Orqaga

lug’at ustida ishlash metodikasi

DOC 87,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1479834643_66151.doc lug’at ustida ishlash metodikasi reja: 1. lug’at ustida ishlashning lingvistik asoslari va vazifalari 2. so’z ma’nosini tushuntirish 3. ma’nodosh so’zlar ustida ishlash 4. zid ma’noli so’zlar ustida ishlash 5. ko’p ma’noli va shakldosh so’zlar ustida ishlash 6. mantiqiy mashqlar lug’at ustida ishlashning lingvistik asoslari va vazifalari so’z tilning ma’no bildiradigan asosiy birligidir. so’z va so’z birikmasi aniq narsalarni, mavhum tushunchalarni, hissiyotni ifodalaydi. tilda mavjud bo’lgan barcha so’z va iboralarning yig’indisi lug’at tarkibi yoki leksika deyiladi. leksikologiya o’zbek tilining lug’at tarkibini o’rganadigan bo’limdir. leksikologiya lug’at tarkibidagi so’zlarning nutqda ma’no ifodalash xususiyati, qo’llanish faolligi, boyib borishi, ba’zi so’zlarning eskirib, iste’moldan chiqib ketishi, ma’no ko’chish hodisasi kabilarni o’rganadi. shu sababli leksikologiya lug’at ustida ishlash metodikasining lingvistik asosi hisoblanadi. har qanday nutqiy bayon grammatik jihatdan o’zaro bog’langan, mazmunga mos so’z va so’z birikmalarining ma’lum izchillikda joylashtirilishidan tuziladi. kishining lug’ati qanchalik boy va rivojlangan bo’lsa, uning nutqi ham shunchalik boy bo’ladi; o’z fikrini aniq …
2
juda ko’p so’zlar ko’p ma’noni bildiradi. masalan, shu izohli lug’atda bosh so’zining 40 dan ortiq asosiy va frazeologizm bilan bog’langan ma’noda ishlatilishi berilgan. maktabda nutq o’stirishning muhim vazifalaridan biri lug’at ustida ishlashni yaxshilash, tartibga solish, uning asosiy yo’nalishlarini ajratish va asoslash, o’quvchilarning lug’atini boyitish jarayonini boshqarish hisoblanadi. maktabda lug’at ustida ishlash metodikasi to’rt asosiy yo’nalishni ko’zda tutadi: 1. o’quvchilar lug’atini boyitish, ya’ni yangi so’zlarni, shuningdek, bolalar lug’atida bo’lgan ayrim so’zlarning yangi ma’nolarini o’zlashtirish. ona tilining lug’at boyligini bilib olish uchun o’quvchi o’z lug’atiga har kuni 8-10 ta yangi so’zni, shu jumladan, ona tili darslarida 4-6 so’zni qo’shishi, ya’ni shu so’zlar ma’nosini o’zlashtirishi lozim. 2. o’quvchilar lug’atiga aniqlik kiritish. bu ichiga quyidagilarni oladi: 1) o’quvchi puxta o’zlashtirmagan so’zlarning ma’nosini to’liq o’zlashtirish, ya’ni shu so’zlarni matnga kiritish, ma’nosi yaqin so’zlarga qiyoslash, antonim tanlash yo’llari bilan ularning ma’nosiga aniqlik kiritish; 2) so’zning kinoyali ma’nosini, ko’p ma’noli so’zlarni o’zlashtirish; 3) so’zlarning sinonimlarini, sinonim so’zlarning …
3
yoriga kirmaydigan, ayrim adabiy asar va so’zlashuv tilida qo’llanadigan sodda so’z va iboralar, sheva va ijtimoiy guruhga oid so’zlar kiradi. adabiy til me’yori degan tushunchani o’zlashtirgach, o’quvchilar yuqorida izohlangan so’zlar o’rniga adabiy tildagi so’zlardan foydalana boshlaydilar. adabiy tilga oid malakalari mustahkamlangan sayin shevaga, jargonga oid so’zlar, so’zlashuv tilida ishlatiladigan sodda so’z va iboralar o’quvchilarning faol lug’atidan chiqib keta boshlaydi. o’quvchilar lug’ati quyidagi manbalar asosida boyitiladi va takomillashtiriladi: 1. atrofni o’rab olgan muhitni: tabiatni, kishilarning hayoti va mehnat faoliyati, bolalarniig o’yini va o’qish faoliyatini, kattalar bilan