undosh tovushlar tasnifi. talaffuzi va imlosi

DOC 37.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1405770039_56712.doc undosh tovushlar tasnifi. talaffuzi va imlosi reja: 1. undosh fonemalar va ularning tasnifi: -ovoz va shovqinning ishtirokiga koâra; -hosil boâlish (artikulatsiya) oârniga koâra. -hosil boâlish usuliga koâra; 2. undosh fonemalarning jadvali. a a harfi. badan, vazifa, gap, dasht, jabr, zarb, kalla, lab, mana, nam, past, rasm, talaba,faraz, xabar, shabada, gâazab, harf soâzlarida old qator keng unlini ifodalash uchun yoziladi. bahor,vaqt, davom, zavq, nahor, savob, tavfiq, xaloyiq, qahhor kabi soâzlarda o eshitilsa ham, a yoziladi. muomalo, muhokama kabi soâzlardaieshitilsa ham, a yoziladi. o o harfi. obod, ovoz, odob, ojiz, ozod, oy, olomon, ona, opa, oson, ota, oxur, och, oq, ogâir, ohkabi soâzlardaorqa qator keng unlini ifodalash uchun qoâllanadi. lotin yozuviga asoslangan oâzbek alifbosida boks, gol, domna, azot, kod, lom, morfema, nota, pochta, rota, sotka, tonna, fosfor, xor, shonkabi soâzlarda oâzbekcha oâharfi oârniga ishlatiladi. i i harfi . ish, tiyin, jiyron, ziyrak, kiyim, muhimkabi soâzlarda old qator tor unlini ifodalash uchun …

l oldi sirgâaluvchi tovushni ifodalash uchun qoâllanadi.zz harfi.izsiz, yuz koârmaskabi soâzlarda seshitilsa hamzyoziladi. n n harfi. manba, tanburkabi soâzlardameshilsa hamnyoziladi. f f harfi. fayz,fotimakabi soâzlarda baâzan ptarzida aytilsa hamfyoziladi.q q harfi.toâqson, maqsad, maqtovkabi soâzlarda x eshitilsa ham qyoziladi.tutuq belgisi ( â ). quyidagi vazifalarni bajaradi. 1. lotin yozuviga asoslangan oâzbek alifbosida ayirish belgisi oârnida ishlatiladi.unlilardan keyin ularning choâziqroq talaffuz qilinishi ifodalasa, undoshlardan keyin kelganda ularning oldingi tovushlardan ajratib aytilishini koârsatadi: aâlo,meâyor, qatâiy, talâat. s , h harflari yonma-yon kelganda, ularni shharfi birikmasidanfarqlash uchunham qoâllanadi: asâhob, isâhoq.moâtabar, moâjiza kabi soâzlarda oâunlisi choâzib aytilsa hamtutuq belgisi qoâyilmaydi. undoshlar talaffuzida faol ishtirok etgan aâzolar ham turlicha harakat qilishi mumkin. masalan: t,d undoshlari talaffuzida tilning oldingi qismi faol ishtirok etsa b, p tovushlari hosil boâlishida lablar ishtirok etadi.undosh tovushlarning talaffuzida faol ishtirok etgan aâzolar shu tovushning hosil boâlish oârni hisoblanadi.shunga koâra, t,d undoshlari til undoshlariga,b,p undoshlari esa lab undoshlariga kiradi. undosh tovushlar nutq aâzolarining …

