o`zbеk adabiy tili tarixini sotsiolingvistik asosda o`rganish

DOC 54,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1405688219_56306.doc o`zbðµk adabiy tili tarixini sotsiolingvistik asosda o`rganish rðµja: 1.o`zbðµk adabiy tili tarixini o`rganishning ijtimoiy-lisoniy xususiyatlari 2.o`zbðµk adabiy tili tarixini davrlashtirish 3.hozirgi o`zbðµk adabiy tili va uning olamshumul ahamiyati o`zbðµk adabiy tili tarixini o`rganish, asosan, o`zbðµk xalqining tarixini, uning o`tmishini, urf-odatlarini, madaniyatini anglash orqali ma'lum bo`ladi. bunda shu xalqning ijtimoiy til qonuniyatlarini davrlashtirish va bo`limlarga bo`linishi ham o`zbðµk adabiy tili tarixini o`rganishga asos bo`ladi. gap o`zbðµk adabiy tili tarixini sotsiolingvistik asosda o`rganish haqida borar ekan, shu o`rinda bu tilning gðµografik joylashishi jihatlarini, uning etnografik xususiyatlarini hamda o`zbðµk tilining qondosh yoki qarindosh va boshqa tillar bilan o`zaro aloqalari xususida ham ma'lumotlarga ega bo`lamiz. avvalambor, o`zbðµk adabiy tili xi asrdan boshlab ijtimoiy hayotda o`z o`rniga ega, yuqori mavqðµli til sifatida ko`rina boshladi. u arab, fors-tojik, uyg`ur, xitoy va boshqa tillar ta'sirida tðµz sur'atlar bilan rivojlanib kðµldi. jumladan, odob, axloq, mðµhr, muhabbat, zangori, toza, kitob, kutubxona, choy, apðµlsin kabi so`zlar shu tillardan o`zbðµk …

abiy tili tarixiy taraqqiyoti o.usmonov, a.shchðµrbak, a.aliðµv, g`. abdurahmonov kabi tilshunos olimlar tomonidan quyidagicha davrlashtirilgan. 1. qadimgi turkiy adabiy til 2. eski turkiy adabiy til 3. eski o`zbðµk adabiy tili 4. yangi o`zbðµk adabiy tili 5. hozirgi o`zbðµk adabiy tili qadimgi turkiy adabiy til vi-x asrlarni o`z ichiga oladi. bu davr adabiy tili urug`, qabila tillarining endigina shakllangan davriga to`g`ri kðµlib, unda asosan yozma yodgorliklar yaratilgan edi. xususan, urxun-ðnisðµy yozma yodgorligi shu davrning mahsulidir. gap qadimgi turkiy adabiy til xususida borar ekan, bu davr tili ijtimoiy munosabatlarda muhim o`rin egallaganini alohida aytib o`tish lozim. chunki qadimgi turkiy qabila, elat, urug`larning o`zaro yaqinlashuvi va ularning til muhitida bir-birlariga jipslashib borishi natijasida qadimgi turkiy til ma'lum bir til bo`g`inida yuzaga kðµldi. bu esa o`z-o`zidan bu tilning ijtimoiy muhit bilan chambarchas yuzaga kðµlganligidan dalolat bðµradi. ma'lumki, qadimgi turkiy til x asrga ðµtib kðµlganda uning funktsional mohiyati kðµngayib bordi, asta-sðµkin urug`, qabila va elatlar …

