 8,8%-so2, 6,1%-qattiq moddalar va 0,2% boshqa maxsus zararli moddalarga to’g’ri keladi. ko’pgina shaharlarda ifloslanishning sanitar-gigienik normadan ortiqligi kuzatilmoqda. masalan, olmaliq, navoiy, samarqand, toshkent, angren, marg’ilon, chirchiq, toshkent va boshqa shaharlar shular jumlasidan bo’lib, …

3 / 11

tda bo’lib ta’sir ko’rsatadi, ya’ni o’simlik, hayvon va mikroorganizmlar o’rtasidagi murakkab munosabatlar natijasida tuproqda gumus va mineral moddalar to’planadi.tuproqning ekologik omil sifatida o’simliklarga ta’siri haqida gapirganda avvalo shuni aytish kerakki, tuproq o’simlikni o’zida biriktiradi va uni ozuqa bilan ta’minlaydi, ya’ni o’simlik tuproqdan suv va unda erigan mineral moddalarni oladi. o’simlikka tuproqning xususiyatlari va kimyoviy tarkibi hamda mikroflorasi juda katta ta’sir qiladi. tuproqning kimyoviy xossalaridan biri uning kislotaliligi bo’lib, bu vodorod ionlar konsentrasiyasi bilan ifodalanadi. tuproqning kimyoviy tabiatiga (rn ga) qarab, asedofil (kislotali), neytrofil (neytral), bazofil (ishqoriy) o’simlik turlari yoki jamoalari ajratiladi. tuproqdagi o’simliklar uchun zarur bo’lgan kimyoviy elementlardan azot, fosfor, kaliy, kalьsiy, magniy, oltingugurt, temir kabi makroelementlar va mis, bor, rux, molibden kabi mikroelementlar muhim ekologik ahamiyatga ega. tuproq muhitida tarqalgan o’simlik, hayvonlar va ularning guruhlanishi tuproq suv, havo va turli organizmlarning birgalikdagi ta’siri natijasida tog’ jinslarining tabiiy holda o’zgargan tashqi qatlamidir. tuproqning muhit sifatida organizm uchun ko’rsatadigan asosiy xususiyatlariga …

4 / 11

ortiq sodda hayvonlar, millionlab kolovratkalar, o’n millionlab nematodlar, o’n va yuz minglab hasharotlar va boshqa umurtqasiz hayvonlar uchraydi. tuproqda yashovchi organizmlar uchun ayniqsa uning chuqurligi, tuproq zarrachalarining o’lchami kabilar katta ekologik ahamiyatga ega. bulardan tashqari albatta tuproqning namligi, aerasiyasi, tuproq haroratining o’zgarishi kabilar unda yashovchi organizmlarning tarqalishida muhim ahamiyatga ega.tuproqdagi organizmlar har xil o’lchamga ega va turli muhit hosil qiladi. shuning uchun tuproqda tarqalgan o’simlik va hayvonlar o’lchamiga qarab, ya’ni kichik o’lchamdagilar mikroflora va mikrofauna (0,002-0,2 mm), o’rtacha kattalikdagi mezofauna (0,2-2,0 mm), makrofauna (2-20 mm) hamda megafauna (20-200 mm) kabi guruhlarga ajratiladi. tuproq mikroflorasini tashkil etish bakteriyalar, aktinomisetlar, zamburug’lar va suvo’tlari ishtirok etadi. xivchinlilar, yolg’on oyoqlila, infuzoriyalar va boshqalar tuproq mikrofaunasi hisoblanadi. ular tuproq zarrachalari yuzasidan suv bilan to’lgan bo’shliqlarda yashaydi. tuproqning ifloslanishi va uning tirik organizmlarga ta’siri tuproqning ifloslanishi, qishloq xo’jaligi ekinlariga me’yoridan ortiq mineral o’g’itlar berilishi hamda pestisidlardan noto’g’ri foydalanish tufayli kelib chiqadi. pestisidlar barqaror moddalar hisoblanib, tuproqda …

5 / 11

respublikasida “er haqida kodeks” 1998 yil joriy etildi. bundan tashqari erdan to’g’ri foydalanish, uni muhofaza qilish va er yagona davlat mulki ekanligi qayd etilgan, bir qancha qarorlar qabul qilingan.

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atmosfera havosi, tuproq suv resurslari va ularni muhofaza qilish"

слайд 1 o’zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi muqimiy nomidagi qo’qon davlat pedagogika instituti chet tillari fakulteti ingiliz tili va adbiyoti yo’nalishi i “a” guruh talabasi qo’shmatova ziroatxonning “ekologiya” fanidan tayyorlagan mustaqil ishi o’qituvchi: oblaberdiyeva k 20116 yil atmosfera havosi, tuproq suv resurslari va ularni muhofaza qilish. atmosferadagi gazlarning tirik organizmlarga ta’siri atmosferadagi toza va quruq havoda 78,1% azot, 21% kislorod, 0,9% argon, 0,03% so2 bo’ladi. bulardan tashqari oz miqdorda neon, geliy, kripton, ksenon, ammiak, vodorod, radiy hamda toriy kabi radioaktiv moddalar qoldig’i, shuningdek, har xil azot oksidlari, xlor va boshqa elementlar uchratiladi. havoda har doim suv bug’lari (0,01 – 4% gacha) bo’ladi. havoning quyi qatlamlarida ga...

This file contains 11 pages in PPT format (1.7 MB). To download "atmosfera havosi, tuproq suv resurslari va ularni muhofaza qilish", click the Telegram button on the left.

Tags: atmosfera havosi, tuproq suv re… PPT 11 pages Free download Telegram