d, j, z, k, p, r, s, t, f, x, ch, sh, q, gâ, h kabi undoshlardir. shovqinli undoshlar ham oâz navbatida ikkiga boâlinadi: 1) jarangli undoshlar: b, v, g, d, z, y, j, gâ. 2) jarangsiz undoshlar: p, f, s, t, ch, k, q, x, h. undoshlarni janrangli va jarangsizga ajratishda quyidagi sabablar nazarda tutiladi: a) jarangli undoshlarni talaffuz etganda,tovush paychalari qatnashib taranglashadi. jarangsizlarni talaffuz etganda esa ovozdorlik sezilmaydi, chunki havo oqimi tovush paychalarini titratmaydi va tranglashtirmaydi; b) jarangli undoshlarni talaffuz etganda jaranglashish seziladi. shovqinli undoshga ovoz qoâshiladi, lekin ovoz miqdori shovqinga nisbatan kam boâladi; c) jarangsiz undoshlar faqat shovqindan hosil boâladi vaovoz mutlaqo ishtirok etmaydi. sonor undoshlar tarkibida ovoz miqdori shovqinga qaraganda koâp boâladi. shuning uchun ham ular undoshlar ichida ovozliroq boâladi, unlilarga yaqin turadi. ammo tarkibida qisman boâlsa ham, shovqin ishtirok etgani uchun sonorlar undoshlarga kiradi. oâzbek tilida sonorlarbeshta: m,ng,n,l,r . boshqa undoshlarning hammasi shovqinlilar hisoblanadi. ii. …

vchilar ham oâz xususiyatiga koâra ikki turga boâlinadi: sof portlovchilar: b,g,d,k,p,t,q. qorishiq portlovchilar: ch,j. 2. sirgâaluvchi undoshlar ikki nutq aâzosi oâzaro yaqinlashuvi va havo oqimining ana shu ikki aâzo orasida ishqalanib-sirgâalib chiqishi bilan hosil boâladi va unga v,j,z,y,s,f,x,h,sh,gâundoshlari kiradi. masalan, havo oqimining ikki lab oârtasidagi yoki pastki lab bilan yuqori tishlar orasidagi tor oraliqdan sirgâalib oâtishi v, f undoshlarini;til bilan yuqori milk oârtasidagi tor oraliqdan sirgâalib oâtishi j,z,s,shundoshlarini; tilning oârta qismi bilan qattiq tanglay oârta qismi orasidagi tor oraliqdan sirgâalib oâtishiyundoshini;tilning oârta qismi bilan tanglayning orqa qismi oârtasidagitor oraliqdan sirgâalib oâtishigâ,xundoshlarini;boâgâizdagi un paychalari orasidagi tor oraliqdan sirgâalib oâtishihundoshini hosil qiladi. 3. portlovchi-sirgâaluvchi undoshlar portlash va sirgâalish jarayoning bir vaqtda yuz berishi natijasida vujudga keladi. bularga m,n,ng,rundoshlari kiradi. adabiyotlar: 1. oâzbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining âdavlat tiliâ âkadrlar tayyorlash milliy dasturiâ haqidagi qonunlari. âxalq taâlimiâ. 2. neâmatov h., bozorov o. til va nutq. t. 1993. 23 hozirgi oâzbek adabiy tili. t. 1996 …

undosh tovushlar tasnifi. talaffuzi va imlosi - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "undosh tovushlar tasnifi. talaffuzi va imlosi"

1405770039_56712.doc undosh tovushlar tasnifi. talaffuzi va imlosi reja: 1. undosh fonemalar va ularning tasnifi: -ovoz va shovqinning ishtirokiga koâra; -hosil boâlish (artikulatsiya) oârniga koâra. -hosil boâlish usuliga koâra; 2. undosh fonemalarning jadvali. a a harfi. badan, vazifa, gap, dasht, jabr, zarb, kalla, lab, mana, nam, past, rasm, talaba,faraz, xabar, shabada, gâazab, harf soâzlarida old qator keng unlini ifodalash uchun yoziladi. bahor,vaqt, davom, zavq, nahor, savob, tavfiq, xaloyiq, qahhor kabi soâzlarda o eshitilsa ham, a yoziladi. muomalo, muhokama kabi soâzlardaieshitilsa ham, a yoziladi. o o harfi. obod, ovoz, odob, ojiz, ozod, oy, olomon, ona, opa, oson, ota, oxur, och, oq, ogâir, ohkabi soâzlardaorqa qator keng unlini ifodalash uchun qoâlla...

DOC format, 37.0 KB. To download "undosh tovushlar tasnifi. talaffuzi va imlosi", click the Telegram button on the left.

Tags: undosh tovushlar tasnifi. talaf… DOC Free download Telegram