nutq madaniyati fanining predmeti va vazifalari

DOC 47,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1405685038_56268.doc nutq madaniyati fanining predmeti va vazifalari r e j a : 1. ânutq madaniyatiâ tushunchasi. 2. nutq madaniyati predmeti. 3. nutq turlari haqida tushuncha. respublikamiz prezidenti i.a.karimov âfidokorâ gazetasi muxbiri savollariga javob berar ekan, jamiyatimizning mohiyati xususida shunday deydi: âbiz barpo etayotgan yangi jamiyat yuksak maânaviy va axloqiy qadriyatlarimizga tayanadi va ularni rivojlantirishga katta eâtibor beradiâ. ana shu maânaviy va axloqiy qadriyatlar inson tafakkuri, nutqiy madaniyati bilan chambarchas bog`liqdir. zero jamiyat madaniyati nutqiy madaniyatsiz bo`lmaydi. âo`z fikrini mutlaqo mustaqil. ona tilida ravon, go`zal va lo`nda ifoda eta olmaydigan mutaxassisni, avvalambor, rahbar kursida o`tirganlarni bugun tushunish ham, oqlash ham qiyinâ. (i.a.karimov. barkamol avlod â o`zbekiston taraqqiyotining poydevori). nutq madaniyati â til normalarini egallamoq yaâni talaffuz urg`u, so`z ishlatish, gap tuzish qonunlarini yaxshi bilmoq, shuningdek, tolning tasviriy vositalardan har xil sharoitlarga mos va maqsadga muvofiq foydalana olish, ifodali o`qish va so`zlay olish madaniyatini egallash demakdir. nutq madaniyati deb yuritilayotgan hodisa bir …

nutq tuzishning qonuniyatlari, sirlari, til, til normalari, nutq, nutqning sifatlari, nutqiy uslublar, nutqda uchrashi mumkin bo`lgan kamchilik va xatolar, nutqiy asarlarning ko`rinishlari, nutqning talaffuziga doir muammolar yuzasidan bahs yuritadi. nutq madaniyati asoslari ham fan sifatida o`z tekshirish ob`yekti va vazifalariga ega. uning tekshirish predmeti til qurilishi, adabiy til normativlari va nutqning kommunikativ fazilatlaridir. nutq madaniyati asoslari fani adabiy til normalarini, uning tarixiyligini, taraqqiy etib borishi, undagi baâzi elementlarning eskirishi, yangilarining paydo bo`lishini kuzatib qayd etib boradi. odam nutq yordamida o`zining fikrlari, his-tuyg`ulari, istaklarini bayon etadi va boshqalarning fikrlari, his-tuyg`ulari, istaklarini anglab oladi. nutq ichki va tashqi ko`rinishlarga ega. ichki nutq odamning o`z ichida gapiradigan passiv nutqi bo`lib, u ikkinchi kishining ishtirokini talab etmaydi. shuning uchun ham bu nutq o`z-o`ziga qaratilgan nutq sanaladi. ichki nutq og`zaki va yozma nutqning asosi sifatida xizmat qiladi. tashqi nutq boshqalarga qaratilgan va nazorat qilish mumkin bo`lgan faol nutq bo`lib, u og`zaki va yozma ko`rinishlarga ega. …

dan farqlanib turadi. masalan, o`zbek tili turkey tillar oilasiga kiradi. sistema o`zaro ichki ziddiyatga ega bo`lgan hodisalarning guruhlanishiga aytiladi. til sistemalar sistemasi sanaladi. biror til jamoasida til sistemasida mavjud bo`lgan imkoniyatlarning foydalanib kelinayotgan qismi uzus deyiladi. uzus bir tilni boshqasidan ajratib turadigan shartlarni ham, tilning ichki normalarini ham o`z ichiga oladi. uzusli so`zlar yig`iq so`zlar yig`indisiga quyidagilarni kiritish mumkin: 1-dialektal leksika; 2-so`zlashuv leksikasi; 3-anâanaviy leksika; 4-kitobiy leksika; 5-ilmiy-terminologik leksika; 6-kasb-hunar leksikasi 7- arxoizmlar; 8-tarixiy leksika til jamoasi afzal deb bilgan ko`nikmalar yig`indisi tilning umumiy meâyorni tashkil etadi. umumiy meâyor usual meâyordir. umumiy meâyor qardosh tillarga nisbatan belgilanadi. o`zbeklar nutqini qardoshlar tilidan ajralib turadigan meâyorlar o`zbek tilining umumiy meâyoridir. bu meâyor juda qattiq amal qiladi. maâlum bir hududda tarqalgan uzus imkoniyatlari o`sh hududida yashaydigan aholi uchun beistisno tushunarli bo`ladi. adabiy til â hamma birdek foydalanadigan til. uning umumxalqiyligi shunda ko`rinadi. meâyor maâlum bir til jamoasi uchun mustahkam qo`llanib kelayotgan lisoniy hodisalar …

