Назад

tut ipak qurtining ichagi va ovqat hazm qilishi

DOCX 491,4 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1669409229.docx [bookmark: _goback]tut ipak qurtining ichagi va ovqat hazm qilishi har bir tirik organizmning asosiy hayot faoliyati moddalar almashinuvidan iborat. moddalar almashinuvida, organizmni o’rab olgan tashqi muhitdan bir moddani qabul qilib, uni o’zlashtirish va u organizm tomonidan ikkinchi bir keraksiz moddani ajratib chiqarish tushuniladi. modda almashinuvi moddalarning o’zaro o’tishi, bir turdan ikkinchi turga aylanishi, moddalar sostavining o’zgarishi faqatgina tirik organizmga xos emas. anorganik tabiatdagi hamma narsa to’xtovsiz o’zgarib (kristallarning o’sishi, adsorbsiya hodisasi, turli xil kimyoviy sintezlar) turadi. shu bilan birga anorganik jismlar to’xtovsiz bo’linib, maydalanib va soddalashib turadi. f.engels “anti-dyuring” asarida tirik organizm va o’lik jismlarda bo’ladigan moddalar almashinuvidagi qat’iy farqni ko’rsatib o’tadi. f.engelsning xarakteristikasiga ko’ra, hayot hodisalarining hamma tirik mavjudotlarda bir xil bo’lishiga sabab, eng avvalo,oqsil moddalar tashqi muhitdan o’zi uchun mos bo’lgan boshqa moddalarni oladi va ularni o’zlashtiradi; bunda tananing birnecha keraksiz qismlari parchalanadi va ajralib chiqadi. tabiiy jarayon natijasida anorganik jismlar ham o’zgaradi, parchalanadi yoki umumlashadi, lekin …
2
n bunday tanlab olish xususiyati uning anorganik tabiatdagi jismlardan farq qiladigan muhim xususiyati hisoblanadi. tirik organizmda bo’ladigan moddalar almashish jarayoni juda turli-tuman va murakkabdir. materialist biologlar moddalar almashinuvi hayotning hamma, ya’ni eng soddadan to eng murakkabgacha bo’lgan omillarini belgilaydi deb, hisoblaydi. â«organizm shubhasiz,- deb yozadi engels,- o’zida bir butun mexanikani, fizikani va kimyoviy bog’lab turuvchi eng oliy birlikdir, shunday ekan, bu uchlikni birbiridan mutlaqo ajratib bo’lmaydi. organizmda mexanik harakat oziqlanish, nafas olish, ayirish va boshqalar, hatto muskullar harakati ham tug’ridan-tug’ri fizikaviy va ximiyoviy o’zgarishlar natijasida kelib chiqadiâ». binobarin, asosiy hayot mexanik, fizik va kimyoviy jarayonlarning ajralmas yig’indisi hisoblanadi, buning natijasida organizm bilan uni o’rab olgan tashqi muhit o’rtasida moddalar almashinuvi yuz beradi. agar tashqi muhit bu jarayonlarning borishiga hal qiluvchi ta’sir etsa, bunda organizm ham o’z faoliyati bilan tashqi muhitga ta’sir etadi. tashqi muhit bilan organizm o’rtasidagi birlik ana shundan iboratdir. organizmlar va tashqi muhit o’rtasidagi hamda organizm ichidagi moddalar …
3
b yuborilishi va boshqalar (qurtda -ekskrement, ipak chiqarish, po’st tashlash vaqtida tashlanadigan po’st va boshqalar)dan iborat. moddalar almashinuvi bu ko’p jarayonlardir, bunda bir butun organizm, uning hamma organlari va har bir hujayralari alohida ishtirok etadi. tirik organizmning normal hayot faoliyati uchun har bir alohida organda, har bir alohida hujayrada bo’ladigan jarayonlarning hammasi bir-biriga muvofiq kelishi kerak. ayrim organlar faoliyatini muvofiqlashtirish vazifasini nerv tizimi ham bajaradi. bu to’g’rida biz oldingi boblarda gapirgan edik. moddalar almashinuvini umumiy belgilariga qarab, quyidagi asosiy jarayonlarga bo’lish mumkin: 1) organizm uchun zarur bo’lgan oziq moddalarning tashqi muhitdan qabul qilinishi; 2) bu moddalarning o’zlashtirilishi, ya’ni ularning tana tarkibida mavjud bo’lgan kimyoviy elementlar o’rniga almashinishi yoki ulardan tananing yangi tarkibiy qismlarining tuzilishda yoki bo’lmasa dastlabki ikki maqsad uchun energiya manbai sifatida foydalanish; 3) tana tarkibiga kiruvchi va yangi qabul qilingan elementga almashgan hamda energiya olish uchun foydalanilgan moddalarning oksidlanishidan hosil bo’lgan parchalanish mahsuloti hisoblangan kimyoviy elementlarning ajralib chiqishi. …
4
bularsiz ovqat bilan birga kirgan moddalar hazm bo’la olmaydi. ovqat moddalarining parchalanishi shuning uchun zarurki, organizm murakkab organik moddalardan iborat bo’lgan oziq-oqsil, uglerod va yog’lardan bevosita foydalana olmaydi; ularning uncha murakkab bo’lmagan moddalarga parchalanishi suvda erib ketishiga imkon beradi, oziq moddalari shunday eritma ko’rinishida ichak devorlariga so’riladi, so’ngra olingan oziq moddalari gemolimfaga o’tib, u orqali organlarga, to’qimalarga va ayrim hujayralarga boradi; oziq tarkibidagi oddiy moddalar, bu yerda oqsil, uglevod va yog’larning mazkur organizm uchun xos bo’lgan formasini hosil qilish uchun qurilish materiali sifatida foydalaniladi. bu moddalar mazkur organizm hujayrasi va uning qismlarining hosil bo’lishida hujayralarning maxsus suyuqlik ajratishida va, nihoyat, organizmning hayot faoliyati uchun zarur bo’lgan kimyoviy va issiqlik energiyasi hosil bo’lishida yordam beradi. moddalarning bunday o’zgarishi nafas olish vaqtida olinadigan kislorod ishtirokida bo’ladi. natijada parchalangan oqsillardan, faqatgina aminokislotalar hosil bo’ladi. bu aminokislotalardan yangi oqsillargina emas, balki boshqa organik birikmalar uglevodlar va yog’lar ham hosil bo’lishi mumkin. organizm o’zi uchun …
5
izmning normal faoliyati uchun juda zarurdir. masalan, teri qoplami, uning kutikula qavati terining hujayrali qavatini tashkil etuvchi hujayra dissimilyasiyasining mahsuloti hisoblanadi; po’st tashlash vaqtida u ham qurt tanasidan ajralib tashqi muhit moddasiga aylanadi. lekin tushib ketgunga qadar u skelet rolini va organizmni tashqi muhitning noqulay omillaridan (ayniqsa, organizmga mikroblar kirishdan saqlaydi) himoya qilish rolini o’ynaydi. qurtda moddalar almashinuvining bunday jarayonda borishiga muvofiq keladigan ixtisoslashgan qator organlar mavjud. oziqni kemirish va yutish vazifasini og’iz bo’shlig’i, unga tutashgan jag’lar va og’izning boshqa qismlari bajaradi. oziq ichakda hazm bo’ladi va so’riladi. ichakning orqa qismida esa chiqindilarning bir qismi to’planadi va chiqarib tashlanadi. tashqi muhitdan gazsimon moddalarning yutilishi va ularning ajralib chiqishi nafas olish organlari tomonidan amalga oshiriladi. ichak so’rib olgan oziq moddalar qon aylanish tizimi orqali tananing hamma qismiga yetib boradi.gemolimfada qisman oraliq almashinuv bo’lib o’tadi, ya’ni organizmga kirgan birikmalar, hujayralar ko’proq foydalana oladigan boshqa formaga aylanadi va boshqa organlardagi ortiqcha oziq moddalari, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tut ipak qurtining ichagi va ovqat hazm qilishi"

