Назад

fonetika va grafika asoslarini o’rganish metodikasi

DOC 67,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1479834859_66154.doc fonetika va grafika asoslarini o’rganish metodikasi reja: 1. tovushlar va harflar, unli va undosh tovushlarning xususiyatlari bilan tanishtirish 2. jarangli va jarangsiz undosh tovushlar, ularning yozuvda ifodalanishi 3. bo’g’in ustida ishlash kichik yoshdagi o’quvchilarning og’zaki va yozma nutqni egallashlarida fonetikadan olgan bilimlarining ahamiyati katta: a) fonetik bilimga asoslangan holda i sinf o’quvchilari savod o’rganish davrida o’qishni va yozishni bilib oladilar; b) fonetik bilim so’zni to’g’ri talaffuz qilish (tovushlarni to’g’ri talaffuz qilish, urg’uli bo’g’inni ajratish, orfoepik me’yorga rioya qilish) asosini tashkil etadi; v) fonetik bilim morfologik va so’z yasalishiga oid bilimlar bilan birga o’quvchilarda qator imloviy malakalar (jarangsiz va jarangli undoshlarning yozilishi) shakllantirish uchun zamin bo’ladi; g) fonetik bilim gapni ohangiga ko’ra to’g’ri aytish, logik urg’u va gap qurilishidagi to’xtamlarga rioya qilish uchun zarur; d) so’zning tovush tomonini bilish uning ma’nosini tushunish va nutqda ongli qo’llash uchun muhimdir; hã³zir va hozãºr, ã¡tlas va atlã¡s so’zlari mañŒnosidagi farq faqat urg’u orqali …
2
€™ladilar. bolalar maktabga kelgunga qadar ham nutqning tovush qurilishini amaliy o’zlashtiradilar, ammo ular maxsus o’qigunlariga qadar so’zni bo’g’inlarga bo’lishni, so’zdagi tovushlarni izchil ta​laffuz qilishni bilmaydilar. i sinf o’quvchilarida so’zni to’g’ri talaffuz qilish, bo’g’inlarga bo’lish, undagi har bir tovushni tartibi bilan aniq aytish ko’nikmasini shakllantirish ustida maqsadga muvofiq ishlash, o’z navbatida, analiz, sintez, taqqoslash, guruhlash kabi aqliy mashqlarni bilib olishga, shuningdek, tovushlarning tabiati, so’z tarkibida bir-biriga ta’siri kabi ayrim elementar bilimlarni o’zlashtirishga imkon beradi. i sinfda fonetika va grafikani o’rganishga katta o’rin beriladi, chunki o’quvchilar o’qish va yozish jarayonini shu sinfda egallaydilar. bu bilimlar keyingi sinflarda mustahkamlanadi, takomillashtiriladi. tovushlar va harflar, unli va undosh tovushlarning xususiyatlari bilan tanishtirish tovush murakkab tushuncha bo’lgani uchun boshlang’ich sinflarda unga ta’rif berilmaydi. shunga qaramay, bolalarda tovush haqida to’g’ri ilmiy tasavvur amaliy mashqlar yordamida hosil qilinadi. bunda yetakchi usul so’zdagi tovushlarniig talaffuzi hamda so’zning lek​sik ma’nosi so’zdagi tovushlarning tarkibiga bog’liqligi ustida kuzatish hisoblanadi. masalan, aka, uka, …
3
h undagi harflarni tushirib qoldirmay yoki o’rnini almashtirmay yozish malakasini shakllantirish uchun ham, so’zni to’g’ri talaffuz qilish uchun ham katta ahamiyatga ega. shuning uchun savod o’rgatishdan so’ng ham so’zni tovush tomondan tahlil qilish mashqlari yordamida so’zdagi tovushlar tarkibini aniqlash ko’nikmasini takomillashtirish ustida ishlab borish zarur. ma’lumki, nutq tovushlari ikki katta guruhga bo’linadi: unli tovushlar va undosh tovushlar. buni o’quvchilarga tushuntirishda ularning quyidagi belgilari