munosabatni kuzatish. tabiat qo’yniga, turli joylarga, muassasalarga ekskursiya vaqtida bolalar narsa va hodisalarni kuzatish bilan ko’pgina yangi nom va iboralarni o’rganadilar. bu ekskursiyalar yuzasidan o’tkazilgan suhbat vaqtida ularning bilimi chuqurlashtiriladi, ayrim so’zlar ma’nosiga aniqlik kiritiladi. o’quvchilar lug’atini va nutqini boyitishda eng ishonarli manba badiiy asarlar hisoblanadi. o’qish darslarida o’quvchilar oybek, h. olimjon, m. shayxzoda, g’. g’ulom, h. hakimzoda, zulfiya, uyg’un, a.qahhor, p. mo’min, q. muhammadiy, …
4
riallari katta ta’sir qiladi. shuning uchun ham sinfdan tashqari mustaqil o’qish va unga rahbarlik shakllari o’quvchilar lug’atini boyitishning, nutqini o’stirishning eng muhim manbalaridan hisoblanadi. maxsus mashqlar yordamida grammatika va imloni o’rganish darslari ko’pgina so’z va atamalarni o’zlashtirishga yordam beradi, o’quvchilar predmet, belgi, harakat, sanoq, tartib ifodalaydigan so’zlarni bilib oladilar. bu darslarda o’quvchilar lug’ati tartibga solinadi, so’z turkumlarini o’rganish jarayonida guruhlanadi, so’z tarkibi, so’z yasalishi, so’zlarning o’zgarishini o’rganish bilan esa lug’atga aniqlik kiritiladi; ular o’rgangan so’zlaridan o’z nutqlarida foydalana boshlaydilar, natijada lug’atlari faollashadi. o’quvchilar lug’ati maxsus lug’aviy-mantiqiy mashqlar yordamida ham boyiydi, tartibga tushadi. bulardan tashqari, kinofilñŒm va televizor eshittirishlarining matnlari, o’qituvchi va boshqa maktab hamda maktabdan tashqari muassasalar xodimlarining nutqlari ham o’quvchilar lug’atini boyitish va takomillashtirish manbalari hisoblanadi. lug’atni boyitishda turli lug’atlar juda foydali qo’llanmadir. boshlang’ich sinf o’quvchilari uchun â«imlo lug’atiâ» mavjud. o’qituvchi ma’lumot uchun ham, material tanlash uchun ham turli lug’atlardan (o’zbek tilining sinonimlar, antonimlar, frazeologik lug’atlaridan, turli terminologik lug’atlardan) …
5
chalar predmet deyilishini bilib oladilar. bu ot, sifat, son, fe’l kabi atamalarni tez fahmlab olishda ularga yordam beradi. so’zning ma’nosini tushuntirish juda kam vaqt olishi va darsning asosiy mavzusidan o’quvchilar diqqatini chalg’itmasligi kerak. buning uchun o’qituvchi har bir darsga tayyorlanish jarayonida ma’nosi tushuntirilishi lozim bo’lgan so’zlarni, uni tushuntirishning eng qulay usullarini va darsning qaysi o’rnida tushuntirishni belgilab oladi. o’qish kitoblaridagi matnlarda birinchi marta uchragan, bolalar ma’nosini bilmaydigan ayrim so’zlar matnni o’qishdan oldin tushuntiriladi. matnni o’qish jarayonida so’z ma’nosini tushuntirishga chek qo’yish kerak. agar biror so’zni matnni o’qish vaqtida tushuntirish zaruriyati tug’ilsa, matn mazmunidan o’quvchilar diqqatini chalg’itmagan holda shu so’z ma’nosi qisqacha tushuntiriladi. ko’chma ma’noda ishlatilgan obrazli so’zlar va badiiy nutq oborotlari matn o’qilgandan keyin tushuntiriladi, chunki ularning ma’nosi matn mazmunidan, kontekstdan yaxshi tushuniladi. ayniqsa, masallar o’qilganda, undagi allegorik, ko’chma ma’noda ishlatilgan so’zlarni asarni o’qishdan oldin yoki o’qish jarayonida tushuntirib bo’lmaydi. metodikada so’zlarni tushuntirishning quyidagi usullaridan foydalaniladi: 1. so’zni kontekst asosida …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"lug’at ustida ishlash metodikasi" haqida

