moliya va risklar

PDF 17 стр. 587,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 17
9-mavzu: moliya va risklar reja: 1. riskning mazmun-mohiyati. 2. risklarning turlari. 3. riskni boshqarish jarayoni. 4.riskni “o‘tkazish” variantlari: xejirlashtirish; sug‘urtalash; diversifikatsiya. 1. riskning mazmun-mohiyati. qadimgi zamonlardan risk foydani shakllantirish omili hisoblanadi. j.b.sey va kursel seneylar fikricha risk foydaning faqat bir qismini shakllantirish omili hisoblanadi1. 19-asrlarda odamlarning risk qilishga tayyorligi ular foydasining shakllanishi va o`zlashtirilishiga olib kelishi bilan izohlanardi. hozirgi kunda shakllanayotgan foydaning asosiy qismi riskni samarali boshqarishdan vujudga keladi. “risk” atamasi yevropaning ko`p tillarida mavjud. misol uchun greklarda “ridsikon” so`zi mavjud bo`lib, u qoya, cho`qqi ma`nosini bildiradi. italiyaliklar tilida “risiko” so`zi xatar, tahdid ma`nosini, “risicare” so`zi qoyadan mohirona o`tish ma`nosini bildiradi. frantsuzlardagi “risdoe” so`zi tahdid, qoyani aylanib o`tmoq ma`nosini beradi. iqtisodiy lug`atlarda risk – xavf-xatar, zarar va yo`qotish ehtimoli, xavf ehtimoli yoki muvaffaqiyat umidida xavf tomon borish ma`nosida kelishi ko`rsatilgan. “risk” so`zi ispancha-portugalcha so`zdan olingan bo`lib, “suv ostidagi qoya” degan ma`noni bildiradi. taniqli lug`atshunos s.i.ojegovning rus tili izohli lug`atida “risk …
2 / 17
ik bo`ladi, bu esa o`z navbatida kutilayotgan daromad darajasini ko`paytirish uchun usullar salmog`i yanada ortib boradi”. taniqli lug`atshunos s.ojegovning rus tili lug`atida “risk - bu muvaffaqiyatga intilish, baxtli hodisadan umid” ma`nolarini anglatadi deyilsa, mashhur vebstera lug`atida “risk - bu xavf, zarar yoki talofat ko`rish ehtimoli”3, deb ifodalangan. 1nayt f.x. risk,neopredelyonnost i pribil. per.s angl. - m.: delo, 2003. – s. 35. 2gvezdenko a.a. osnovi straxovaniya. - m.: finansi i statistika, 1999.– s. 148. 3sevruk v.t. bankovskie riski. moskva: delo, 1995. - s. 3 professor v.usoskin “risk doimo noaniqlik bilan birga kelib, oxirgi, o`z navbatida oldindan ko`ra bilish qiyin yoki mumkin bo`lmagan voqealar bilan bog`liq bo`ladi”, deya izohlaydi. ye.stoyanova fikricha: “risk - bu rejalashtirilgan variantga nisbatan daromad ola bilmaslik yoki zarar ko`rish ehtimolidir”. risk to`g`risidagi fikrlarni umumlashtirilgan holda prof v.v.kovalyov quyidagicha ta`rif berib o`tadi: risk bu moliyaviy yo`qotish darajasini belgilab: qo`yilgan maqsadga yetib bormaslik; noaniqliq holatda natijani belgilash; sub`ektiv holatda belgtlangan …
3 / 17
lif, ishlab chiqarish, sotish hajmi va boshqalar) kelajakning ma`lum emasligi sababli faqat taxminiy va noaniq natijalar bo`lishi mumkin. chunki o`tgan davr ma`lumotlari asosida faqat noma`lum kelajakda yuz berishi mumkin bo`lib o`tgan rivojlanish tendensiyasini aniqlash mumkin. noaniqlik va risklarning har ikkalasi ham loyihadagi yo`qotish va zararlarga bog`liq bo`lganligi uchun ularning bir-biri bilan uzviy aloqadorlikda ifodalash maqsadga muvofiqdir. investitsion loyihalar kelajakka qaratilganligi sababli, ularni amalga oshirish natijalarini aniq taxmin qilish muammodir. bunday loyihalar kutilishi mumkin bo`lgan risklar va noaniqliklarni hisobga olgan holda bajarilishi kerak. investitsion qaror bir qator kutilishi mumkin bo`lgan oqibatlarga ega bo`lgan hollarda, qaror riskli yoki noaniqliklarga ega deb ataladi. 2. riskning turlari bugungi kunda biz nafaqat risklar haqida ma`lumotlarga egamiz, balki ularni tahlil qilib, baho berib, risklarni boshqarish imkoniyatiga egamiz. lekin tahlilni ham, risklar boshqaruvini ham birinchi bosqichi - bu risk turini aniqlashdir. risklarini turli belgilar bo`yicha tasniflash mumkin: tarkibi bo`yicha risklar quyidagilarga bo`linadilar: iqtisodiy risk; bozor riski; inflyatsiya …
4 / 17
