tomatdosh sabzavotlarni yetishtirish texnologiyasi

PPTX 29 sahifa 3,1 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (6 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 29
8-mavzu. tomatdosh sabzavotlarni ahamiyati, biologik xususiyatlari yetishtirish texnologiyasi. reja: 1. pomidorni ahamiyati, kelib chiqishi va tarqalishi 2. pomidor o‘stirish texnologiyasi 3. qalampir ahamiyati, kelib chiqishi va tarqalishi 4. qalampir o‘stirish texnologiyasi 5. baqlajonni ahamiyati, kelib chiqishi va tarqalishi 6. baqlajon o‘stirish texnologiyasi 7. pomidor, qalampir va baqlajonni urug‘i uchun o‘stirish pomidor ahamiyati. eng muhim va qimmatli sabzavot ekinlaridan biri hisoblanadi. uning pishgan mevasi nihoyatda lazzatliligi, parxezliligi bilan ajralib, tarkibida turli vitaminlar, mineral tuzlar, organik kislotalar va uglevodlar saqlaydi. pomidor qizil mevasining biokimyoviy tarkibi quyidagicha (ho‘l vazniga nisbatan, %): quruq modda – 6,0-6,6 oqsil – 0,95-1,0 shakar – 4,0-5,0 moylar – 0,2-0,3 sellyuloza – 0,8-0,9 kul – 0,6 organik (olma, limon) kislotalar – 0,5 vitamin s (askorbin kislota) – 19-35 mg.% karotin (provitamin a) – 0,2-2 mg.% tiamin (v1) – 0,3-1,6 mg.% riboflavin (v2)- 1,5-6 mg.% kelib chiqishi va tarqalishi. ðŸð¾ð¼ð¸ð´ð¾ñ€ð½ð¸ð½ð³ ð²ð°ñ‚ð°ð½ð¸ ð–ð°ð½ñƒð±ð¸ð¹ ðð¼ðµñ€ð¸ðºð° ò³ð¸ñð¾ð±ð»ð°ð½ð°ð´ð¸. ð£ ð•ð²ñ€ð¾ð¿ð°ð³ð° xvi ð°ññ€ ñžñ€ñ‚ð°ð»ð°ñ€ð¸ð´ð° ðºðµð»ñ‚ð¸ñ€ð¸ð»ð³ð°ð½ …
2 / 29
ñ‚ð»ð°ñ€ ð¥ð¸ñ‚ð¾ð¹ (31,6 ð¼ð»ð½. ñ‚), ðòšð¨ (11,0 ð¼ð»ð½. ñ‚), ð¢ñƒñ€ðºð¸ñ (9,7 ð¼ð»ð½. ñ‚), ð˜ñ‚ð°ð»ð¸ñ (7,8 ð¼ð»ð½. ñ‚), ò²ð¸ð½ð´ð¸ññ‚ð¾ð½ (7,6 ð¼ð»ð½. ñ‚), ðœð¸ññ€ (7,6 ð¼ð»ð½. ñ‚) ò³ð¸ñð¾ð±ð»ð°ð½ð°ð´ð¸. ðŽð·ð±ðµðºð¸ññ‚ð¾ð½ð´ð° ñð°ð±ð·ð°ð²ð¾ñ‚ ñðºð¸ð½ð»ð°ñ€ð¸ ð¸ñ‡ð¸ð´ð° ð¾ð¼ð¼ð°ð±ð¾ð¿ ð²ð° ñð½ð³ ðºñžð¿ ñ‚ð°ñ€ò›ð°ð»ð³ð°ð½ð¸ ð¿ð¾ð¼ð¸ð´ð¾ñ€ ð±ñžð»ð¸ð±, ð¼ð°ð¹ð´ð¾ð½ð¸ ð²ð° ñð»ð¿ð¸ ò³ð¾ñð¸ð»ð¸ ð±ñžð¹ð¸ñ‡ð° ð±ð¸ñ€ð¸ð½ñ‡ð¸ ñžñ€ð¸ð½ð´ð° ñ‚ñƒñ€ð°ð´ð¸. ð¡ð°ð±ð·ð°ð²ð¾ñ‚ ñðºð¸ð½ð»ð°ñ€ ñƒð¼ñƒð¼ð¸ð¹ ð¼ð°ð¹ð´ð¾ð½ð¸ð½ð¸ð½ð³ 40-45 % ð¸ð½ð¸ ð¿ð¾ð¼ð¸ð´ð¾ñ€ ñ‚ð°ñˆðºð¸ð» ññ‚ð°ð´ð¸. ð˜ñˆð»ð°ð± ñ‡ð¸ò›ð°ñ€ð¸ð»ð³ð°ð½ ò³ð¾ñð¸ð»ð½ð¸ð½ð³ 80 % ð¸ ò›ð°ð¹ñ‚ð° ð¸ñˆð»ð°ð½ð°ð´ð¸. ð‘ð¾ñ‚ð°ð½ð¸ðº ñ‚ð°ñŠñ€ð¸ñ„ð¸. ðŸð¾ð¼ð¸ð´ð¾ñ€ ñ‚ð¾ð¼ð°ñ‚ð´ð¾ñˆð»ð°ñ€ (solanaceae) ð¾ð¸ð»ð°ñð¸ð³ð° ð¼ð°ð½ññƒð± lycopersicum ð°ð²ð»ð¾ð´ð¸ð³ð° ðºð¸ñ€ð°ð´ð¸. ððºð°ð´ðµð¼ð¸ðº ð”.ð”.ð‘ñ€ðµð¶ð½ðµð² (1970) ð³ñƒñ€ñƒò³ð»ð°ñˆð¸ñ‡ð° ð±ñƒ ð°ð²ð»ð¾ð´ð³ð° ðºð¸ñ€ñƒð²ñ‡ð¸ ð¿ð¾ð¼ð¸ð´ð¾ñ€ð»ð°ñ€ ñƒñ‡ ñ‚ñƒñ€ð³ð° ð±ñžð»ð¸ð½ð°ð´ð¸: ðŸðµñ€ñƒ ð¿ð¾ð¼ð¸ð´ð¾ñ€ð¸ (l. peruvianum mill.). ð‘ñƒ ñ‚ñƒñ€ ðºñžð¿ ð¹ð¸ð»ð»ð¸ðº, ð¼ð°ð¹ð´ð° ð¼ðµð²ð°ð»ð¸, ñ‘ñ‚ð¸ð± ñžññƒð²ñ‡ð¸ ñ‘ð²ð²ð¾ð¹ð¸ ñžñð¸ð¼ð»ð¸ðº. ð¢ñƒðºð»ð¸ ð¿ð¾ð¼ð¸ð´ð¾ñ€ (l. hirsutum humb. et bonp). ðŸð¾ññð¸ ñðµñ€ñ‚ñƒðº, ð¼ðµð²ð°ñð¸ ð¼ð°ð¹ð´ð° ð²ð° ñ‚ð°ñ ð¸ñ€, ð±ð¸ñ€ ð¹ð¸ð»ð»ð¸ðº ñ‘ðºð¸ ðºñžð¿ ð¹ð¸ð»ð»ð¸ðº ñ‘ð²ð²ð¾ð¹ð¸ ñžñð¸ð¼ð»ð¸ðº. ðžð´ð´ð¸ð¹ ð¿ð¾ð¼ð¸ð´ð¾ñ€ (l. esculentum mill.). ð‘ñƒ ñ‚ñƒñ€ ñžð· ð½ð°ð²ð±ð°ñ‚ð¸ð´ð° ñƒñ‡ñ‚ð° ðºðµð½ð¶ð° ñ‚ñƒñ€ð³ð° ð±ñžð»ð¸ð½ð°ð´ð¸: ðð²ð²ð¾ð¸ð¹ ð¿ð¾ð¼ð¸ð´ð¾ñ€ (l. esculentum supsp. spontaneum berzn. ). ð‘ñƒð½ð³ð° ñðµñ€ñˆð¾ñ , ñ‘ñ‚ð¸ð± ñžñð°ð´ð¸ð³ð°ð½, ð¼ð°ð¹ð´ð° ð¼ðµð²ð°ð»ð¸ ð²ð° ð¼ðµð²ð°ñð¸ð½ð¸ð½ð³ …
3 / 29
ð¸, ð¼ðµð²ð°ñð¸ ð¼ð°ð¹ð´ð° (20-30 ð³). ñƒð»ð°ñ€ ð¼ðµð²ð°ð»ð°ñ€ð¸ð½ð¸ð½ð³ ð¹ð¸ñ€ð¸ðºð»ð¸ð³ð¸ ð²ð° ñˆð°ðºð»ð¸ð³ð¸ ò›ð°ñ€ð°ð± ð±ð¸ñ€-ð±ð¸ñ€ð¸ð´ð°ð½ ñ„ð°ñ€ò›ð»ð°ð½ð°ð´ð¸ð³ð°ð½ ð¾ð»ñ‡ð°ñð¸ð¼ð¾ð½, ð½ð¾ðºñð¸ð¼ð¾ð½, ð¾ð»ñ ñžñ€ð¸ñð¸ð¼ð¾ð½, ñƒð·ñƒð½ñ‡ð¾ò› ð²ð° ðºñžð¿ ñƒñð»ð¸ ñ ð¸ð»ð»ð°ñ€ð³ð° ð±ñžð»ð¸ð½ð°ð´ð¸ (55-ñ€ð°ñð¼). ð¯ñ€ð¸ð¼ ð¼ð°ð´ð°ð½ð¸ð¹ ð¿ð¾ð¼ð¸ð´ð¾ñ€ ñ ð¸ð»ð»ð°ñ€ð¸ð½ð¸ð½ð³ ññ ñˆð¸ ñ ñƒññƒñð¸ññ‚ð¸ ñˆñƒð½ð´ð°ðºð¸, ñƒð»ð°ñ€ ð¸ò›ð»ð¸ð¼ ð²ð° ñ‚ñƒð¿ñ€ð¾ò› ñˆð°ñ€ð¾ð¸ñ‚ð¸ð³ð° ñ‚ð°ð»ð°ð±ñ‡ð°ð½ ñð¼ð°ñ, ñŽò›ð¾ñ€ð¸ ò³ð°ñ€ð¾ñ€ð°ñ‚ð³ð°, ò›ñžñ€ò“ð¾ò›ñ‡ð¸ð»ð¸ðº ð²ð° ð·ð°ð¼ð±ñƒñ€ñƒò“ð»ð¸ ðºð°ñð°ð»ð»ð¸ðºð»ð°ñ€ð³ð° ñ‡ð¸ð´ð°ð¼ð»ð¸. ðœðµð²ð°ñð¸ ñ‚ð°ñ€ðºð¸ð±ð¸ð´ð° ò›ñƒñ€ñƒò› ð¼ð¾ð´ð´ð° ðºñžð¿ð»ð¸ð³ð¸ ð²ð° ð¿ñžññ‚ð¸ð½ð¸ð½ð³ ò›ð°ñ‚ñ‚ð¸ò›ð»ð¸ð³ð¸, ññŠð½ð¸ ñ‘ñ€ð¸ð»ð¸ð± ðºðµñ‚ð¼ð°ñð»ð¸ð³ð¸ ð±ð¸ð»ð°ð½ ñ ð°ñ€ð°ðºñ‚ðµñ€ð»ð°ð½ð°ð´ð¸. ð£ ñžð·ð¸ð½ð¸ð½ð³ ñˆñƒ ñ ñƒññƒñð¸ññ‚ð»ð°ñ€ð¸ ò³ð°ð¼ð´ð° ð¼ðµð²ð°ð»ð°ñ€ð½ð¸ð½ð³ ð¼ð°ð¹ð´ð°ð»ð¸ð³ð¸ ñ‚ñƒñ„ð°ð¹ð»ð¸ ð±ñƒñ‚ñƒð½ð»ð¸ð³ð¸ñ‡ð° ðºð¾ð½ñðµñ€ð²ð° ò›ð¸ð»ð¸ñˆ (ð¼ð°ñ€ð¸ð½ð¾ð²ðºð°ð»ð°ñˆ, ñ‚ñƒð·ð»ð°ñˆ) ñƒñ‡ñƒð½ ð¶ñƒð´ð° ð¼ð¾ñ. ð¨ñƒð½ð¸ð½ð³ ñƒñ‡ñƒð½ ðºð¾ð½ñðµñ€ð²ð°ð»ð°ñˆ ð²ð° ñƒð·ð¾ò› ñ‚ð°ñˆð¸ñˆð³ð° ññ€ð¾ò›ð»ð¸ ñðµð»ðµðºñ†ð¸ð¾ð½ ð½ð°ð²ð»ð°ñ€ ññ€ð°ñ‚ð¸ñˆð´ð° ññ€ð¸ð¼ ð¼ð°ð´ð°ð½ð¸ð¹ ð¿ð¾ð¼ð¸ð´ð¾ñ€ ñ ð¸ð»ð»ð°ñ€ð¸ ð±ð¾ñˆð»ð°ð½ò“ð¸ñ‡ ð¼ð°ñ‚ðµñ€ð¸ð°ð» ð±ñžð»ð¸ð± ñ ð¸ð·ð¼ð°ñ‚ ò›ð¸ð»ð°ð´ð¸. ðœð°ð´ð°ð½ð¸ð¹ ð¿ð¾ð¼ð¸ð´ð¾ñ€ (l. esculentum subsp. cultum brðµzn.). ð‘ñƒ ðºðµð½ð¶ð° ñ‚ñƒñ€ ð½ð°ð²ð»ð°ñ€ð¸ ñ ð¸ð»ð¼ð°-ñ ð¸ð» ñˆð°ðºð»ð´ð° ð±ñžð»ð¸ñˆð¸ ð±ð¸ð»ð°ð½ ñ ð°ñ€ð°ðºñ‚ðµñ€ð»ð°ð½ð°ð´ð¸. ular morfologik belgilari va biologik xususiyatlari bilan bir-biridan farqlanadi. haqiqiy pomidor xili. poyasi yotib o‘sadi, qaychi bargli. ekiladigan navlar ko‘pchiligi shu xilga oiddir. tik o‘suvchi (shtabli) pomidor xili. poyasi past …
4 / 29
exanik tarkibi yengil qumoq, sho‘rlanmagan har xil tuproq tiplari yaroqli. ayniqsa, o‘tloq, o‘tloq-bo‘z va tipik bo‘z tuproqlarda pomidor yaxshi o‘sadi, yuqori hosilni taê¼minlaydi. almashlab ekishdagi o‘rni. beda, ko‘kat va dukkakli sabzavotlar, piyoz, sarimsoq, poliz ekinlari, bodring va karam yaxshi o‘tmishdosh. pomidorni pomidordan so‘ng yoki ituzumdoshlar oilasiga mansub boshqa ekinlar yaê¼ni pomidor o‘simliklarda uchraydigan kasallik-zararkunandalarga chalinadigan kartoshka, qalampir, baqlajon, tamaki, shuningdek g‘o‘za ekinidan keyin ekmaslik kerak. chunki, pomidor mevasi g‘o‘za singari ko‘sak qurti bilan zararlanadi. bir dalada pomidorni ikki yil o‘stirib, yana uch yildan so‘ng ekish mumkin. o‘g‘itlash. pomidor tuproq unumdorligiga va o‘g‘itlarga talabchan ekin. u tuproqdagi oziq moddalarni sarflashi bo‘yicha sabzavot ekinlari orasida oldingi o‘rinlardan birini egallaydi. o‘zbekiston sabzavot-poliz ekinlari va kartoshkachilik ilmiy-tadqiqot instituti maê¼lumotlariga (1987) ko‘ra, gektaridan 580-700 s pomidor hosili olish uchun 160-230 kg sof azot va 70-90 kg sof fosfor sarflanadi. shuning uchun albatta pomidor ekini o‘g‘itlanishi shart. o‘zbekistonda pomidorga organik va mineral o‘g‘itlar birga solinganda yanada …
