Orqaga

adabiy til va uning mezoni

DOC 43,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1503121602_69011.doc adabiy til va uning mezoni adabiy til biror millatning tarixiy jihatdan shakllangan umumhalq tiliga asoslanadi. o’zbek adabiy tilining asoschisi buyuk shoirimiz mir alisher navoiydir. adabiy til u tarqalgan xududda barcha xalq uchun tushunarli bo’ladi. bu umumxalq tilida shevalarga va kasb –hunarga xos so’zlar ham bo’ladi. adabiy tilda boshqa tillardan o’zlashgan so’zlar ham bo’lishi mumkin. adabiy tilni yozma tildan farqlash zarur. adabiy til og’zaki va yozma shaklda bo’ladi. adabiy tilning og’zaki shaklida uning talaffuz normasi o’z ifodasini topadi. adabiy tilning o’z grammatikasi va leksikasi mavjud. bular ham o’z adabiy normasiga ega. adabiy tilda turli sohalarga doir terminlar, dialektizmlar (shevalarga xos so’zlar), kasb-hunar, madaniy – maishiy va boshqa sohalarga tegishli so’zlar mavjud bo’ladi. adabiy tilning og’zaki shakli yozma shaklidan avval hosil bo’lishi mumkin. adabiy tilning shakllanishi va rivojlanishida buyuk shoir va adiblarning xizmati juda kattadir. ular qo’llagan so’z va iboralar va maxsus uslub (stil) adabiy tilning nufuzini ta’minlaydi. adabiy til milliy …
2
ing funktsional stillari: rasmiy-ish stili, kundalik og’zaki nutq stili, ilmiy –texnik stil, diniy stil, badiy stil (u poetik (nazmiy) stil, nasriy stilni o’z ichiga oladi). ba’zan badiy stildga nisbatan neytral stil farqlanadi. tillarning o’zaro ta’siri odatda ma’lum xududda yashovchi ko’pchilik xalqning tili umumiy til deb ataladi. tarixda yunon tilining afina attik dialekti umumxalq tili sifatida qabul qilingan. bunda afina shahri gretsiyaning madaniy, siyosiy va iqtisodiy markazi ekani ham hisobga olingan. bunday umumiy tilni koyne (grekcha koine- dialektos-“umumiy nutq”) deb ataladi. o’zbek tilining toshkent va farg’ona shevalari “tayanch shevalar” deb ataladi va bu “umumiy til” tushunchasiga ancha yaqin turadi. kishilar ikki va undan ortiq tillarda so’zlasha oladilar. shunga ko’ra ikki tilliylik bilingvizm (grekcha bi-ikki, lingua-tildan) va ko’p tilda so’zlashish – polilingvizm (grekcha poly-ko’p, lingua-til) farqlanadi. ikki tilda so’zlovchilar ayniqsa ko’p. masalan, o’zbekistonning namangan viloyatida 9% aholi, o’rta osiyo xalqlarining 30% (1970 yil aholi ro’yhati natijalariga ko’ra) ikki tilda so’zlashadilar. tillarning o’zaro …
3
rman tillaridan ham lotin tiliga qator so’zlar o’zlashgan va ulardan ba’zilari ispan tilida saqlanib qolgan: ispan, espiar “ortidan bormoq”, tregua “kelishuv”, guardar “qo’riqlamoq”, orgullo “fahr” kabi. tillarning o’zaro tasiri ularda so’zlashuvchi xalqlarning yonma-yon yoki yaqin xududda yashashiga bog’liq emas. ba’zi baynalmilal so’z va terminlarning bir yo’la birnecha tillarda qo’llanilishi bunga misoldir. ko’pincha