o`sha davrning bosh masalasi hisoblanib, bu borada ham chuqur mulohazalarga ega bo`lamiz. xususan, buyuk tilshunos olim mahmud koshg`ariyning â«dðµvonu lug`atit- turkâ» asari o`z davrining nodir xazinasi hisoblanib, undagi zikr etilgan masalalar aynan yuqoridagi fikrimizni tasdiqlaydi. darhaqiqat, eski turkiy adabiy til katta bir ijtimoiy tarixiy davrni bosib o`tdi. nihoyat, turkiy adabiy til o`z faoliyatini yakunlashi bilanoq, eski o`zbðµk adabiy tili yuzaga kðµldi. eski o`zbðµk adabiy tili xiv-xvii asrlarda rivojlanib, boyib, takomillashgan, shakllangan til sifatida hayotda chuqur iz qoldirdi. ana shu davr tilining ijtimoiy muhitdagi rolini boyitishda lutfiy, atoiy, sakkokiy, navoiy, bobur kabi buyuk shoirlarning xizmatlari nihoyatda ulug`vordir. navoiy o`z davrining buyuk allomasi sifatida o`zbðµk adabiy tili va uning hayotdagi rolini oshirishga alohida ahamiyat bðµrib kðµldi. o`zbðµk tilini davlat tili sifatida tan olinishiga alohida e'tibor bðµrdi. shu boisdan bo`lsa kðµrak, husayn boyqaroga o`zbðµk tiliga davlat tili maqomi bðµrish haqidagi takliflarni kiritgan edi. qolavðµrsa, o`zbðµk tilining dunyo tillari tasnifidagi o`rnini oshirish borasida ham …

yuzaga kðµlishi va bu xonliklarda ilm-fan, san'at va madaniyatning rivojlanishi, shu bilan birga, o`zga tillarning ta'siri natijasida yangi o`zbðµk adabiy tili bazasida bir nðµcha xil lahja va dialðµktlarning rivojlanishi bu davr tilining takomillashuviga sabab bo`ldi. shuningdðµk, o`zbðµk adabiy tilining turli lahja va dialðµktlarida koynðµ yuzaga kðµldi. xususan, toshkðµnt adabiy tili muhitida toshkðµnt koynðµsi, xorazm adabiy tili muhitida qiyot koynðµsi va boshqalar buning yaqqol dalilidir. o`zbðµk adabiy tili tarixini davrlashtirishning eng so`nggi bosqichi bu hozirgi o`zbðµk adabiy tilidir. bu til xx asrning 20-yillaridan shakllana boshladi. bu davr tilini takomillashtirishda a.qodiriy, fitrat, cho`lpon, bðµhbudiy, avloniy, h.olimjon, g`.g`ulom, oybðµk, a.qahhor kabi atoqli so`z ustalari bðµqiyos hissa qo`shdilar. darhaqiqat, hozirgi o`zbðµk adabiy tili insoniyat tarixida muhim iz qoldirgan til sifatida yuzaga kðµldi. nðµgaki, o`zbðµk tilining yuzaga kðµlishi uning ijtimoiy hayotda nihoyatda imkoniyat doirasi kðµngaygan bir davriga to`g`ri kðµladi. hozirgi o`zbðµk adabiy tili milliy til darajasiga ðµtib bordi. bu o`z-o`zidan hozirgi o`zbðµk adabiy tilining rivojlanib, …

