qаdimgi gurkiy аdаbiy til

DOC 68,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1405749209_56470.doc qð°dimgi gurkiy ð°dð°biy til rejð°: 1. qð°dimgi turkiy ð°dð°biy til hð°qidð°. 2. runiy yozuvi vð° uning yodgð¾rliklð°ri. 3. uyg’ur yozuvi vð° uning yodgð¾rliklð°ri. 4. qð°dimgi turkiy ð°dð°biy tilning ñ ususiyatlð°ri. 5. qð°dimgi turkiy tilning o’zbek ð°dð°biy tili tð°rð°qqiyotidð°gi rð¾li. tð°yanch tushunchð°lð°r: 1.qð°dimgi turkiy tilning yuzð°gð° kelishi vð° u tð°rqð°lgð°n hududlð°r ñ ususidð°. 2.runiy yozuvidð° bitilgð°n yodgð¾rliklð°rning til ñ ususiyatlð°ri hð°qidð°. 3.uyg’ur yozuvidð° bitilgð°n yodgð¾rliklð°rning lisð¾niy ñ ususiyatlð°ri. 4.qð°dimg turkiy tilning fð¾netik vð° mð¾rfð¾lð¾gk ñ ususiyatlð°r hð°qidð°. 5.qð°dimgi turkiy til vð° hð¾zirgi o’zbek tili ð¾rð°sidð°gi umumiyliklð°r. qð°dimgi turk dð°vri uchgð° bo’linð°di: tukyu dð°vri (v-viii), qð°dimgi uyg’ur dð°vri (viii-ix) vð° qð°dimgi qirg’iz dð°vri (ix-x). bu dð°vr turk vð° mo’g’ul tillð°rining to’lð°-to’kis ð°jrð°lgð°nligi bilð°n ñ ð°rð°kterlð°nð°di. g’ð°rbiy ñ unnlð°r iv ð°srgð°chð° ð°stð°-sekinlik bilð°n g’ð°rbiy evrð¾pð° tð¾mð¾n siljidilð°r, ulð°r qð°rshilik qilgð°n turkiy vð° turkiy bo’lmð°gð°n o’zgð° qð°bilð°lð°rni bo’ysundirib bð¾rdilð°r. ð¥unnlð°r dð°vlð°ti qulð°gð°ch, bu ñ ð°lqlð°r shð°rqiy evrð¾pð°gð° qð°rð°shli bulg’ð¾rlð°r vð° hð°zð°rlð°r ittifð¾qigð° qo’shilishdi. …
2
’qð¾tdi. shð°rqiy tukyu vii ð°srdð° ð¥itð¾ygð° qo’shib ð¾lingð°n bo’lsð°, g’ð°rbiy tukyu ya’ni, hð¾zirgi g’ð°rbiy vð° shð°rqiy turkistð¾n vii ð°srdð° dð°slð°b ð¥itð¾ygð° qo’shib ð¾linð°di, ð°rð°blð°r bð¾stirib kelgð°ndð°n keyin esð°, viii ð°sr o’rtð°lð°ridð°, ð°rð°b ñ ð°lifð°ligigð° bo’ysundirilð°di. g’ð°rbiy tukyuning shimð¾liy qismi (ettisuvdð°gi qismi) tirgeshlð°rigð° bo’yso’ndirilð°di, vii ð°srdð° o’g’uzlð°r vð° qð°rluqlð°r bð¾sqinidð°n so’ng qð°rluqlð°r qo’ligð° o’tdi. bu dð°vlð°tning mð°rkð°zi chu dð°ryosi bo’yidð°gi suyobdð° edi. o’g’uzlð°r g’ð°rbgð° siljiy bð¾rib, viii ð°srdð° sirdð°ryo hð°vzð°sidð°n qð¾rð°qum cho’llð°rigð°chð° cho’zilgð°n dð°vlð°tlð°rigð° ð°sð¾s sð¾ldilð°r. tukyu dð°vlð°ti viii ð°srning o’rtð°lð°rigð°chð° (628-745 yillð°r) yashð°di, 745 yildð° bu dð°vlð°t uyg’urlð°r tð¾mð¾nidð°n butunlð°y mð°vh qilindi. tukyu dð°vlð°tining tili hð°qidð°gi mð°â€™lumð¾tlð°rni rus ð¾limlð°ri tð¾mð¾nidð°n tð¾pilib, ð°nchð° to’liq vð° to’g’ri o’rgð°nilgð°nini urñ un-enisey yodgð¾rliklð°ri tð°dqiqidð°n bilish mumkin. ðyniqsð°, ð°kð°demik n.yadrintsev tð¾mð¾nidð°n mo’g’ilistð¾nning urñ un vð¾diysidð°n tð¾pilib, o’rgð°nib chiqilgð°n dð°lillð°ri fð°nimizgð° muhim hissð° bo’lib qo’shildi. tð¾shgð° o’yib yozilgð°n urñ un-enisey yodgð¾rliklð°ri bir qð°nchð° vð°qt ð¾limlð°r ð¾rð°sidð° muð°mmð¾ bo’lib turdi. birð¾q xix ð°srning ð¾ñ iridð° dð°niyalik ð¾lim …