hisobga olinadi: 1) talaffuz qilinish usuli (unli tovush talaffuz qilinganda havo oqimi og’iz bo’shlig’idan erkin ravishda o’tadi, undosh tovush talaffuz qilinganda, havo og’iz bo’shlig’ida to’siqqa uchraydi); 2) ovoz va shovqinning ishtiroki (unli tovushlar faqat ovozdan iborat, undosh tovushlar talaffuz qilinganda shovqin eshitiladi, ba’zan shovqin va qisman ovoz eshitiladi); 3) bo’g’in hosil qilish xususiyati (unli tovushlar bo’g’in hosil qiladi, undosh tovushlar bo’g’in hosil qilmaydi). o’quvchilar bu belgilarni yodlab olishlariga yo’l qo’ymaslik, aksincha, 1-sinfdanoq bolalarda tovushni talaffuz qilganda, ovoz yoki shovqin eshitilganda nutq a’zolarining vaziyatini kuzatish ko’nikmasini o’stirib borish …
4
ko’pincha tovush bilan harfni aralashtirib, xatoga yul qo’yadilar. ularda grafik malakani shakllantirish uchun quyidagilarni o’rgatish zarur: 1) bir undosh harf yozuvda ikki undosh tovushni ifodalashi mumkin (masalan, maktab so’zidagi b harfi p tovushini, maktabim so’zidagi b harfi b tovushini ifodalaydi); 2) jo’ja, jajji so’zlaridagi j tovushi (jarang​li, portlovchi) ham, jurnal, vijdon so’zlaridagi j tovushi (jarangli, sirg’aluvchi) ham bitta j harfi bilan ifodalanadi; 3) tong, keng so’zlaridagi uchinchi jarangli undosh tovush (ng) ikki harf birikmasi (ng) bilan ifodalanadi; 4) sh, ch harf birikmalari ham bir tovushni ifodalaydi (shamol, choy). jarangli va jarangsiz undosh tovushlar, ularning yozuvda ifodalanishi o’quvchilarga jarangli va jarangsiz undosh undoshlar ham tovushlar talaffuzini kuzatishga asoslanib tanishtiriladi. bunda jufti bor jarangli va jarangsiz undosh​lar ajratiladi. kuzatishda o’quvchilar faol qatnashishi va ularga jufti bor jarangli undosh bilan jarangsiz undoshlarni ajratish qanchalik muhim ekanini yaqqol ko’rsatish uchun faqat bitta undosh tovush bilan farqlanadigan baqir – paqir, gul – kul, dil – …
5
tovushdan oldin kelgan ko’l, bilim, otam, olmos; quyon, bino; shifoner, fabrika; tong, singil; qo’y, kiyik kabi so’zlardagi jarangli undoshning talaffuzini taqqoslaydilar va l, m, n, r, ng, y jarangli undosh tovushlar talaffuz qilinganda, ovoz va shovqin eshitilishini, ya’ni jarangli undosh tovush ekanini, bularning jarangsiz jufti yo’qligini (jufti yo’q jarangli undosh tovush ekanini) bilib oladilar. xuddi shunga o’xshash usulda o’quvchilar q, h undoshlari talaffuz qilinganda, faqat shovqin eshitilishini, jarangsiz undosh tovush ekanini, jarangli jufti yo’qligini (jufti yo’q jarangsiz undosh tovush ekanini) bilib oladilar. kuzatish natijasi xattaxtaga quyidagi ko’rinishda yoziladi (yoki kartonda tayyorlangan ko’rgazma ko’rsatiladi): jufti yo’q, jarangli undoshlar: l, m, n, r, ng, y jufti yo’q jarangsiz undoshlar: q, h bolalar jufti yo’q jarangli undosh tovush so’zning oxirida kelganda ham alifbodagi xuddi shu harf yozilishini, ya’ni talaffuzi doim yozilishiga mos kelishini bilib olishlari yetarli. jufti bor jarangli undosh tovushlar so’z oxirida kelganda, bun​day moslik bo’lmaydi, ya’ni ko’pincha uning jarangsiz jufti talaffuz …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fonetika va grafika asoslarini o’rganish metodikasi"

