avtomobil sanoati va transporti

DOC 3.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1426065806_60389.doc avtomobil sanoati va transporti reja 1avtomobil sanoatining rivojlanish etaplari. 2 oâzbekistonda avtomobilsozlikning rivojnanish istiqbollari. 3.avtomobil transportiniig respubâlika xalq xoâjaligidagi ahamnyati. kirish xayotimizga avtomobillar shunchalik kirib kelganki ularsiz xayotni tasavvur qilish qiyin. xususan xozirgi kunda xom ashyo va tayer maxsulotlarni tashish, ochiq usulda koâmir va ruda qazib chiqarish, sanoat usulida uy-joy binolari va sanoat korxonalari qurish, qishlok xoâjaligiga zarur yuklar, ugâit va turli maxsulotlar tashish, keng isteâmol mollarini bevosita isteâmolchilarga uz vaqtida yetkazib berish va boshqa maqsadlarda avtomobillardan foydalaniladi. yuk avtomobillaridan tashqari passajir avtomobillarining ham mamlakatimiz axolisining kundalik turmushidagi axamiyati katta. 1avtomobil sanoatining rivojlanish etaplari. birinchi avtomobil qayerda va qachon yaratilgan, avtomobillardan avval qanday xarakat vositasi boâlgan? xarakat manbai boâlgan dvigatellar qachon yaratilgan? dvigatellarning qanday turlari bor? xozirgi davrda qanday avtomobillar yaratilyapti va xokazo savollarga javob topish uchun avtomobil tarixiga nazar tashlaymiz. â«avtomobilâ» soâzi grekcha â«autosâ» - oâzi va lotincha â«mobilisâ» - xarakatlanuvchi soâzlar yigâindisidan tashkil topgan boâlib â«oâzi - …

dam yaratilgan edi. bunday oâziyurar arava rossiyada istiqomat qiluvchi dehqon leontiy shamshurenkov tomonidan yaratildi. keyinroq i.p.kulibin uch gâildirakli â«samokatâ» ixtiro etdi. u inson muskuli kuchi bilan xarakatga keltirilar edi. lekin bunday aravalarni xarakatga keltirish odamlarga bir qancha qiyinchilik va noqulayliklar tugâdirardi. shuning uchun ular bu aravalarni qandaydir kuch yordamida xarakatga keltirish uchun uzoq izlandilar. oqibatda ular yoqilgâidan ana shunday energiya olish mumkinligini sezdilar. bu borada rus kashfiyotchisi i.polzunovdan tashqari fransuz deni papen, nemis leupold, shvetsiyalik triveld, inglizlar nyukomen va uatt hamda boshqalar izlanish olib bordilar. nihoyat insoniyat tarixida transportning universal dvigateli - bugâ dvigateli ixtiro qilindi. bugâ mashinasi, avvalo, oâziyurar ekipaj avtomobil uchun energiya manbai boâlib ishlatilgan edi. avtomobillarning birinchi avlodlari ot tortadigan aravalar shaklida ishlanib, unga oldingi gâildirakni aylantirish uchun bugâ dvigateli oârnatilgan. avtomobil, kashfiyotchilarning bugâ aravasini rivojlantirish, takomillashtirish va uning ustida uzoq yillar moboynida tinimsiz ish olib borilishi natijasidir. bir necha yillar davomida bugâ mashinasi asosida bir qancha …

va bugâ dvigatelining juda ogâirligi va kattaligi uchun amaliyot jihatidan rivojlana olmadi. shunga qaramay, kyuno ixtirosining katta axamiyatga ega ekanligini tan olish kerak. chunki u birinchi boâlib dvigatel bilan xarakatlanuvchi avtomobil yaratish mumkinligini isbotlab berdi. 19 asrning birinchi yarmida angliyada bir necha bugâ dvigateli bilan xarakatlanuvchi avtomobillar yaratildi. koâpincha ular avtobus kurinishiga ega boâlar edi. baxaybatligi va ogâirligi tufayli bugâ avtomobillari oddiy yoâllardan zoârgâa harakat qila olardilar. natijada yoâllarni yaxshilash, temir yoâllar yaratish fikri tugâildi. bugâ avtomobilining relsga qoyilishi parovozning vujudga kelishi uchun asos boâldi. bu davrda iqtisodiy texnika jihatdan kamchiliklarning koâpligi tufayli avtomobillar yaxshi rivojlanmadi. masalan, bugâ dvigatelining yuqorida qayd etilgan kamchiliklari avtomobilda undan toâla foydalanishga toâsqinlik qildi. 1860 yilda fransuz mexanigi eten lenuar birinchi boâlib gaz bilan ishlovchi ichki yonuv dvigatelini yaratdi. lekin u ham baâzi kamchiliklardan holi emas edi. ichki yonuv dvigatelini takomillashtirish borasida koâpgina kashfiyotchilar ish olib bordilar. 1862-1877 yillar davomida germaniyalik n.a.otto oâzini butun jahonga …