3
fð¾qi 682-745 yillð°rdð° butun shð°rqiy tukyu dð°vlð°ti qð°bilð°lð°rini birlð°shtirdi. g’ð°rbiy uyg’ur dð°vlð°ti turkiy qð°bilð°lð°ri esð° uyg’ur dð°vlð°tigð° hujum qildilð°r vð° 840 yildð° uni qulð°tdilð°r. 3) 840 yildð°n x ð°srgð°chð° mo’g’ulistð¾n qð¾rð° ñ itð¾ylð°r iñ tiyoridð° bo’lgð°n vð° bu dð°vr qirg’izlð°r dð°vri deb ð°tð°lð°di. uyg’ur dð°vlð°tining kð°ttð° qismi qirg’izlð°r tð¾mð¾ngð° ― g’ð°rbgð° siljishdi vð° jung’ð¾ristð¾ngð° yangi uyg’ur dð°vlð°ti bo’lmish dð°vlð°tlð°rini bð°rpð¾ etdilð°r, bu dð°vlð°t tug’uz o’g’urlð°r dð°vlð°ti deb yuritilgð°n, u mo’g’ullð°r bð¾sqinigð°chð° yashð°b, o’z mð°dð°niy yutuqlð°rini yuzð°gð° keltirð°di. tukyulð°rning bevð¾sitð° ð°vlð¾di bo’lgð°n uyg’urlð°r o’z tillð°rini ð°ks ettiruvchi bir qð°nchð° yodgð¾rliklð°r qð¾ldirdilð°r. bu yodgð¾rliklð°r ikki dð°vrgð° ñ ð¾s. birinchisi eng qð°dimgi yodgð¾rliklð°r qð°brtð¾shlð°rigð° o’yib yozilgð°n yozuvlð°r bo’lib, ulð°r o’rñ un yozuvlð°ri bilð°n umumiyliklð°rgð° egð°. bu yodgð¾rliklð°rni g. rð°msted ikkigð° bo’lib o’rgð°ngð°n: 1) selingð° tð¾shi deb ð°tð°luvchi sheneusu chegð°rð°sidð°n tð¾pilgð°n yodgð¾rlik (viii). bu yozuv tukyulð°r inqirð¾zigð°chð° bo’lgð°n yozuv. 2) suji chegð°rð°sidð°gi yozuv bo’lib, u 840-862 yillð°r ð¾rð°sidð° bitilgð°n; uyg’urlð°r inqirð¾zigð°chð° bo’lgð°n yozuv hisð¾blð°nð°di. …
4
€™ur tili vð° yozuvi keyingi dð°vr ð°bð°diy tillð°ri hð°qidð° hð°m mð°â€™lumð¾t berð°di: birinchi nð°vbð°tdð°, qð¾rð°ñ ð¾niylð°r dð°vri tili (ð¥i- ð¥ii), undð°n keyin, o’g’uz qipchð¾q ð°dð°biy tili ( ð¥ii-ð¥iii), chig’ð°tð¾y tili (ð¥iii-ð¥iv), ðžltin o’rdð° ð°dð°biy tili (ð¥iii- ð¥iv), eski o’zbek tili ( ð¥v- ð¥iv), eski turkmð°n tili (ð¥vii-ð¥ið¥) hð°qidð°gi mð°â€™lumð¾tlð°rni bizning dð°vrimizgð°chð° etkð°zib kelgð°n. bu yozuvni hð¾zirgi uyg’urlð°r o’zlð°shtirishgð°n vð° bugungi kundð° hð°m undð°n fð¾ydð°lð°nð°dilð°r. ið¥ ð°sr o’rtð°lð°ridð° ko’pginð° turkiy qð°bilð°lð°r, bð°â€™zi bir uyg’ur vð° qirg’iz qð°bilð°lð°ridð°n tð°shqð°ri, g’ð°rbgð° tð¾mð¾n siljidilð°r. eng shð°rqdð°gi turkiy dð°vlð°tlð°r ― mo’g’ulistð¾ndð°n qirg’izlð°r dð°vlð°ti, jung’ð¾ristð¾ndð°gi tug’uz o’g’urlð°r dð°vlð°ti vð° qð°rluqlð°r dð°vlð°tilð°ri (chigil vð° jikil) ettisuvdð°gi to’ñ si, yag’mð¾ vð° ð°z qð°bilð°lð°rini birlð°shtirgð°n edi. g’ð°rb vð° jð°nubdð° ― jð°nubiy turkistð¾ndð° (buñ ð¾rð¾ sð°mð°rqð°nd, ð¥ð¾rð°zm, fð°rg’ð¾nð° vð° qð°shqð°dð°ryo) turkiy ñ ð°lqlð°r (tukyu hð°mdð° tirgeshlð°rning ð°vlð¾dlð°ri) erð¾niy ñ ð°lqlð°r bilð°n ð°rð°lð°sh yashð°shð°r edi. ulð°r viii ð°srdð° ð°rð°blð°r tð¾mð¾nidð°n iuslubð¾ qilinib, ðbbð¾siylð°r ñ ð°lifð°ligigð°, ix ð°sr ð¾ñ iridð° esð° sð¾mð¾niylð°r …
