inflatsiya va inflatsiyaga qarshi siyosat

PDF 11 pages 1.0 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PDF

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

microsoft word - makroiqtisodiyot_ma'ruza matni_f_f_haqqulov_qarmii 43 4-mavzu. inflyatsiya va inflyatsiyaga qarshi siyosat reja: 4.1. inflatsiyaning mohiyati va hisoblanish usullari. 4.2. inflatsiyaning turlari. talab va taklif inflatsiyasi. 4.3. inflatsiya va ishsizlik o‘rtasidagi bog‘liklik. fillips egri chizig‘i. 4.4. inflatsiyaga qarshi siyosat va o‘zbekiston respublikasida uni amalga oshirish xususiyatlari tayanch tushunchalar: inflyatsiya: mohiyati, hisoblanishi va turlari. inflyatsiya darajasi. inflyatsiyani miqdoran o‘lchash. narxlarning barqaror o‘sishi sharoitida inflyatsiya darajasi. inflyatsiyaning sabablari, pulning miqdoriy nazariyasi. pul massasining ko‘payishi. pulning aylanish tezligi ortishi. mahsulot ishlab chiqarish hajmlarining pasayishi. iqtisodiyotdagi monopolizm darajasi. davlat xarajatlari. inflyatsion soliq. inflyatsiyaning sur’atlariga ko‘ra turlari. talab inflyatsiyasi: mohiyati va modeli, inflyatsion kutish. inflyatsiyaning kritik nuqtasi. xarajatlar inflyatsiyasi: mohiyati va modeli. firmalar monopolizmi va kasaba uyushmalari monopolizmi. xomashyo va energiya baholarining o‘sishi, talab va taklif inflyatsiyasining qo‘shilishi modeli. inflyatsion spiral. ochiq va bosib turilgan inflyatsiya. bozor mexanizmi deformatsiyasi. baho signallarining buzilishi. kutilgan va kutilmagan inflyatsiya. inflyatsiya va foiz stavkalari. fisher samarasi. inflyatsiyaning ijtimoiy oqibatlari. …

2 / 11

umumiy) darajasining barqaror o‘sishi, pulning xarid qobiliyatini uzoq muddatli pasayishi.22 inflatsiya (lotincha inflatio - shishish, bo‘rtish, taranglashish) - bozor iqtisodiyotining asosiy izdan chiqaruvchi omillari jumlasiga kiradi, uning sur’ati qanchalik yuqori bo‘lsa, iqtisodiyotga xavfli ta’siri shunchalik katta bo‘ladi. ayniqsa bir iqtisodiy tizimdan ikkinchi bir iqtisodiy tizimga o‘tayotgan 22 n. gregory mankiw. macroeconomics. 8 th edition. harvard university. (ny.: worth publishers, 2013): 101 44 mamlakatlarda inflatsiyaning iqtisodiyotga ta’siri ancha xavfli. chunki, bu davr narxlarning erkinlashuvi va shunga muvofiq ularning umumiy darajasi keskin oshib ketishi bilan bog‘liq. ammo inflatsiya davrida barcha tovarlarning baholari ham oshavermaydi: ayrimlariniki barqaror bo‘lib tursa, ba’zilariniki esa tushishi mumkin. “inflatsiya” atamasi ilk bor shimoliy amerikada 1861-1865 yillardagi fuqarolar urushi davrida qo‘llanildi. inflatsiyaning atamasi muomaladagi qog‘oz pul massasining tovarlarning real taklifiga nisbatan haddan ziyod ko‘payib ketishi holatini izohlangan. ammo, inflatsiyaning bunday tavsifi mukammal emas va uning sabablarini ochib bermaydi. umuman olganda inflatsiya pul muomalasi qonunlarining buzilishi shakli sifatida makroiqtisodiy muvozanatning …

3 / 11

adi. agar iqtisodiyotda tovarlar va xizmatlar massasi yalpi talabga nisbatan sekinroq o‘ssa, yoki yalpi talab ko‘paygani holda o‘zgarmasdan tursa, bu nomutanosiblik baholar darajasining ko‘tarilishi orqali bartaraf etiladi. oqibatda pul birligining xarid qobiliyati pasayadi va milliy iqtisodiyotning qo‘shimcha pul massasiga ehtiyoji paydo bo‘ladi. inflatsiya nafaqat pul muomalasining izdan chiqishi, balki butun takror ishlab chiqarish mexanizmining kasali, makroiqtisodiy buzilishlar natijasidir. baholarning o‘sishi, pul birligi xarid qobiliyatining pasayishidan tashqari inflatsiya namoyon bo‘lishining quyidagi uch belgisi ham bor. bular: 1) valuta kururslarining o‘zgarishi; 2) kredit berish shartlarining qimmatlashuv va muddatlarining qisqarishi tomon o‘zgarishi; 3) kundalik ehtiyoj mollaridan iborat iste’mol savati bahosining o‘sishi. inflatsiya baho indekslari - deflator va iste’mol narxlar indeksi yordamida aniqlanadi. 45 baholar o‘rtacha (umumiy) darajasining nisbiy o‘zgarishi inflatsiya darajasi (baholarning o‘sish sur’ati) deb ataladi. makroiqtisodiy modellarda inflatsiya darajasi quyidagicha ifodalanishi mumkin: 𝝅 = 𝐏 − 𝐏 𝐏 bunda:  π– yillik inflatsiya sur’ati;  p - joriy yilning narxlar indeksi;  …