5 / 29
shunga o‘xshash fungitsidlar bilan ishlanadi (1 gramm uruqqa 4-8 gramm preparat). shunday tayyorlangan urug‘lar iliq yoki yarim iliq parnik yoki ko‘chatxonalarga fevral oyi boshida 0,5-1,0 sm chuqurlikda ekiladi. maysalar ko‘rinishgacha harorat 20-250, ko‘kargach 10-150 da saqlangani maê¼qul. ko‘chatlar zarur bo‘lsa siyraklashtiriladi. o‘suv davrida oziqlantirish, sug‘orish, begona o‘tlardan tozalanadi. 60-70 kundan so‘ng 6-8 chinbarg chinbarg chiqargach, aprel oyida dalaga o‘tqazish uchun tayyor bo‘ladi. yerni ekishga tayyorlash. kuzda pn-4-35, pya-3-35, pd-4-35 markali pluglar t-4a traktoriga taqilib tuproq 28-30 sm chuqurlikda shudgorlanadi. bahorda chku-4-1 chizel-kultivatorlarda 10-12 sm chuqurlikda va bets-0,1 markali boronalar yordamida (5-6 sm da) ishlanadi. zarur bo‘lsa kzu-0,3 markali planirovñ‰ik bilan yer tekislanadi. so‘ngra ko‘chat o‘tqazish uchun jo‘yaklar olinadi. ekish muddati, qalinligi va sxemasi. ertagi pomidor ko‘chatlari 10-20 aprelda, kechki esa 20 apreldan 10 maygacha ekiladi. qator oralari 70, 90 sm, tup oralari naviga qarab – 22, 30,40 sm qilib har gektarga 50-74 mingtagacha ko‘chat ekiladi. parvarishlash. birinchi ishlov berish ko‘chatlar …
6 / 29
rlarga trixogrammalar, zaharli yemlar qo‘yiladi. kimyoviy usulda esa gektariga 2-3 kg xlorofos, entobakterin 5 kilogrammiga 0,2 kg xlorofos qo‘shib sepiladi. bargning qo‘ng‘ir dog‘lanishiga qarshi yopiq maydonlar yuqumsizlantiriladi. urug‘lar ekisholdi, o‘simliklar o‘suv davrida istiqbolli ekologik sof kimyoviy preparatlar (tilt, detsis, fundazol, 1 % li oltingugurt kalloidi) bilan ishlanadi. umuman, pomidor ekini bir meê¼yorda