ot so‘z turkumini o‘rgansh metodikasi

DOC 34,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1405690665_56352.doc ot soâz turkumini oârgansh metodikasi reja: 1. otlarda son mavzusini oârganish usuli. 2. otlarda âegalik qoâshimchalariâ mavzusini oârganish usuli. 3. otlaning kelishik qoâshimchalari bilan qoâllanilishini oârganish usuli. 3-sinfda âotlar sonâ mavzusi, yaâni otlarning birlik va koâplikda qoâllanishi ustida ishlash jarayonida oâquvchilarda; 1)birlik va koâplikda qoâllanilgan otlani maânosi va qoâshimcha orqali farqlash. 2)birlikdagi otdan koâplik sondagi ot va aksincha, koâplikdagi otdan birlik sondagi ot hosil qilish. 3)gapda soâzlarning bogâlanishini hisobga olgan holda, otlardan nutqda toâgâri foydalana olish koânikmalari shakllantiriladi. otlarning birlik va koâplikda qoâllanishi taqqoslash usulidan foydalanib tushuntiriladi. buning uchun bir predmetni va shunday bir necha predmetni bildiradigan otlar taqqoslanadi: qalam-qalamlar, nok-noklar kabi. suxbat asosida nok soâzi nechta (1 ta) predmetni va noklar soâzi nechta (2 va undan ortiq) predmetni bildirishni aniqlanadi. (boshqa soâzlar bilan ham shunday ashlanadi) oddiygina xulosa chiqariladi va umumlashtiriladi; agar otlar bir predmetni bildirsa birlikda, 2 va undan ortiq predmetni bidirsa koâplikda qoâllaniladi. koâplikdagi otni yasash …

i qoâshimcha qoâshish bilan soâzning leksik maânosi oâzgarmasligiga ishonch hosil qiladilar. âotlarda egalik qoâshimchalariâ mavzusi boshlangâich sinf oâquvchilari uchun murakkab hisoblanadi. chunki bu mavzu oârganulgunga qadar, bolalar âshaxsâ tushunchasi bilan xali tanishtirilmagan, kishilik olmoshlari hali oârganmagan boâladilar. oâquvchilarga egalik qoâshimchasi predmet birlik va koâplikdagi 3 shaxsdan biriga tegishli ekanini bildirishini tushuntirish qiyin. shularni hisobga olib, oâquvchilarni otlarda egalik qoâshimchalari bilan tanishtirishda oâqituvchi ishni sarlavhadagi âegalikâ soâzining leksik maânosini tushuntirishdan boshlashi maqsadga muvofiq: ega boâlish, qarashlilik, tegishlilik, oidlilik maânolarini bildiradi. egalik qoâshimchasi deyiaganda biror narsaga ega boâlishni, shu narsa tegishli, shu narsaning egasi ekanini bildiradigan qoâshimchalar tushuniladi. otlar egalik qoâshimchalari bilan qoâllaniladi. otga qoâshilgan egalik qoâshimchasi shu ot ifodalangan predmetning kimgadir qarashli ekanini, shu predmetni egasi ekanini bildiradi; kecha oâqigan kitobim juda qiziqarli ekan. sening kitobing ham qiziqarlimi? raânoning kitobi ham qiziqarli edi. kitobim, kitobing, kitobi soâzlari soâz tarkibiga koâra taxlil qilinadi va oâquvchilar kitob-oâzak, -im, -ing, -i qoâshimchalari qoâshimcha ekanini …

ntirayotgan mavzuni) tinglayapsiz demak, siz (sen) tinglovchi, hozir tinglashga qatnashmayotganlar ham bor, u (ular) â oâzga hisoblanadi. siz otlar birlik va koâplik sonda qoâllanilishini bilasiz. maâlumki, biror narsa bir shaxsga yoki 2 va undan ortiq shaxsga tegishli boâlishi mumkin. mana shu maânolarni, yaâni biror predmetning birlik yoki koâplikdagi 3 shaxsdan biriga qarashli ekanini otga qoâshilgan egalik qoâshimchalari bildiradi. masalan, kitobim soâziga qoâshilgan, siz aniqlangan âim qoâshimchasi kitobning 1-shaxsga taalluqli ekanini, yaâni kitobning egasi 1-shaxs ekanini bildiradi. (-im, -ing, -i qoâshimchalari ham shunday tushuntiriladi) qisqa shunday xulosa chiqariladi; otlarga qoâshilgan mana shunday qoâshimchalar egalik qoâshimchalari deyiladi. egalik qoâshimchalari tegishlilik, egalik maânosini bildiradi. egalik qoâshimchalari otlarga 2 xil variantda qoâshiladi. oxiri unli bilan tugagan otlarga âm, -ng, -si, -miz, -ingiz, -si egalik qoâshimchalari, oxiri undosh bilan tugagan otlarga âim, -ing, -i, -imiz, -ingiz, -i egalik qoâshimchalari qoâshiladi. shundan soâng oâquvchilar âoâzbek tiliâ darsligidagi qoidani oâqiydilar. jadvalni taxlil qiladilar. oâquvchilarga egalik qoâshimchalari haqidagi …

