tabiiy ekosistemalar. 11 - sinf

PPTX 3.2 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

tabiiy ekosist.pptx /docprops/thumbnail.jpeg slide 1 19-§. tabiiy ekosistemalar 11 sinf "biologiya" darsligi asosida. 2018 sayyoramizdagi ekosistemalar juda xilma-xil. kelib chiqishiga ko‘ra ekosistemalarning quyidagi xillari farqlanadi. 1. tabiiy ekosistemalar – bu turdagi ekosistemalarda biologik o‘zgarishlar insonning bevosita ishtirokisiz boradi. masalan, dengiz, ko‘l, o‘rmon va boshqalar. tabiiy ekosistemalar tabiat omillari ta’sirida shakllanadi va rivojlanadi. 2. sun’iy (antropogen) – ekosistemalar, inson tomonidan yaratilgan va inson ko‘magida faoliyat yurita oladigan ekosistemalar. bu guruh ekosistemalariga agroekosistemalar, urba noekosistema (shahar ekosistemalari) va kosmik ekosistemalar misol bo‘ladi. tabiiy ekosistemalar. tabiiy ekosistemalar antropogen ekosistemalardan turlarining xilma-xilligi bilan farqlanadi. tabiiy ekosistemalardagi hayotiy jarayonlarni amalga oshishi va ularning shakllanishi inson faoliyatiga bog‘liq emas. tabiiy ekosistemalar 3 tipga bo‘linadi: 1) quruqlik ekosistemalari; 2) chuchuk suv ekosistemalari; 3) dengiz ekosistemalari. quruqlik ekosistemalari. quruqlik ekosistemalarining yer yuzida joylashuvini ikkita asosiy abiotik omil: harorat va yog‘in miqdori belgilaydi. yer sharining turli qismlarida iqlim bir xil emas. quruqlikdagi ekosistemalarda namlik cheklovchi omil hisoblanadi. tundra shimoliy …

rmonlari. iqlim yil davomida o‘zgarib turadi, qishki harorat 0°c dan past. yirik bargli daraxtlar (buk, lipa, eman, zarang, shumtol), butalar va o‘tlar o‘sadi. hayvonot orasida sutemizuvchilar (los, ayiq, silovsin, tulki, bo‘ri), qushlar (qizilishton, boyqush, qorayaloq, lochinlar) asosiy o‘rinni egallaydi. dashtlarning iqlimi fasllar davomida o‘zgarib turadi, qish harorati 0°c dan past. asosan o‘tlar, qisman buta va daraxtlar o‘sadi. hayvonlar orasida tuyoqli hayvonlardan bizon, antilopa, sayg‘oq, kenguru, jirafa, zebra, oq nosoroglar; mayda sutemizuvchilardan quyonlar, yumronqoziqlar, sichqonlar; yirtqichlardan bo‘ri, sher, qoplon, gepard, giyena itlari hamda turli qushlar uchraydi. o‘tloqlar – o‘simliklari asosan o‘tlardan iborat ekosistemalar. bu ekosistemada o‘suvchi o‘simliklar yetarli darajada namlikni talab qiladi. o‘tloqlar namlik yetarli darajada bo‘lgan hududlar: pasttekisliklar, daryo qirg‘og‘idagi yerlarni o‘z ichiga oladi. bundan tashqari tog‘ o‘tloqlari – alp o‘tloqlari, yaylovlar mavjud. sahrolar iqlimi juda quruq, kunlari issiq, tunlari esa sovuq ekosistemalardir. ular yog‘ingarchilik miqdorining kamligi, harorat va yoritilganlik darajasining yuqoriligi bilan xarakterlanadi. kserofitlar o‘t o‘simliklar, qisman butalar, efemerlar …

egallashiga qaramay, ularning ahamiyati juda katta. chunki ular yer yuzidagi barcha tirik organizmlar hayot faoliyati uchun zarur bo‘lgan chuchuk suv manbayi hisoblanadi. chuchuk suvda yashaydigan organizmlar hayot shakllariga ko‘ra: bentos, plankton, nekton organizmlarga ajratiladi. barcha chuchuk suv havzalari tuzilishiga ko‘ra 3 guruhga bo‘linadi: oqmaydigan suv havzalari – ko‘l, hovuzlar; oqadigan suv havzalari – daryo, soy, buloqlar; botqoqlar. dengiz ekosistemalariga ochiq dengizlar (okean), kontinental shelflar, ko‘rfazlar, bo‘g‘ozlar, daryolarning quyilish joylari (limanlar) kiradi. dengiz ekosistemalari yer sharining 70% ini egallaydi. dengizlarning eng chuqur nuqtalarida ham hayot mavjud. dengizlar va okeanlarda suvning doimiy aylanishi kuzatiladi, dengiz ekosistemalarida to‘lqinlar vujudga keladi. image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image1.jpeg

tabiiy ekosistemalar. 11 - sinf - Page 4

tabiiy ekosistemalar. 11 - sinf - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tabiiy ekosistemalar. 11 - sinf"

tabiiy ekosist.pptx /docprops/thumbnail.jpeg slide 1 19-§. tabiiy ekosistemalar 11 sinf "biologiya" darsligi asosida. 2018 sayyoramizdagi ekosistemalar juda xilma-xil. kelib chiqishiga ko‘ra ekosistemalarning quyidagi xillari farqlanadi. 1. tabiiy ekosistemalar – bu turdagi ekosistemalarda biologik o‘zgarishlar insonning bevosita ishtirokisiz boradi. masalan, dengiz, ko‘l, o‘rmon va boshqalar. tabiiy ekosistemalar tabiat omillari ta’sirida shakllanadi va rivojlanadi. 2. sun’iy (antropogen) – ekosistemalar, inson tomonidan yaratilgan va inson ko‘magida faoliyat yurita oladigan ekosistemalar. bu guruh ekosistemalariga agroekosistemalar, urba noekosistema (shahar ekosistemalari) va kosmik ekosistemalar misol bo‘ladi. tabiiy ekosistemalar. tabiiy ekosistemalar antropogen ekosistemalardan turla...

PPTX format, 3.2 MB. To download "tabiiy ekosistemalar. 11 - sinf", click the Telegram button on the left.

Tags: tabiiy ekosistemalar. 11 - sinf PPTX Free download Telegram