uning eng aloqaviy fazilatidir. talaffuz meâyorlari. nutq shaxsiy hodisa. agar so`zlovchi adabiy meâyorlarini kishi egallamagan bo`lsa yoki o`z shevasi bergan shaxsiy variantni afzal deb qarasa, uning puxta adabiy meâyordan cheklanishi mumkin. o`zbek tili xususiyat jihatidan uch lahzadan iborat. kelishik meâyorlari. adabiy tilimizda âkuchliâ va âkuchsizâ meâyorlari bor. kuchli meâyorlar adabiy tilda so`zlovchi shaxslar tomonidan hamma vaqt amalgam oshiriladi. kuchsiz meâyorlar og`zaki nutqida ham eâtibor berilishi oqibatida yuzaga keladi. o`zbek tilining qorluq lahjasidagi maxsus shahar shevalarda qaratqich va tushum kelishiklari bir xil ko`rsatkichga ega, yaâni 2 kelishik uchun ham âni xizmat qiladi. qaratqich-qaralmish aloqasida xoslik maânosi ifodalanishida baâzi bir o`zgacha sharoitlarda qaratqich ko`rsatkichi ishlatilmaydi. masalan: o`zbek tili, shahar kengashi, bahor fasli. turli sabablarga ko`ra kelishik joylarini almashtirib ishlatish, yaâni hamma hollarda ham hozirgi zamon o`zbek tili normalarini buzish hisoblanadi. birlarni beeâtiqod. birlarni riyo ko`rdim. tushum kelishigi affiksini vazn talabi bilan tushirib qoldirsa, sheârda g`alizlikni hosil qiladi: quloq soling alvon-alvon so`zlarga, karvon …

istiqlol mafkurasi â xalq eâtiqodi va buyuk kelajakka ishonchdir. t., âo`zbekistonâ, 2000. 3. r.qo`ng`urov va b. nutq madaniyati va uslubiyot asoslari. t., âo`qituvchiâ, 1992. 4. a.g`ulomov, b.qobilova. nutq o`stirish mashg`ulotlari. t., âo`qituvchiâ, 1995. 5. g`.abduraxmonov, s.mamajonov. o`zbek tili va adabiyoti. t., âo`qituvchiâ, 1995. 6. www.ziyonet.uz

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"nutq madaniyati fanining predmeti va vazifalari" haqida

1405685038_56268.doc nutq madaniyati fanining predmeti va vazifalari r e j a : 1. ânutq madaniyatiâ tushunchasi. 2. nutq madaniyati predmeti. 3. nutq turlari haqida tushuncha. respublikamiz prezidenti i.a.karimov âfidokorâ gazetasi muxbiri savollariga javob berar ekan, jamiyatimizning mohiyati xususida shunday deydi: âbiz barpo etayotgan yangi jamiyat yuksak maânaviy va axloqiy qadriyatlarimizga tayanadi va ularni rivojlantirishga katta eâtibor beradiâ. ana shu maânaviy va axloqiy qadriyatlar inson tafakkuri, nutqiy madaniyati bilan chambarchas bog`liqdir. zero jamiyat madaniyati nutqiy madaniyatsiz bo`lmaydi. âo`z fikrini mutlaqo mustaqil. ona tilida ravon, go`zal va lo`nda ifoda eta olmaydigan mutaxassisni, avvalambor, rahbar kursida o`tirganlarni bugun tushunish ham,...

DOC format, 47,0 KB. "nutq madaniyati fanining predmeti va vazifalari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: nutq madaniyati fanining predme… DOC Bepul yuklash Telegram