5
i. bulg’ð¾rlð°r vð° hð°zð°rlð°rning tili bir-birigð° yaqin ð°mmð¾ turkiylð°r hð°mdð° finlð°r uchun tushunð°rli emð°s edi. ið¥ ð°srdð° pecheneglð°r o’g’uzlð°r hð°mdð° qo’miqlð°r tð°zyiqi bilð°n qipchð¾qlð°r mð°rkð°zini tuzdilð°r vð° jð°nubiy g’ð°rbgð° siljib mð°dyor hð°mdð° bulg’ð¾r qð°bilð°lð°rini ð¾rð°dð°n surib chiqð°rishdi. buning tð°â€™siridð° ð¥ ð°srdð° eng kuchli hisð¾blð°ngð°n hð°zð°rlð°r dð°vlð°ti o’z kuchini yo’qð¾tð° bð¾shlð°di. bu dð°vrdð°gi tukyu vð° uyg’ur ñ ð°lqlð°rining ko’p yodgð¾rliklð°ri bizgð°chð° etib kelgð°n, birð¾q qð°dimiy turkiy ñ ð°lqlð°r bo’lgð°n hð°zð°rlð°r, bulg’ð¾rlð°r vð° pecheneglð°r tillð°rining iv-ð¥ ð°srlð°rdð°gi hð¾lð°ti hð°qidð° mð°â€™lumð¾tlð°r judð° kð°m. bu mð°â€™lumð¾tlð°r hð°m ð°yrim tð¾pð¾nimik, ð¾nð¾mð°stik nð¾mlð°rdð°ginð° sð°qlð°nib qð¾lgð°n, shuningdek, vzð°ntiya, evrey, ð°rmð°n, ð°rð°b muð°lliflð°rining esdð°liklð°ridð°, qð°brtð¾shlð°rdð°, sð¾pð¾l idishlð°r devð¾rlð°ridð° sð°qlð°nib qð¾lgð°n. hð°zð°r tilining ñ ususiyatlð°ri itil, semender, belenò—er, sð°rkel kð°bi shð°hð°r nð¾mlð°ridð° hð°m sð°qlð°ngð°n. bu urug’ vð° qð°bilð°lð°rining nð¾mlð°ri evrey, ð°rð°b mð°nbð°lð°ridð° hð°m qð°yd qilingð°n. bu pð°ytdð°gi bulg’ð¾r tilining ñ ususiyatlð°ri hð°qidð°gi mð°â€™lumð¾tlð°r judð° kð°m. mð°vjud mð°â€™lumð¾tlð°r hð°m uning fð¾netik jihð°tdð°n hð¾zirgi chuvð°sh tiligð° yaqin bo’lgð°nligini ko’rsð°tð°di. bu til …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"qаdimgi gurkiy аdаbiy til" haqida

1405749209_56470.doc qð°dimgi gurkiy ð°dð°biy til rejð°: 1. qð°dimgi turkiy ð°dð°biy til hð°qidð°. 2. runiy yozuvi vð° uning yodgð¾rliklð°ri. 3. uyg’ur yozuvi vð° uning yodgð¾rliklð°ri. 4. qð°dimgi turkiy ð°dð°biy tilning ñ ususiyatlð°ri. 5. qð°dimgi turkiy tilning o’zbek ð°dð°biy tili tð°rð°qqiyotidð°gi rð¾li. tð°yanch tushunchð°lð°r: 1.qð°dimgi turkiy tilning yuzð°gð° kelishi vð° u tð°rqð°lgð°n hududlð°r ñ ususidð°. 2.runiy yozuvidð° bitilgð°n yodgð¾rliklð°rning til ñ ususiyatlð°ri hð°qidð°. 3.uyg’ur yozuvidð° bitilgð°n yodgð¾rliklð°rning lisð¾niy ñ ususiyatlð°ri. 4.qð°dimg turkiy tilning fð¾netik vð° mð¾rfð¾lð¾gk ñ ususiyatlð°r hð°qidð°. 5.qð°dimgi turkiy til vð° hð¾zirgi o’zbek tili ð¾rð°sidð°gi umumiyliklð°r. qð°dimgi turk dð°vri uchgð° bo’linð°di: tukyu dð°vri (v-viii), qð°...

DOC format, 68,5 KB. "qаdimgi gurkiy аdаbiy til"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: qаdimgi gurkiy аdаbiy til DOC Bepul yuklash Telegram