ayrilish xatari. investitsion loyihalarni amalga oshirish jarayonida uning har bir bosqichi (fazasi) o`ziga xos risklar bilan bog`liqdir. birinchi bosqichda (investitsiya oldi fazasida) ko`proq loyiha tashabbuskorlari marketing riskiga, bozor riskiga, informatsion va ijtimoiy risklarga ta`sirchan bo`ladi. investitsiya bosqichida ko`proq ilm-texnika riski, moliyaviy risklar, tashqi iqtisodiy risklar va siyosiy risklar o`z ta`sirini ko`rsatadi. ekspluatatsiya bosqichida esa loyiha ishtirokchilari texnologik, ekologik, fors-major, nolikvidlik, iqtisodiy va moliyaviy risklar bilan yuzma-yuz bo`lish ehtimoli mavjud. bundan tashqari, loyiha faoliyatida eng ko`p uchraydigan risklar ham mavjud. masalan: iqtisodiy qonunlarning va iqtisodiy holatning o`zgarib turishi; investitsiyalash va foydadan foydalanish shartlari bilan bog`liq risklar; savdo va mahsulot yetkazib berishga cheklashlar kiritish; chegaralarning berkilishi; siyosiy holatning noaniqligi yoki hududdagi yohud mamlakatdagi noma`qul ijtimoiy-siyosiy o`zgarishlar, texnik-iqtisodiy ko`rsatkichlar dinamikasi, yangi texnika-texnologiya parametrlari, mahsulot sifati haqidagi ma`lumotlarning to`liq emasligi yoki noaniqligi, bozor kon`yunkturasining, ya`ni baho, valyuta kurslari, yalpi ichki mahsulot va boshqalarning o`zgarib turishi, tabiiy iqlim sharoitlarining o`zgarishi, tabiiy ofatlarning yuz berishi, ishlab …
5 / 17
pchilik emitent va qimmatli qog`ozlar egalari zarar ko`rishlari mumkin. tizimli risklarga quyidagilar kiradi: foiz riski; valyuta riski; inflyatsiya riski; siyosiy risklar. tizimsiz risklar - xatarga ba`zi bir qimmatli qog`ozlar yoki ularni majmuasi uchraydi, ya`ni ma`lum bir korxonaning qimmatli qog`ozlari yoki tarmoqning qimmatli qog`ozlari kiradi. tizimsiz risklarga quyidagilar kiradi: tadbirkorlik riski; moliyaviy risklar; nolikvidlik riski. yuqorida keltirilgan tasniflashlarga asoslangan holda, loyiha faoliyatidagi risklarni quyidagi guruhini keltirish mumkin: loyiha ishtirokchilari riski; loyiha smeta qiymatining oshish riski; qurilishni o`z vaqtida tugamaslik riski; ish va ob`ekt sifatining pastligi riski; konstruktsion va texnik risklar; ishlab chiqarish riski; boshqaruv riski; sotish riski; moliyaviy risk; mamlakat riski; ma`muriy risk; huquqiy risk; fors-major riski. loyiha ishtirokchilari riski - bu ishtirokchilarning loyiha faoliyati doirasida o`z majburiyatlarini anglagan holda yoki majburiy tarzda bajarmaslik riski. loyiha smeta qiymatining oshish riskiga - quyidagilar sabab bo`lishi mumkin: loyihalash jarayonidagi xatolar, pudratchilarning resurslardan samarali foydalanishni ta`minlay olmasligi, loyihani amalga oshirish shartlarini o`zgarishi va boshq. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 17 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "moliya va risklar"

9-mavzu: moliya va risklar reja: 1. riskning mazmun-mohiyati. 2. risklarning turlari. 3. riskni boshqarish jarayoni. 4.riskni “o‘tkazish” variantlari: xejirlashtirish; sug‘urtalash; diversifikatsiya. 1. riskning mazmun-mohiyati. qadimgi zamonlardan risk foydani shakllantirish omili hisoblanadi. j.b.sey va kursel seneylar fikricha risk foydaning faqat bir qismini shakllantirish omili hisoblanadi1. 19-asrlarda odamlarning risk qilishga tayyorligi ular foydasining shakllanishi va o`zlashtirilishiga olib kelishi bilan izohlanardi. hozirgi kunda shakllanayotgan foydaning asosiy qismi riskni samarali boshqarishdan vujudga keladi. “risk” atamasi yevropaning ko`p tillarida mavjud. misol uchun greklarda “ridsikon” so`zi mavjud bo`lib, u qoya, cho`qqi ma`nosini bildiradi. italiyaliklar tilida “risik...

Этот файл содержит 17 стр. в формате PDF (587,0 КБ). Чтобы скачать "moliya va risklar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: moliya va risklar PDF 17 стр. Бесплатная загрузка Telegram