1479834643_66151.doc lug’at ustida ishlash metodikasi reja: 1. lug’at ustida ishlashning lingvistik asoslari va vazifalari 2. so’z ma’nosini tushuntirish 3. ma’nodosh so’zlar ustida ishlash 4. zid ma’noli so’zlar ustida ishlash 5. ko’p ma’noli va shakldosh so’zlar ustida ishlash 6. mantiqiy mashqlar lug’at ustida ishlashning lingvistik asoslari va vazifalari so’z tilning ma’no bildiradigan asosiy birligidir. so’z va so’z birikmasi aniq narsalarni, mavhum tushunchalarni, hissiyotni ifodalaydi. tilda mavjud bo’lgan barcha so’z va iboralarning yig’indisi lug’at tarkibi yoki leksika deyiladi. leksikologiya o’zbek tilining lug’at tarkibini o’rganadigan bo’limdir. leksikologiya lug’at tarkibidagi so’zlarning nutqda ma’no ifodalash xususiyati,...

DOC format, 87,0 KB. "lug’at ustida ishlash metodikasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: lug’at ustida ishlash metodikasi DOC Bepul yuklash Telegram

O'xshash fayllar

Bularni ham yoqtirishi mumkin

Hammasini ko'rsatish
lug’at ustida ishlash metodikasi — PPTX PPTX
lug’at ustida ishlash metodikasi
12 sahifa 1,7 MB
lug’at ustida ishlash metodikasi — PPTX PPTX
lug’at ustida ishlash metodikasi
— 1,3 MB
lug’at ustida ishlash metodikasi — PPTX PPTX
lug’at ustida ishlash metodikasi
11 sahifa 1,2 MB
lug‘at ustida ishlash metodikasi — PPTX PPTX
lug‘at ustida ishlash metodikasi
29 sahifa 10,4 MB
lug‘at ustida ishlash metodikasi — PPTX PPTX
lug‘at ustida ishlash metodikasi
29 sahifa 10,4 MB
gap ustida ishlash metodikasi — PPTX PPTX
gap ustida ishlash metodikasi
9 sahifa 796,1 KB
PPTX
matn va lug’at ustida ishlash 5-sinf
FaylHub.uz
PPTX
matn va lug’at ustida ishlash 5-sinf
— 22,5 MB
asosiy miqdorlar ustida ishlash metodikasi — DOC DOC
asosiy miqdorlar ustida ishlash metodikasi
— 48,5 KB
so‘z turkumlari ustida ishlash metodikasi — PDF PDF
so‘z turkumlari ustida ishlash metodikasi
38 sahifa 1,9 MB
yozuvdagi xatolar ustida ishlash metodikasi — DOCX DOCX
yozuvdagi xatolar ustida ishlash metodikasi
18 sahifa 270,4 KB
asosiy miqdorlar ustida ishlash metodikasi — DOCX DOCX
asosiy miqdorlar ustida ishlash metodikasi
28 sahifa 40,2 KB
nutq uslublari ustida ishlash metodikasi — DOCX DOCX
nutq uslublari ustida ishlash metodikasi
— 34,6 KB