a tabiatning oâzi yoâl koârsatdi. energiya manbai sifatida shamol kuchidan foydalandilar. yelkanlar shamol yordamida qayiqni xoxlagan yoânalishda, xox shamol yoânalishida xox unga qarshi harakatlantirishi mumkin edi. dastlabki yelkanli aravalar qadimgi misrda eramizdan avvalgi xvii â xviii asrlarda paydo boâlgan. misr firâavnlari choâl orqali bir shahardan ikkinchi shaharga yurishda yelkanli aravalardan foydalangan. keyinchalik yelkanli aravalar maâlum muddatga unut boâladi. eramizning xvi-xvii asriga kelib gollandiyalik matematik simon stiven yelkanlardan quruqlikda foydalanish gâoyasini ilgari suradi. gollandiyaning tabiiy sharoiti â tekis dengiz sohillari va doimiy kuchli shamollar stivenning gâoyasini amalda sinab koârishga imkon berdi. ixtirochi 1600 yilda toârt gâildirakli 2 oârinli â«vetroxodâ»ni yaratdi. stiven yana bir qancha shu kabi ekipajlarni yaratib ular yordamida gollandiya qirgâoqlari boylab sheveningem va pitten shaharlari orasida transport qatnovini vujudka keltiradi. bu shaharlarninig orasidagi masofa 60 km boâlib â«vetroxodâ» bu masofani 2-3 soatda bosib oâtgan. mexanik i.p.kulibin 1791 yil vatandoshi shamshurenkovning â«oâziyurar kolyaskaâ» gâoyasini rivojlantirib, inson muskuli yordamida harakatga keladigan …

ikki oârinli velosipedlar ixtiro qilindi. bu velosipedlar 1887 yili djems starle va fransuz anri peker tomonidan ixtiro qilingan â differensial bilan taâminlandi. differensiallar, velosiped burilayotganda uning yetakchi gâildiraklarining oâzaro har xil chastota bilan aylantirib velosipedning ravon burilishini taâminlagan. velosipedlarning takomillashtirilishi, ayniqsa ularda podshipnik, pnevmatik shinalar va differensialning qoâllanilishi keyinchalik avtomobilning yaratilishida katta axamiyatga ega boâldi. bugâ davri suvning qaynashini kuzata turib, inson shuni tushundiki idishdan chiqayotgan bugâ - bu ob-havoga bogâliq boâlmagan â«qoâlbola shamolâ». lekin bugâning past bosimi biron-bir jiddiy mexanizmni harakatga keltirishga kamlik qilar edi. energiya manbaini katta miqdorda bir joyga toâplab keyin undan foydalanish imkonini beruvchi vosita oylab topish zaruriyati tugâildi. nihoyat 1657 yili italyan fernando vebrist tomonidan bugâ mashinasining sodda modeli yaratildi (2-rasm). [image: image2.png] 1.2-rasm fernando vebristning ushbu modeli xvii asrning oxiriga kelib bugâ dvigatellari boyicha ixtirolar zanjirining vujudga kelishiga sababchi boâldi. xususan 1681 yilda angliyada fransiyalik emigrant deni papenning bugâ dvigatellariga bagâishlangan kitobi chop etildi. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "avtomobil sanoati va transporti"

1426065806_60389.doc avtomobil sanoati va transporti reja 1avtomobil sanoatining rivojlanish etaplari. 2 oâzbekistonda avtomobilsozlikning rivojnanish istiqbollari. 3.avtomobil transportiniig respubâlika xalq xoâjaligidagi ahamnyati. kirish xayotimizga avtomobillar shunchalik kirib kelganki ularsiz xayotni tasavvur qilish qiyin. xususan xozirgi kunda xom ashyo va tayer maxsulotlarni tashish, ochiq usulda koâmir va ruda qazib chiqarish, sanoat usulida uy-joy binolari va sanoat korxonalari qurish, qishlok xoâjaligiga zarur yuklar, ugâit va turli maxsulotlar tashish, keng isteâmol mollarini bevosita isteâmolchilarga uz vaqtida yetkazib berish va boshqa maqsadlarda avtomobillardan foydalaniladi. yuk avtomobillaridan tashqari passajir avtomobillarining ham mamlakatimiz axolisini...

DOC format, 3.1 MB. To download "avtomobil sanoati va transporti", click the Telegram button on the left.

Tags: avtomobil sanoati va transporti DOC Free download Telegram