milliy iqtisodiyotning nisbatlari, muvozanati va tsiklli rivojlanish tavsifi

DOCX 9 pages 23.2 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.2 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

mavzu: milliy iqtisodiyotning nisbatlari, muvozanati va tsiklli rivojlanish tavsifi reja: 1. makroiqtisodiy mutanosibliklar va ularning turlari. 2. makroiqtisodiy muvozanatlikka erishishning bozor mexanizmi. 3. makroiqtisodiy beqarorlik va iqtisodiy tsikl nazariyalar. 4. tarkibiy inqirozlar. agrar inqirozlar va uning xususiyatlari. 1-savol. makroiqtisodiy mutanosibliklar va ularning turlari milliy iqtisodiyotdagi muvozanatlik uning to’rli tomonlari va sohalari o’rtasida mutakasiblik bo’lishini taqozo qiladi. iqtisodiy mutanosiblik iqtisodiyotning turli va sifat jihatdan ma‘lum moslik bo’lishidir. bunda tenglik bo’lishi shart emas. ular mos keluvchi (2:3, 5:3, 3:1) nisbatlarida bo’lishi mumkin. makroiqtisodiyot juda murakkab jarayon bo’lib, ular o’rtasidagi mutanosib turlari ham ko’p bo’ladi . ularni barchasini umumiylashtirib quyidagi guruhlarini mutanosiblikning tarkibiga keritishi mumkin: 1. umumiqtisodiy xarakterdagi mutanosibliklar. bunga milliy daromaddagi tarkibiy qismlar: iste‘mol fondi va jamg’arish fondi o’rtasidagi; aholining daromadlari bilan xarajatlar o’rtaidagi mutanosiblik; iqtisodiyotdagi tovar va xizmatlar massasi bilan pul massasi o’rtasidagi mutanosibliklarni misol qilib ko’rsatish mumkin. 2. tarmoqlararo mutanosibliklar. milliy iqtisodiyotning muvozanatini ta‘minlashda tarmoqlararo mutanosibliklar alohida o’rin to’tadi. xalq …

2 / 9

mutanosibliklari misol bo’ladi va ular bir-birlari bilan uzviy bog’liqlikda bo’ladilar. 3. tarmoq ichidagi mutanosibliklar. tarmoq ichida mutanosiblik bo’lsa, tarmoqlararo mutanosiblik hosil bo’ladi. tarmoq ichidagi mutanosibliklar alohida olingan tarmoq tarkibidagi soha va ishlab chiqarishlar o’rtasidagi bog’liqlikni ifodalaydi. masalan, sanoatning ishlab chiqarish vositalari va iste‘mol buyulari ishlab chiqaradigan sohalari, qishloq xo’jaligini dehqonchilik va chorvachilik sohalari o’rtasidagi mutanosibliklar va h.z. shu bilan birga ta‘kidlab o’tilgan sohalarning ichidagi tarkibiy bo’linmalari o’rtasidagi ham bog’liqlik bo’lishi zarur. masalan, sanoatning qazib olish va qayta ishlash tarmoqlari, chorvachilikning sut va gusht ishlab chiqarish sohalari o’rtasidagi va boshqalar. 4. hududiy (territorial) mutanosibliklar. iqtisodiy rivojlanish mamlakat ayrim hududlari o’rtasidagi bog’liqlikni ham taqazo qiladi. hududlar o’rtaisdagi mutanosibliklarning mamlakat iqtisodiy rivoida muhim rol o’ynaydi. masalan, viloyat, tuman, shahar birliklari bir-biriga iqtisodiy va tashkiliy jihatdan bog’liq bo’ladi. ularning bog’liqligi ixtisoslashish, ishlab chiqarish nooperatsiyasi va komunikatsiya nuqtai nazardan qaralsa, bu bog’liqlikning ahamiyati yaqqol ko’rinadi. 5. davlatlararo mutanosibliklar. bu mutanosiblikni ikki holat taqozo qiladi. birinchidan, …

3 / 9

ganlarni to’liq va samarali ish balan ta‘minlash. - narx-navoning nisbiy birvarorligiga erishish va uni inflyatsiya ta‘siridan holi qilish. - iqtisodiyotning bir maromda o’sib borishini yetarli darajada investitsiya bilan ta‘minlash va muomiladagi pul massasiga bog’la borish. - eksport va importni muvofiqlashtirish asosida tashqi savdo balansining faolligiga erishish. kursatib o’tilgan maqsadlarga erishishga kishilar intiladi, lekin mutloq muvozanatga erishish mumkin emas, u buzib va qaytadan tiklanib turishi orqali iqtisodiy o’sish notekis boradi. 2- savol. makroiqtisodiy muvozanatlikka erishishning bozor mexanizmi iqtisodiyot barqaror rivojlanish uchun uning tomonlari o’rtasida mu‘lum muvozanat bo’lishi lozim. iqtisodiy muvozanat deb iqtisodiy jarayonlar, hodisalarning ikki yoki bir necha tomonining bir-biriga mos kelgan holatiga aytiladi. bunda jarayon va hodisalarning tomonlari deganda ishlab chiqarish va iste‘mol, tarmoqlar, iqtisodiy hududlarda bo’layotgan o’zgarishlar tushuniladi. muvozanat xususi va umumiy xarakterdagi bir qator muvozanatlar tizimini o’z ichiga oladi. xususiy muvozanatlik - bu ikkita o’zaro bog’liq bo’lgan iqtisodiy miqdorlar yoki iqtisodiyot tomonlarining miqdoran teng kelish. masalan, ishlab chiqarish …