ilik olmoshi bilan bogâlanib, soâz birikmasi hosil qilishi haqida bilim beriladi. kelishiklar sintaktika kategoriya hisoblanadi. kelishik otlarining gapda boshqa soâzlar bilan munosabatini ifodalaydi. demak, kelishiklarni oârgatishda oâquvchilarning gapda soâzlarning bogâlanishini bilishlari nazarda tutiladi. kelishiklar ustida ishlashni oâquvchilar gapda maâno va grammatik tomondan bogâlangan soâzlarni (soâz birikmalarini) ajratishga oârganganlaridan soâng boshlanadi. kelishiklar ustida ishlash gapda soâzlarning bogâlanishi ustida ishlash hamdir. kelishiklarni bilish uchun oâquvchi ot gapda qaysi soâz bilan bogâlanishini aniq bilishi kerak. ot gapda boshqa soâzlar bilan bogâlanganda qoâshimchalar bilan oâzgarishi ancha oldindan kuzatilib boriladi. aslida oâquvchilar 1-sinfdayoq soâz maânolarini oâzgarishi bilan amaliy tanishadilar, ammo ular soâz formasi nimaligini bilmaydilar. bolalar keyingi sinfda forma yasovchi (soâz oâzgartiruvchi) qoâshimchalar bilan tanishadilar. bu qoâshimchalar gapda soâzlarni bogâlashi uchun xizmat qilishini tushunadilar. 3-sinfda ot ustida ishlashning asosiy vazifasi fikr bayon qilishda otning kelishik formalaridan ongli foydalanish va kelishik qoâshimchalarini toâgâri yozishga oârgatish hisoblanadi. bu sinfda ot quyidagi izchillikda oârganiladi. 1. otlarning kelishiklar bilan …

arini imloni oâzlashtirishda foydalana olishlari uchun ishni bajarishda izchillikka katta ahamiyat beriladi. bajarilgan ish yozib boriladi. oâquvchilar avval gapda ot bogâlangan soâzdan shu otga savol beradilar va savolni qavs ichiga yozadilar: keyin soâroqqa qarab kelishikni aniqlaydilar, masalan, yashaydi (qayerda?)- qishloqda (oârin payt kelishigi) ular buni yaxshi oâzlashtirgandan soâng mashq tez bajariladi, yozish talab etilmaydi. koâplikdagi otlarning turlanishini oârganishda nutqda tkoâplikdagi otlardan toâgâri foydalanish koânikmasini takomillashtirish maqsadi koâzda tutiladi. oâquvchilar suxbat yordamida bosh kelishikdagi otning soârogâini va batta predmetni bildirishini aytadilar. (nima? â kitob, kim? - oâquvchi). oâqituvchi agar shu ot 2 va undan ortiq predmetni bildirsa, qanday soâroqqa javob boâlishini, qaysi kelishikni bildirishini soâraydi, ular qiynalmay javob beradi (nimalar? - kitoblar, kimlar? - oâquvchilar). xulosa chiqariladi: koâplikdagi otlar bosh kelishikda kimlar? yoki nimalar? soârogâiga javob boâladi. oâquvchilar otlarning kelishiklar bilan turlanishi jadvalidan foydalanib, shu otlarni koâplikda turlaydilar va koâplik qoâshimchasi doim kelishik qoâshimchasidan oldin qoâshilishini, soâroqlarini bilib oladilar. har bir …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ot so‘z turkumini o‘rgansh metodikasi" haqida

1405690665_56352.doc ot soâz turkumini oârgansh metodikasi reja: 1. otlarda son mavzusini oârganish usuli. 2. otlarda âegalik qoâshimchalariâ mavzusini oârganish usuli. 3. otlaning kelishik qoâshimchalari bilan qoâllanilishini oârganish usuli. 3-sinfda âotlar sonâ mavzusi, yaâni otlarning birlik va koâplikda qoâllanishi ustida ishlash jarayonida oâquvchilarda; 1)birlik va koâplikda qoâllanilgan otlani maânosi va qoâshimcha orqali farqlash. 2)birlikdagi otdan koâplik sondagi ot va aksincha, koâplikdagi otdan birlik sondagi ot hosil qilish. 3)gapda soâzlarning bogâlanishini hisobga olgan holda, otlardan nutqda toâgâri foydalana olish koânikmalari shakllantiriladi. otlarning birlik va koâplikda qoâllanishi taqqoslash usulidan foydalani...

DOC format, 34,5 KB. "ot so‘z turkumini o‘rgansh metodikasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ot so‘z turkumini o‘rgansh meto… DOC Bepul yuklash Telegram