pul bozori

DOCX 7 pages 55.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 7
pul bozori 2.1. pul bozorining iqtisodiy mohiyati, vujudga kelishi va qoʻllanish xususiyatlari davlat, korporativ tuzilmalar va aholining pul mablagʻlariga boʻlgan doimiy talabi va maʼlum shartlar asosida qisqa muddatlar uchun vaqtinchalik pul mablagʻlarini boshqa shaxslardan jalb qilishga ehtiyojning mavjudligi pul bozorining yuzaga kelishiga va rivojlanishiga olib kelgan. mamlakatimizda ham pul bozorini rivojlantirishga alohida eʼtibor qaratilmoqda3. pul bozori atamasi ushbu bozor uchun toʻliq mos kelmaydi. sababi, pul bozorida pul yoki valyuta oldi-sotdisi amalga oshirilmaydi. pul bozorida savdo qilinadigan qimmatli qogʻozlar qisqa muddatli hamda likvidlilik darajasi yuqori boʻlgan instrumentlar hisoblanadi yaʼni ularning pulga aylanish jarayoni tez amalga oshadi. pul bozoridagi qimmatli qogʻozlarning uchta asosiy xususiyatlari mavjud. bular quyidagilar4: · ular asosan yirik, yaʼni koʻp miqdorda sotiladi; · ulardagi defolt riski juda ham past hisoblanadi; · ularning muddati emissiya qilingan sanadan boshlab bir yilgacha boʻladi. pul bozoridagi aksariyat qimmatli qogʻozlarning muddati 120 kundan kam boʻladi. pul bozoridagi tranzaksiyalar aniq bir joy yoki binoda amalga …
2 / 7
ham investorlar mablagʻlarini yoʻnaltiruvchi investitsiya obyekti sanaladi. pul bozorida qisqa muddatli qimmatli qogʻozlar boʻyicha bitimlar tuzilishi ushbu bozorning jozibadorligini taʼminlaydi. pul bozori vujudga kelishiga toʻxtaladigan boʻlsak, 1970 yillarda aqshda inflyatsiya darajasi oshganligi sababli, banklar taklif etadigan depozit stavkalari investorlarni qanoatlantirmagan, ushbu holatdan foydalangan brokerlik agentliklari depozit stavkalaridan yuqoriroq foiz stavkalari toʻlaydigan pul bozori instrumentlari reklama qilishni boshlagan. bunga qarshi banklar depozit stavkalarini oshirish bilan javob qaytara olmagan, sababi ular toʻlashi mumkin boʻlgan foiz stavkalari markaziy bank tomonidan chegaralab qoʻyilgan. ammo markaziy bank bu holat boʻyicha qonunchilik hujjatlarini tezda koʻrib chiqib, 3монетар сиёсатдан қўйиш керак 4frederic s. mishkin, stanley g. eakins, financial markets and institutions, us prentice hall, 2012. – p. 255 14 tegishli oʻzgartirishlar kiritdi. shundan soʻng yana depozitlarga nisbatan talab oshgan boʻlsada, pul bozori oʻz mavqeini saqlab qoldi. 2.2. pul bozori ishtirokchilari bugungi kunda xorijiy amaliyotda pul bozori ishtirokchilari quyidagilar hisolanadi (-jadval). 5frederic s. mishkin, stanley g. eakins, financial …
3 / 7
i sotib oladi; moliyaviy kompaniyalar individual investorlarga kreditlar taqdim etadi; sugʻurta kompaniyalar oʻz likvidliligini yoʻqotmaslik uchun pul bozoriga investitsiya kiritadi; pensiya fondlari risklilik darajasi past boʻlganligi uchun pul bozori instrumentlariga oʻz mablagʻini investitsiya qiladi; individual investorlar oʻz mablagʻlarini pul bozori investitsiya fondiga yoʻnaltiradi; pul bozorining investitsiya fondlari kichik investorlarga oʻz mablagʻlarini yirik miqdorda sotiladigan pul bozori instrumentlarini sotib olish uchun investitsiya qilish imkonini beradi pul bozori ishtirokchilarini qimmatli qogʻozlarni sotuvchilar va sotib oluvchilar kabi ishtirokchilarga boʻlishning iloji yoʻq. sababi ishtirokchilarning asosiy qismi ikkala vazifani ham bajaradi. misol uchun, banklar yirik miqdorda depozit sertifikatlarini emissiya qilish orqali mablagʻlarni jalb qilishi hamda korxonalarga qisqa muddatli kreditlarni ham berishi mumkin. pul bozori ishtirokchilari va ularning pul bozoridagi oʻrniga atroflicha toʻxtalib oʻtamiz. xalqaro amaliyotga koʻra, moliya vazirliklarining asosiy vazifalaridan biri markaziy bank bilan hamkorlikda davlatning monetar siyosatini barqarorlashtirish hamda byudjet defitsitini qoplash hisoblanadi. bu vazifani amalga oshirish uchun ular qisqa muddatli qimmatli qogʻozlar (xazina …
