- teglar (vergul bilan): joriy operatsiyalar balansi, kapital harakati, tashqi savdo

PDF 21 pages 1.2 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PDF

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

microsoft word - makroiqtisodiyot_ma'ruza matni_f_f_haqqulov_qarmii 184 makroiqtisodiy modellarda joriy operatsiyalar balansi qoldig‘i quyidagicha beriladi: 𝐗 – 𝐌 = 𝐗𝐧 = 𝐘 − (𝐂 + 𝐈 + 𝐆); bu yerda: x - eksport; m - import; xn - sof eksport; c + i + g -yaimning bir qismi (absorbsiya) joriy operatsiyalar balansida kamomad bo‘lgan sharoitda, mamlakatning eksportdan olgan daromadlari importga qilgan xarajatlaridan kam bo‘ladi va uni tashqaridan qarz olish hisobiga yoki mavjud aktivlarning bir qismini xorijiy investorlarga sotish orqali qoplashi mumkin. bu operatsiyalar sof xorijiy aktivlarning kamayishiga olib keladi.74 sof xorijiy aktivlar (nfa) – bu, milliy rezidentlar tomonidan egallab turilgan xorij aktivlari va xorijliklar egalik qilgan mamlakat aktivlari o‘rtasidagi farqni bildiradi. joriy operatsiyalar balansida taqchillik bo‘lmagan sharoitda esa mamlakat xorijiy valutalarni sarf qilishga nisbatan ko‘proq olib keladi. misolimizga aksincha mamlakat joriy operatsiyalar bo‘yicha balansi ijobiy qoldiqqa ega bo‘ladi. bunda mamlakatda chet elda ko‘chmas mulkni sotib olish yoki boshqa mamlakatlarga qarzga berishga …

2 / 21

ga kreditlar beradi va shu asosda ular xorijiy valuta zahiralarini sarflaydi. bu operatsiyalar debet ko‘rinishida aks ettiriladi (87). kapital harakati balansining qoldig‘i – bu, uni olib kelish va olib chiqish o‘rtasidagi farqdir (+63). kapital xarajatlari hisobida aktivlar bo‘yicha barcha xalqaro operatsiyalar ko‘rsatiladi. 74 n. gregory mankiw. macroeconomics. 8 th edition. harvard university. (ny.: worth publishers, 2013): 136 185 kapital xarakati balnsi =aktivlarni sotishdan tushadigan barcha tushumlar – xorijiy aktivlarni sotib olishga kilingan xarajatlar. xorijga aktivlarni sotish valuta zahirasini ko‘paytirsa, sotib olish esa uni kamaytiradi. shuning uchun kapital harakati balansi barcha operatsiyalardan keladigan sof valuta tushumlarini ko‘rsatadi. kapital harakati hisobining ijobiy qoldig‘i mamlakatda kapital ko‘payishini bildirsa, uning salbiy qoldig‘i mamlakatda kapital kamayishini bildiradi. avval aytib o‘tilganidek, joriy operatsiyalar bo‘yicha balans va kapital harakati balansi o‘zaro chambarchas bog‘liq. bizning misolda birinchisining taqchilligi (-87) katta qismi (+63) kapitalning sof oqib kelishi hisobiga moliyalashtiriladi va aksincha, agar to‘lov balansi joriy operatsiyalar bo‘yicha musbat qoldiqqa …

3 / 21

rini ifodalaydi, rasmiy zahiralarning o‘sishi (-) esa to‘lov balansining musbat qoldig‘i miqdorini ko‘rsatadi. natijada uning barcha uch bo‘limi summasi «0»ni tashkil etishi lozim. bu esa xorijiy valuta taklifini va unga mamlakatda bo‘lgan talab tengligini bildiradi. to‘lov balansining tarkibiy qismlari o‘rtasidagi bog‘liqliklar. joriy operatsiyalar hisobi bilan kapital harakati hisobining o‘zaro aloqalarini umumlashtirsak, uning makroiqtisodiy ko‘rinishi quyidagicha bo‘ladi: y=c+i+g+xn; y-c-g = c+i+g+xn-(c+g); sn = i+xn (i-s)+xn=0 (egiluvchan valuta kursi rejimida markaziy bank aralashmagan sharoitda), bu yerda: sn – milliy jamg‘arish; 186 (i-s) – miqdori ichki investitsiyalarning ichki jamg‘armalardan ortiqchaligini ko‘rsatadi va kapital harakati hisobi qoldig‘ini bildiradi. asosiy makroiqtisodiy ayniyatga ko‘ra joriy operatsiyalar va kapital harakati hisoblari bir-biriga tenglashadi: x-m = xn=-(i-s)=s-i ichki balans bu shuni bildiradiki, to‘lov balansining joriy operatsiyalar bo‘yicha kamomadi kapitalning sof oqib kelishi hisobiga moliyalashtiriladi. xn 0 → i >s → xorijdan kapital kiritilishi. agarda investitsiyalar (i) milliy jamg‘armalardan ko‘p bo‘lsa (i > s), ortiqcha investitsiyalar xorijdan olinadigan qarz …