4 / 9

va iqtisodiy imkoniyatlarning mos kelishidir. ikkinchidan, iqtisodiy muvozanatlik mamlakatdagi barcha iqtisodiy resurslardan samarali foydalanadigan xo’jalik mexanizmini taqazo qiladi. uchinchidan, muvozanatli ishlab chiqarishning tarkibiy tuzilishiga mos kelishi lozimligini bildiradi. to’rtinchidan, iqtisodiyotda muvozanatlikning umumiy shart-sharoitlari bo’lib, bozor muvozanati, (ishlab chiqarishning umumiy tarkibiy to’zilishi) ya‘ni barcha asosiy bozorlar (tovarlar, resurslar, ishchi kuchi va hakozolar)da talab va taklif muvozanatga erishish xizmat qiladi. iqtisodiy muvozanatlik erkin raqobat bozorida barcha xaridorlar tengligi, iqtisodiy vaziyat barqarorligi kabi qator shart-sharoitlarni ham taqazo qiladi. xullas, makrodarajada umumiy iqtisodiy muvozanatlik – bu mamlakat butun iqtisodiyotning mutanosibligidir. iqtisodiy muvozanatlik darajasini aniqlashda asosan ikkita o’zaro bog’liq usuldan foydalanish mumkin: yalpi sarflar va ishlab chiqarish hajmini taqqoslash usuli. jamg’arish va investitsiyalarni taqqoslash usuli. to’liq bandlik sharoitida yalpi sarflar sim hajmi bilan mos kelmasligi mumkin. bu mos kelmaslik retsession (inqiroz va tug’rilik fazasini bildiradi) yoki inflyatsion farqda ifodalanadi. jamg’arma va investitsiyalarni taqqoslash usulining mohiyati shundaki, ishlab chiqarilgan mahsulotning harqanday hajmi shunga mos daromad hajmini …

5 / 9

tisodiy resurs xarajatlari miqdori olingan mahsulot hajmi bilan taqqoslanib muvozanatlik darajasi o’rganiladi. 3-savol. makroiqtisodiy beqarorlik va iqtisodiy tsikl nazariyalar dunyodagi barcha mamlakatlar iqtisodiy va narxlarning barqaror darajasiga erishishga harakat qiladilar. lekin iqtisodiy o’sish bir tekis va uzliksiz bo’lmaydi, u iqtisodiy beqarorlik davrlari bilan uzilib turadi. iqtisodiy o’sish ketidan doimo tanazzul kelib turadi. vaqti-vaqti bilan ob‘ektiv qonunlarning o’zgartirib bo’lmaydigan ta‘siri ositida takror ishlab chiqarish harakatida uzilishlar paydo bo’ladi va bu uzilish iqtisodiyot nomutanosibliklarning keskin shaklda namoyon bo’lishidir. bunda iqtisodiyotda yuz beradigan o’zgarishlar davriy ravishda ruy berib, iqtisodiy holatidan yoki bir inqirozdan ikkinchisi boshlangunga qadar takrorlanib turadigan to’lqinsimon harakati tushiniladi. tsikl inqiroz, turg’unlik, jonlanish, yuksalish fazolarini o’z ichiga oladi. inqiroz - ishlab chiqarishning pasayishida ifodalanadi va tsiklning qayd etuvchi ifodasidir. u bir tsikli nihoyasiga yetkazib, yana muqarrar ravishda inqiroz bilan to’gaydigan yangisining boshlanishiga asos soladi, inqiroz vaziyatda asosiy kapitalning ortiqcha jamg’arilishi uning hamma funktsional shakillarida namoyon bo’ladi. inqirozdan keyin turg’unlik keladiki, uning …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "milliy iqtisodiyotning nisbatlari, muvozanati va tsiklli rivojlanish tavsifi"

mavzu: milliy iqtisodiyotning nisbatlari, muvozanati va tsiklli rivojlanish tavsifi reja: 1. makroiqtisodiy mutanosibliklar va ularning turlari. 2. makroiqtisodiy muvozanatlikka erishishning bozor mexanizmi. 3. makroiqtisodiy beqarorlik va iqtisodiy tsikl nazariyalar. 4. tarkibiy inqirozlar. agrar inqirozlar va uning xususiyatlari. 1-savol. makroiqtisodiy mutanosibliklar va ularning turlari milliy iqtisodiyotdagi muvozanatlik uning to’rli tomonlari va sohalari o’rtasida mutakasiblik bo’lishini taqozo qiladi. iqtisodiy mutanosiblik iqtisodiyotning turli va sifat jihatdan ma‘lum moslik bo’lishidir. bunda tenglik bo’lishi shart emas. ular mos keluvchi (2:3, 5:3, 3:1) nisbatlarida bo’lishi mumkin. makroiqtisodiyot juda murakkab jarayon bo’lib, ular o’rtasidagi mutanosib turlari ham ko’p bo’lad...

This file contains 9 pages in DOCX format (23.2 KB). To download "milliy iqtisodiyotning nisbatlari, muvozanati va tsiklli rivojlanish tavsifi", click the Telegram button on the left.

Tags: milliy iqtisodiyotning nisbatla… DOCX 9 pages Free download Telegram