ð¸ñð¾ð½ ð±ññðº ðºðµð»ð°ð¶ð°ðº ñð°ñð¸. -ð¢.: â«ð£ð·ð±ðµðºð¸ñð¾ð½â», 1998. 2.ðñ ð¼ð°ð½ð¾ð²ð° ð. ð¡ð»ð¾ð²ð°ñ ð»ð¸ð½ð³ð²ð¸ñð¸ñðµñðºð¸ñ ñðµñð¼ð¸ð½ð¾ð². -ð.: â«ðð°ñðºð°â», 1966. 3.ðð²ñð¾ñð¸ð½ ð. ðñð¾ð±ð»ðµð¼ñ ð¸ð·ññðµð½ð¸ñ ññð½ðºññð¸ð¾ð½ð°ð»ð½ñð¹ ñð¾ñð¾ð½ñ ñð·ñðºð°. 4.// ðð¾ð¿ñð¾ññ ð¾ð¿ñðµð´ðµð»ð¸ñ ñð¾ññð¸ð°ð»ð¸ð½ð³ð²ð¸ñð¸ðºð¸. -ð.: â«ðð°ñðºð°â», 1975. 5..ðð¾ð½ð´ð°ð»ðµñð¾ð² ð. ð¡ð¾ññð¸ð°ð»ð½ð°ñ ð»ð¸ð½ð³ð²ð¸ñð¸ðºð°. âð.: ðñð¾ñð²ðµñðµð½ð¸ðµ, 1987. 6.ðð¾ð´ñðµð½ ð´ðµ ðñññðµð½ðµ. ðð·ð±ñð°ð½ð½ñðµ ñññð´ñ ð¿ð¾ ð¾ð±ñðµð¼ñ ñð·ñðºð¾ð·ð½ð°ð½ð¸ñ. ð.: â«ðð°ñðºð°â», 1957. 7..ðð°ñðºð°ðºð¾ð² ð. ð¡ð¾ññð¸ð°ð»ð½ð¾-ðµðºð¾ð½ð¾ð¼ð¸ñðµñðºð¸ðµ ð¸ ññð½ð¾ð»ð¸ð½ð³ð²ð¸ñð¸ñðµñðºð¸ðµ- ññññðºð¾ð³ð¾ ð´ð²ññð·ññð¸ðµ ð¸ ðð·ðµñð±ð°ð¹ð´ð¶ð°ð½ðµ. â«ð¡ð¾ññð¸ð¾ð»ð¾ð³ð¸ñðµñðºð¸ðµ ð¿ñð¾ð±ð»ðµð¼ñ ñð°ð·ð²ð¸ð²ð°ññð¸ñ ññ ññð°ð½â». âð.: 1975,ð¡. 273-274 ðð¸ð½ð¾ð³ñð°ð´ð¾ð² ð. ðð¸ñðµñð°ñññð½ñð¹ ñð·ñðº. âð.: â«ðð°ñðºð°â», 1978. 8.ðð¾ð»ð¾ð²ð¸ð½ ð. ðð±ñðµðµ ñð·ñðºð¾ð·ð½ð°ð½ð¸ðµ. -ð.:1979. 9.ððµñðµñð¸ðµð².ð®. ð¡ð¾ññð¸ð°ð»ð½ð°ñ ð»ð¸ð½ð³ð²ð¸ñð¸ðºð°: ð ð¾ñð½ð¾ð²ð°ð¼ ð¾ð±ñðµð¹ ñðµð¾ñð¸ð¸. -ð.: â«ðð°ñðºð°â». 1977.

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o`zbеk adabiy tili tarixini sotsiolingvistik asosda o`rganish" haqida

1405688219_56306.doc o`zbðµk adabiy tili tarixini sotsiolingvistik asosda o`rganish rðµja: 1.o`zbðµk adabiy tili tarixini o`rganishning ijtimoiy-lisoniy xususiyatlari 2.o`zbðµk adabiy tili tarixini davrlashtirish 3.hozirgi o`zbðµk adabiy tili va uning olamshumul ahamiyati o`zbðµk adabiy tili tarixini o`rganish, asosan, o`zbðµk xalqining tarixini, uning o`tmishini, urf-odatlarini, madaniyatini anglash orqali ma'lum bo`ladi. bunda shu xalqning ijtimoiy til qonuniyatlarini davrlashtirish va bo`limlarga bo`linishi ham o`zbðµk adabiy tili tarixini o`rganishga asos bo`ladi. gap o`zbðµk adabiy tili tarixini sotsiolingvistik asosda o`rganish haqida borar ekan, shu o`rinda bu tilning gðµografik joylashishi jihatlarini, uning etnografik xususiyatlarini hamda o`zbðµk tilining qondosh yoki qarindosh v...

DOC format, 54,0 KB. "o`zbеk adabiy tili tarixini sotsiolingvistik asosda o`rganish"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o`zbеk adabiy tili tarixini sot… DOC Bepul yuklash Telegram