4 / 21

u bilan birga to‘lov balansi qoldig‘ining milliy iqtisodiyotga ta’siri amaliyotda bir xil tavsiflanmaydi. iqtisodiy siyosat maqsadlaridant kelib chiqib to‘lov balansining musbat qoldig‘i ham, manfiy qoldig‘i ham ijobiy yoki salbiy deb baholanishi mumkin. to‘lov balansi holatiga baho berishda savdo balansi qoldig‘i, joriy operatsiyalar balansi qoldig‘i, kapital harakati va moliya balansi qoldig‘i hamda rasmiy hisob kitoblar balansi qoldig‘i alohida tahlil etiladi. savdo balansi qoldig‘i o‘zgarishiga baho berishda bu o‘zgarishlar qaysi omillar ta’sirida ro‘y berganligi e’tiborga olinadi. masalan, manfiy qoldiq eksportning qisqarishi hisobiga ro‘y bergan bo‘lsa, bu holat milliy iqtisodiyotning raqobatbardoshliligi pasayganligidan dalolat berishi va negativ hodisa deb qaralishi 187 mumkin. lekin bu holat mamlakatga to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiyalar oqimi ko‘payishi hisobiga importning o‘sishi natijasida ro‘y bergan bo‘lsa miliy iqtisodiyotning zaiflashidan dalolat deb qaralmaydi. joriy operatsiyalar hisobi balansi, odatda, to‘lov balansining ma’lumot beruvchi qoldig‘i deb qaraladi. chunki bu qoldi bilan birga ichki iqtisodiy siyosatni cheklovchi tashqi iqtisodiy omil hisoblanishi bilan birga mamlakatning moliyalashtirishga ehtiyojini belgilaydi. …

5 / 21

ko‘rsatadi. shuningdek joriy operatsiyalar balansi holati qisman «sof xatolar va chetda qoldirishlar» moddasiga to‘g‘ri keladi. rasmiy hisob kitoblar balansi qoldig‘i to‘lov balansi umumiy (yakuniy) qoldig‘ining kengroq tarqalgan nomlanishi bo‘lib norezidentlarning mamlakatga nisbatan likvidli talablarning ko‘payishi (kamayishi) yoki xorijiy likvidli aktivlardagi mamlakat rasmiy zahiralarning ko‘payishidan (kamayishidan) dalolat beradi. bu qoldiq «zahira aktivlari» moddasidan boshqa barcha moddalarni qamrab oladi. qayd qiligngan valuta kurslari sharoitida (1979 yilga qadar) rasmiy hisob kitoblar holatiga katta ahamiyat berilar edi, chunki uning taqchilligi mamlakatning boshqa davlatlar oldidagi majburiyatlarining ortganligini (yoki zahiralarining kamayganligini) anglatgani holda valuta kursining barqarorligiga tahdid solar edi. suzib yuruvchi valuta kursining kiritilishi bilan umumiy to‘lov balansi tushunchasini yo‘qqa chiqardi, rasmiy zahiralar dinamikasi esa nafaqat rasmiy hisob kitoblar qoldig‘ining oqibati, balki to‘lov balansining boshqa bo‘limlarida hisobga olingan oqimlaridagi o‘zgarishlarning sababchisi ham bo‘lib qoldi. 14.3. to‘lov balansini makroiqtisodiy tartibga solish vositalari va usullari to‘lov balansi muvozanatini ta’minlash uchun joriy hisoblar va kapital harakati qoldiqlari bir-birini aynan …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "- teglar (vergul bilan): joriy operatsiyalar balansi, kapital harakati, tashqi savdo"

microsoft word - makroiqtisodiyot_ma'ruza matni_f_f_haqqulov_qarmii 184 makroiqtisodiy modellarda joriy operatsiyalar balansi qoldig‘i quyidagicha beriladi: 𝐗 – 𝐌 = 𝐗𝐧 = 𝐘 − (𝐂 + 𝐈 + 𝐆); bu yerda: x - eksport; m - import; xn - sof eksport; c + i + g -yaimning bir qismi (absorbsiya) joriy operatsiyalar balansida kamomad bo‘lgan sharoitda, mamlakatning eksportdan olgan daromadlari importga qilgan xarajatlaridan kam bo‘ladi va uni tashqaridan qarz olish hisobiga yoki mavjud aktivlarning bir qismini xorijiy investorlarga sotish orqali qoplashi mumkin. bu operatsiyalar sof xorijiy aktivlarning kamayishiga olib keladi.74 sof xorijiy aktivlar (nfa) – bu, milliy rezidentlar tomonidan egallab turilgan xorij aktivlari va xorijliklar egalik qilgan mamlakat aktivlari o‘rtasidagi farqni bildiradi. jori...

This file contains 21 pages in PDF format (1.2 MB). To download "- teglar (vergul bilan): joriy operatsiyalar balansi, kapital harakati, tashqi savdo", click the Telegram button on the left.

Tags: - teglar (vergul bilan): joriy … PDF 21 pages Free download Telegram