1669409229.docx [bookmark: _goback]tut ipak qurtining ichagi va ovqat hazm qilishi har bir tirik organizmning asosiy hayot faoliyati moddalar almashinuvidan iborat. moddalar almashinuvida, organizmni o’rab olgan tashqi muhitdan bir moddani qabul qilib, uni o’zlashtirish va u organizm tomonidan ikkinchi bir keraksiz moddani ajratib chiqarish tushuniladi. modda almashinuvi moddalarning o’zaro o’tishi, bir turdan ikkinchi turga aylanishi, moddalar sostavining o’zgarishi faqatgina tirik organizmga xos emas. anorganik tabiatdagi hamma narsa to’xtovsiz o’zgarib (kristallarning o’sishi, adsorbsiya hodisasi, turli xil kimyoviy sintezlar) turadi. shu bilan birga anorganik jismlar to’xtovsiz bo’linib, maydalanib va soddalashib turadi. f.engels “anti-dyuring” asarida tirik org...

Формат DOCX, 491,4 КБ. Чтобы скачать "tut ipak qurtining ichagi va ovqat hazm qilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tut ipak qurtining ichagi va ov… DOCX Бесплатная загрузка Telegram

Похожие файлы

Вам также может понравиться

Показать все
tut ipak qurtining chiqarish organlari. tut ipak qurtining ipak ajratuvchi bezlari — DOCX DOCX
tut ipak qurtining chiqarish organlari. tut ipak qurtining ipak ajratuvchi bezlari
— 1,6 МБ
tut ipak qurtining nafas olish tizimi. tut ipak qurtining muskullari — DOCX DOCX
tut ipak qurtining nafas olish tizimi. tut ipak qurtining muskullari
— 1,6 МБ
tut ipak qurtining sezgi organlari. tut ipak qurtining ichki sekretsiya organlari — DOCX DOCX
tut ipak qurtining sezgi organlari. tut ipak qurtining ichki sekretsiya organlari
— 616,8 КБ
tut ipak qurtining kapalagi haqida — DOCX DOCX
tut ipak qurtining kapalagi haqida
— 4,5 МБ
tut ipak qurtining nerv tizimi — DOCX DOCX
tut ipak qurtining nerv tizimi
— 836,6 КБ
tut ipak qurtining rivojlanish bosqichlari — DOCX DOCX
tut ipak qurtining rivojlanish bosqichlari
— 2,7 МБ
tut ipak qurtining tashqi tuzilishi — DOCX DOCX
tut ipak qurtining tashqi tuzilishi
— 2,3 МБ
tut ipak qurtining partenogenezi va androgenezi — DOCX DOCX
tut ipak qurtining partenogenezi va androgenezi
— 19,7 КБ
tut ipak qurtining o’sishi va rivojlanishi — DOCX DOCX
tut ipak qurtining o’sishi va rivojlanishi
— 13,0 МБ
oziq-ovqat hazm qilishi — PPTX PPTX
oziq-ovqat hazm qilishi
17 стр. 59,7 КБ
tut ipak qurtining pillasi va g’umbagi haqida — DOCX DOCX
tut ipak qurtining pillasi va g’umbagi haqida
— 2,7 МБ
tut ipak qurtining urug’lanish. tut ipak qurti tuxumining tashqi ko’rinishi va tuzilishi — DOCX DOCX
tut ipak qurtining urug’lanish. tut ipak qurti tuxumining tashqi ko’rinishi va tuzilishi
— 1,0 МБ