tillarning o’zaro tasiri leksika sohasida, xususan, so’z qabul qilish bilan boshlanadi va keyincha u fonetika va grammatikada kuzatiladi. o’zbek tilida arab va fors tillaridan o’zlashgan so’zlar ko’pgina topiladi. arab tilidan o’zbek tiliga o’zlashgan ba’zi so’zlarda fonetik hodisalar ham mavjud: toat, tal’at, soat, sur’at kabi. bu so’zlarda arabcha “ayn”ning cho’ziqroq talaffuzi kuzatiladi. o’zbek tilida /ts/ (tsirk, tsirkul), /j’/ (j’yuri, j’urnal) fonemalari grek tilidan kirib kelgan so’zlar bilan birga o’zlashgan. bir tildan ikkinchi tilga so’z o’zlashuvi natijasida ulardan birining tarkibida katta o’zgarishlar bo’lishi mumkin. bunday ta’sir tillardan birining yo’qolib ketishiga sabab bo’lishi mumkin. saqlanib qolgan tilda yoqolgan til unsurlarining bo’lishi …
4
tilida o’zlashgan ezer shakli mavjud. ). sintaksisda uchrovchi substratlarga turkiy tillarida gapda so’z tartibining ancha erkin bo’lib qolgani va teskari so’z tartibi ham qo’llanayotgani misol bo’ladi: masalan: ozor tilida: daniåŸyr baky! bokudan gapiramiz! yaåŸasyn sulh! yashasin tinchlik! qirg’iz tilida: berilet usul spravke – berildi ushbu ma’lumotnoma o’zbek tilida: ashulani o’lmas saidjonov ijro etadi. turkman tilida: mikrofon onunde joldaåŸ chorijev– mikrofon oldida o’rtoq choriev.2 substrat hodisalarini tilning semantikasida ko’proq uchratish mumkin. masalan, grek tilidagi “marble” so’zi “marmar” shaklida o’z ma’nosida o’zbek tiliga o’zlashgan. bu so’z boshqa tillarda ham mavjud. adabiyotlar 1. ðñ€ð°ðºð¸ð½ ð’.ð”. ð¡ñ€ð°ð²ð½ð¸ñ‚ðµð»ñŒð½ð°ñ ñ‚ð¸ð¿ð¾ð»ð¾ð³ð¸ñ ð°ð½ð³ð»ð¸ð¹ñðºð¾ð³ð¾ ð¸ ñ€ñƒññðºð¾ð³ð¾ ñð·ñ‹ðºð¾ð². ðœ., ðŸñ€ð¾ñð²ðµñ‰ðµð½ð¸ðµ, 1989. 2. ðñ€ð°ðºð¸ð½ ð’.ð”. ð¢ð¸ð¿ð¾ð»ð¾ð³ð¸ñ ñð·ñ‹ðºð¾ð² ð¸ ð¿ñ€ð¾ð±ð»ðµð¼ð° ð¼ðµñ‚ð¾ð´ð¸ñ‡ðµñðºð¾ð³ð¾ ð¿ñ€ð¾ð³ð½ð¾ð·ð¸ñ€ð¾ð²ð°ð½ð¸ñ. ðœ., ð’ñ‹ññˆð°ñ ñˆðºð¾ð»ð°, 1989. 3. ðð±ð´ñƒð°ð·ð¸ð·ð¾ð² ð.ð. ð¢ð¸ð»ñˆñƒð½ð¾ñð»ð¸ðºðºð° ðºð¸ñ€ð¸ñˆ. i-ò›ð¸ñð¼. ð¤ð¾ð½ðµñ‚ð¸ðºð° ð²ð° ñ„ð¾ð½ð¾ð»ð¾ð³ð¸ñ. ii-ò›ð¸ñð¼. ð›ðµðºñð¸ðºð¾ð»ð¾ð³ð¸ñ ð²ð° ñðµð¼ð°ñð¸ð¾ð»ð¾ð³ð¸ñ. ð“ñ€ð°ð¼ð¼ð°ñ‚ð¸ðºð°. ð¢ð¾ñˆðºðµð½ñ‚, ð£ð½ð¸ð²ðµñ€ñð¸ñ‚ðµñ‚, 1999. 4. ðð±ð´ñƒð°ð·ð¸ð·ð¾ð² ð.ð. ðŽð·ð±ðµðº ñ‚ð¸ð»ð¸ ñ„ð¾ð½ð¾ð»ð¾ð³ð¸ññð¸ ð²ð° ð¼ð¾ñ€ñ„ð¾ð½ð¾ð»ð¾ð³ð¸ññð¸. ð¢., 1992. 5. ðð±ð´ñƒð°ð·ð¸ð·ð¾ð² ð.ð., ð¨ðµñ€ðµð¼ðµñ‚ñŒðµð²ð° ð.ð“., ð—ð°ð»ð¸ð·ð½ñðº ð.ðœ. ðžð±ñ‰ðµðµ ñð·ñ‹ðºð¾ð·ð½ð°ð½ð¸ðµ. …
5
ºð°ð½ð´, 2004. � ð¨ð°ð¹ðºðµð²ð¸ñ‡ ð.ð¯., ðð±ð´ñƒð°ð·ð¸ð·ð¾ð² ð.ð., ð“ñƒñ€ð´ð¶ð¸ðµð²ð° ð•.ð. ð’ð²ðµð´ðµð½ð¸ðµ ð² ñð·ñ‹ðºð¾ð·ð½ð°ð½ð¸ðµ. ð¢., “ðŽò›ð¸ñ‚ñƒð²ñ‡ð¸â€,1989, ñ.200-201. � misollar olingan manb’a: ð¢ð¾ð¿ð¾ñ€ð¾ð² ð’.ð. ð”ñ€ðµð²ð½ñ‹ðµ ð³ðµñ€ð¼ð°ð½ñ†ñ‹ ð² ð¿ñ€ðµñ‡ðµñ€ð½ð¾ð¼ð¾ñ€ñŠðµ. ð ðµð·ñƒð»ñŒñ‚ð°ñ‚ñ‹ ð¸ ð¿ðµñ€ñð¿ðµðºñ‚ð¸ð²ñ‹.// ð‘ð°ð»ñ‚ð¾-ñð»ð°ð²ñð½ñðºð¸ðµ ð¸ññð»ðµð´ð¾ð²ð°ð½ð¸ñ. 1982. ðœ.,: ðð°ñƒðºð°, 1983, ñ.239 2 baskakov n.a., sodiqov a.s., abduazizov a.a. umumiy tilshunoslik. toshkent, o’qituvchi, 1979, 170 bet.