4 / 11

lab keskin oshib ketishi va uni ishlab chiqarishning real hajmi bilan qondirish mumkin bo‘lmay qolgan sharoitlarda kelib chiqadi. ya’ni, to‘liq bandlilikka yaqin sharoitda iqtisodiyotning ishlab chiqarish imkoniyatlari o‘sib borayotgan yalpi talabni qondirolmaydi. ortiqcha talab esa real tovarlar bahosining ko‘payishiga iqtisodiy bosim beradi va talab inflatsiyasi kelib chiqadi. yoki, oddiy so‘zlar bilan aytganda, «haddan ziyod pullar haddan kam tovarlarni ovlaydi». talab inflatsiyasini keltirib chiqaruvchi asosiy sabablar aholining ish bilan to‘liq bandligi va ish haqining oshib borishi hisoblanadi. demak, inflatsiya talab, taklif, ish bilan bandlik, baho, ishlab chiqarish sur’atlari kabi ko‘pgina omillarga bog‘liq. iqtisod pasayish holatida bo‘lganda mamlakatda yalpi talab oshsa, ishlab chiqarish hajmi ko‘payadi, ishsizlik kamayadi, baho darajasi esa deyarli o‘zgarmaydi yoki kam miqdorda o‘zgaradi. baho o‘zgarmasligining sababi shundaki katta hajmdagi bo‘sh turgan mehnat va xom ashyo resurlarini shu o‘zgarmas 46 bahoda ishga tushirish mumkin bo‘ladi. chunki, ishsiz yurgan kishi ish haqini oshirishni talab qilmaydi, uning uchun ishga yollanishning o‘zi kifoya …

5 / 11

ngan xarajatlarning o‘sishi hisoblanadi. bunda nominal ish haqi, xom ashyo va yoqilg‘i narxlarining oshishi natijasida ishlab chiqarish tannarxi ham oshadi. taklif inflatsiyasining kelib chiqishiga, shuningdek, taklif mexanizmining buzilishi ham ta’sir qiladi. taklif mexanizmi esa tasodifiy holda asosiy ishlab chiqarish omillari bahosining keskin ko‘payishidan kelib chiqadi. iqtisodchi olimlarning fikriga ko‘ra, taklif inflatsiyasi o‘zo‘zini cheklaydi. ishlab chiqarishning pasayishi xarajatlarning qo‘shimcha o‘sishini cheklaydi, chunki ishsizlikning o‘sishi nominal ish haqining asta-sekin pasayishiga olib keladi. talab inflatsiyasini cheklash uchun esa maxsus chora-tadbirlar ko‘rish zarur bo‘ladi. inflatsiya darajasi yuqori bo‘lgan mamlakatlarda ishlab chiqarishning haqiqiy hajmi qisqarishi bilan bir vaqtda nominal hajmining ortib borishi kabi vaziyat sodir bo‘ladi. daromadlarni ishlab chiqarish tomonidan ta’minlanmagan o‘sishi aholi qo‘lidagi pulning taklif qilinayotgan tovar va xizmatlardan oshiqchaligiga olib keladi. bunday hol pul birligining xarid quvvatini pasaytiradi, bir miqdordagi pulga joriy yilda o‘tgan yildagiga nisbatan aholi kamroq mahsulot sotib oladi, ya’ni, uning real daromadi kamayadi. misol uchun, joriy yilda aholining nominal daromadlari …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "inflatsiya va inflatsiyaga qarshi siyosat"

microsoft word - makroiqtisodiyot_ma'ruza matni_f_f_haqqulov_qarmii 43 4-mavzu. inflyatsiya va inflyatsiyaga qarshi siyosat reja: 4.1. inflatsiyaning mohiyati va hisoblanish usullari. 4.2. inflatsiyaning turlari. talab va taklif inflatsiyasi. 4.3. inflatsiya va ishsizlik o‘rtasidagi bog‘liklik. fillips egri chizig‘i. 4.4. inflatsiyaga qarshi siyosat va o‘zbekiston respublikasida uni amalga oshirish xususiyatlari tayanch tushunchalar: inflyatsiya: mohiyati, hisoblanishi va turlari. inflyatsiya darajasi. inflyatsiyani miqdoran o‘lchash. narxlarning barqaror o‘sishi sharoitida inflyatsiya darajasi. inflyatsiyaning sabablari, pulning miqdoriy nazariyasi. pul massasining ko‘payishi. pulning aylanish tezligi ortishi. mahsulot ishlab chiqarish hajmlarining pasayishi. iqtisodiyotdagi monopolizm da...

This file contains 11 pages in PDF format (1.0 MB). To download "inflatsiya va inflatsiyaga qarshi siyosat", click the Telegram button on the left.

Tags: inflatsiya va inflatsiyaga qars… PDF 11 pages Free download Telegram