4 / 7
likvidlilik darajasi yuqori boʻlganligi sababli davlat qimmatli qogʻozlarini sotib olish boʻyicha cheklovlar mavjud emas. koʻplab korxonalar pul bozorida faol tarzda ishtirok etishadi, yaʼni ular oʻz qimmatli qogʻozlarini emissiya qilib, pul bozoriga joylashtirish orqali sotishi, shuningdek qoʻshimcha pul mablagʻlarini foyda koʻrish maqsadida pul bozori instrumentlariga investitsiya qilishlari ham mumkin. ammo, pul bozori instrumentlariga investitsiya kiritishdan asosiy koʻzlangan maqsad bu foyda koʻrish emas, oʻz mablagʻlarini qiymatini hamda likvidliligini ushlab turish hisoblanadi. investitsiya kompaniyalari pul bozorining likvidlilik darajasini taʼminlovchi vositachilar hisoblanishadi. chunki, ular asosan individual investorlarning mablagʻlaridan investitsion fondni shakllantiradi va kompaniya menejeri tomonidan maʼqul koʻrilgan qimmatli qogʻozlarga investitsiya kiritiladi. agarda biror bir individual investor oʻz mablagʻlarini qaytarib olmoqchi boʻlsa, investitsiya fondi ushbu investorga oʻz mablagʻlarini qaytarib beradi. shu sababli pul bozori instrumentlari uchun ikkilamchi bozor talab etilmaydi. bundan tashqari investitsiya kompaniyalari yuqori daromadli investitsion loyihaning uchrab qolish ehtimolini inobatga olgan holda, aksariyat mablagʻlarini pul bozori instrumentlarini sotib olishga yoʻnaltiradi. xorijiy amaliyotga koʻra …
5 / 7
hning florida shtatida yuz bergan kuchli toʻfon 18 tufayli sugʻurta kompaniyalari qariyb 1 milliard aqsh dollariga teng boʻlgan miqdordagi mablagʻni ushbu toʻfondan tafolat koʻrganlarga sugʻurta badali sifatida toʻlagan. ushbu majburiyatni bajarish uchun sugʻurta kompaniyalari oʻzlaridagi pul bozori instrumentlarining bir qismini sotgan. pensiya fondlari oʻz mablagʻlarining bir qismini aksiya va obligatsiya bozorida foydaliroq investitsion imkoniyatlar yuzaga kelgan vaqtda undan foydalanish maqsadida yetarli mablagʻga ega boʻlish uchun pul bozoriga investitsiya kiritadi. sugʻurta kompaniyalari singari pensiya fondlari ham yuqori likvidlilikga ega boʻlishi lozim. sugʻurta kompaniyalaridan farqli oʻlaroq pensiya fondlarining majburiyatlari miqdori va ularni bajarish vaqtlarini oldindan tahlil qilish unchalik qiyin hisoblanmaydi. 2.3. pul bozori instrumentlari xalqaro tajribaga koʻra, pul bozori instrumentlariga quyidagilar kiradi: · davlat qisqa muddatli qimmatli qogʻozlari; · qayta sotib olinuvchi shartnomalar; · depozit sertifikatlari; · tijorat qogʻozi; · bankir kafolati; · yevrodollar. davlat qisqa muddatli qimmatli qogʻozlari (t-bills) asosan davlat qarzini qoplash uchun emissiya qilinadi. yaʼni davlat oʻzining soliqlar orqali …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pul bozori"

pul bozori 2.1. pul bozorining iqtisodiy mohiyati, vujudga kelishi va qoʻllanish xususiyatlari davlat, korporativ tuzilmalar va aholining pul mablagʻlariga boʻlgan doimiy talabi va maʼlum shartlar asosida qisqa muddatlar uchun vaqtinchalik pul mablagʻlarini boshqa shaxslardan jalb qilishga ehtiyojning mavjudligi pul bozorining yuzaga kelishiga va rivojlanishiga olib kelgan. mamlakatimizda ham pul bozorini rivojlantirishga alohida eʼtibor qaratilmoqda3. pul bozori atamasi ushbu bozor uchun toʻliq mos kelmaydi. sababi, pul bozorida pul yoki valyuta oldi-sotdisi amalga oshirilmaydi. pul bozorida savdo qilinadigan qimmatli qogʻozlar qisqa muddatli hamda likvidlilik darajasi yuqori boʻlgan instrumentlar hisoblanadi yaʼni ularning pulga aylanish jarayoni tez amalga oshadi. pul bozoridagi qimmatl...

This file contains 7 pages in DOCX format (55.6 KB). To download "pul bozori", click the Telegram button on the left.

Tags: pul bozori DOCX 7 pages Free download Telegram