1479834859_66154.doc fonetika va grafika asoslarini o’rganish metodikasi reja: 1. tovushlar va harflar, unli va undosh tovushlarning xususiyatlari bilan tanishtirish 2. jarangli va jarangsiz undosh tovushlar, ularning yozuvda ifodalanishi 3. bo’g’in ustida ishlash kichik yoshdagi o’quvchilarning og’zaki va yozma nutqni egallashlarida fonetikadan olgan bilimlarining ahamiyati katta: a) fonetik bilimga asoslangan holda i sinf o’quvchilari savod o’rganish davrida o’qishni va yozishni bilib oladilar; b) fonetik bilim so’zni to’g’ri talaffuz qilish (tovushlarni to’g’ri talaffuz qilish, urg’uli bo’g’inni ajratish, orfoepik me’yorga rioya qilish) asosini tashkil etadi; v) fonetik bilim morfologik va so’z yasalishiga oid bilimlar bilan birga o’quvchilarda qato...

Формат DOC, 67,0 КБ. Чтобы скачать "fonetika va grafika asoslarini o’rganish metodikasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fonetika va grafika asoslarini … DOC Бесплатная загрузка Telegram

Похожие файлы

Вам также может понравиться

Показать все
fonetika va grafika asoslarini o‘rganish metodikasi — PPTX PPTX
fonetika va grafika asoslarini o‘rganish metodikasi
53 стр. 871,7 КБ
fonetika va grafika asoslarini o‘rgatish metodikasi — PPTX PPTX
fonetika va grafika asoslarini o‘rgatish metodikasi
24 стр. 93,3 КБ
fonetika va grafika asoslarini o’rganish kurs ishi — DOC DOC
fonetika va grafika asoslarini o’rganish kurs ishi
30 стр. 144,5 КБ
boshlang‘ich sinflarda fonetika va grafika asoslarini o‘rgatish metodikasi — PPTX PPTX
boshlang‘ich sinflarda fonetika va grafika asoslarini o‘rgatish metodikasi
— 1,7 МБ
fonetika va grafika asoslari metodikasi — PPTX PPTX
fonetika va grafika asoslari metodikasi
26 стр. 17,0 МБ
fonetika va grafika asoslarini o'rganishda pedagogik texnologiyalar — PPTX PPTX
fonetika va grafika asoslarini o'rganishda pedagogik texnologiyalar
12 стр. 1,5 МБ
fonetika va grafika asoslarini o‘rganishda pedtexnologiyalarni qo‘llash — DOCX DOCX
fonetika va grafika asoslarini o‘rganishda pedtexnologiyalarni qo‘llash
46 стр. 533,3 КБ
fonetika va grafika asoslarini o‘rganishda pedtexnologiyalarni qo‘llash — DOCX DOCX
fonetika va grafika asoslarini o‘rganishda pedtexnologiyalarni qo‘llash
46 стр. 564,8 КБ
fonetika va grafika asoslarini oʻrganishda pedagogik texnologiyalar — PPTX PPTX
fonetika va grafika asoslarini oʻrganishda pedagogik texnologiyalar
15 стр. 64,9 КБ
fonetika va grammatika asoslarini o’rgatish metodikasi — PPTX PPTX
fonetika va grammatika asoslarini o’rgatish metodikasi
— 1,1 МБ
fonetika va grafika asoslarini o'rganishda pedagogik texnologiyalarni qo'llash — PPTX PPTX
fonetika va grafika asoslarini o'rganishda pedagogik texnologiyalarni qo'llash
21 стр. 2,3 МБ
fonetika va grafika asoslarini o‘rganishda pedagogik texnologiyalarni qo‘llash — DOCX DOCX
fonetika va grafika asoslarini o‘rganishda pedagogik texnologiyalarni qo‘llash
31 стр. 52,3 КБ