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"adabiy til va uning mezoni" haqida

1503121602_69011.doc adabiy til va uning mezoni adabiy til biror millatning tarixiy jihatdan shakllangan umumhalq tiliga asoslanadi. o’zbek adabiy tilining asoschisi buyuk shoirimiz mir alisher navoiydir. adabiy til u tarqalgan xududda barcha xalq uchun tushunarli bo’ladi. bu umumxalq tilida shevalarga va kasb –hunarga xos so’zlar ham bo’ladi. adabiy tilda boshqa tillardan o’zlashgan so’zlar ham bo’lishi mumkin. adabiy tilni yozma tildan farqlash zarur. adabiy til og’zaki va yozma shaklda bo’ladi. adabiy tilning og’zaki shaklida uning talaffuz normasi o’z ifodasini topadi. adabiy tilning o’z grammatikasi va leksikasi mavjud. bular ham o’z adabiy normasiga ega. adabiy tilda turli sohalarga doir terminlar, dialektizmlar (shevalarga xos so’zlar), kasb-hunar, mada...

DOC format, 43,0 KB. "adabiy til va uning mezoni"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: adabiy til va uning mezoni DOC Bepul yuklash Telegram

O'xshash fayllar

Bularni ham yoqtirishi mumkin

Hammasini ko'rsatish
adabiy til — PPTX PPTX
adabiy til
13 sahifa 97,1 KB
adabiy til — PPTX PPTX
adabiy til
15 sahifa 9,4 MB
milliy til va adabiy til — PPTX PPTX
milliy til va adabiy til
5 sahifa 150,5 KB
milliy til va adabiy til — PPTX PPTX
milliy til va adabiy til
13 sahifa 227,3 KB
soha tilida adabiy til va uning me’yorlari — PPTX PPTX
soha tilida adabiy til va uning me’yorlari
19 sahifa 1,2 MB
soha tilida adabiy til va uning me’yorlari — PPTX PPTX
soha tilida adabiy til va uning me’yorlari
19 sahifa 1,1 MB
milliy va adabiy til — DOCX DOCX
milliy va adabiy til
1 sahifa 28,7 KB
adabiy til va uslubiyat — PPTX PPTX
adabiy til va uslubiyat
14 sahifa 397,1 KB
adabiy til va uslubiyat — PPTX PPTX
adabiy til va uslubiyat
14 sahifa 397,3 KB
adabiy til va uslubiyat — PPTX PPTX
adabiy til va uslubiyat
20 sahifa 1,2 MB
milliy va adabiy til — PPTX PPTX
milliy va adabiy til
— 43,1 KB
adabiy til me'yorlari — PPTX PPTX
adabiy til me'yorlari
10 sahifa 742,3 KB