sug‘orilib, tuproq va havo namligi qulay darajada saqlab turilsa, qo‘ng‘ir dog‘lanish, mevaning uchidan chirish kasalligi keskin kamayadi. hozirgi paytda pomidor ochiq va yopiq maydonlarda virusli kasalliklar (stolbur, strik va mozaika) bilan kasallanmoqda. ularga qarshi urug‘lar ekisholdi termik ishlanib, 2 sutka davomida 50-520s da so‘ng bir sutka mobaynida 800s li termostatda qizdiriladi. qizdirilgan urug‘lar so‘ngra 0,03 % li metilen ko‘ki yoki 0,8-1 % kaliy permanganat eritmasida ivitiladi va ekiladi. hosilni yig‘ish. qo‘lda pishish darajasiga qarab har 3-5 kunda jami 10-15 martagacha teriladi. mevalari bir vaqtda pishadigan, texnikaga mos navlar hosili skt-2 markali kombayn yordamida bir marta yig‘ishtirib olinadi. pomidor …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 29 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tomatdosh sabzavotlarni yetishtirish texnologiyasi" haqida

8-mavzu. tomatdosh sabzavotlarni ahamiyati, biologik xususiyatlari yetishtirish texnologiyasi. reja: 1. pomidorni ahamiyati, kelib chiqishi va tarqalishi 2. pomidor o‘stirish texnologiyasi 3. qalampir ahamiyati, kelib chiqishi va tarqalishi 4. qalampir o‘stirish texnologiyasi 5. baqlajonni ahamiyati, kelib chiqishi va tarqalishi 6. baqlajon o‘stirish texnologiyasi 7. pomidor, qalampir va baqlajonni urug‘i uchun o‘stirish pomidor ahamiyati. eng muhim va qimmatli sabzavot ekinlaridan biri hisoblanadi. uning pishgan mevasi nihoyatda lazzatliligi, parxezliligi bilan ajralib, tarkibida turli vitaminlar, mineral tuzlar, organik kislotalar va uglevodlar saqlaydi. pomidor qizil mevasining biokimyoviy tarkibi quyidagicha (ho‘l vazniga nisbatan, %): quruq modda – 6,0-6,6 oqsil – 0,95...

Bu fayl PPTX formatida 29 sahifadan iborat (3,1 MB). "tomatdosh sabzavotlarni yetishtirish texnologiyasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tomatdosh sabzavotlarni yetisht… PPTX 29 sahifa Bepul yuklash Telegram