o`zbeklarning an’anaviy mashg’ulotlari va xo’jalik faoliyati

DOC 48,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1405686756_56296.doc o`zbeklarning an’anaviy mashg’ulotlari va xo’jalik faoliyati o`zbeklarning an’anaviy mashg’ulotlari va xo’jalik faoliyati reja: 1. o`zbeklarda dehqonchilik va suv xo`jaligi. 2. ziroatchilik xo`jaligi. 3. an`anaviy agrotexnika. insoniyat paydo bo’lganidan beri uzoq tarixiy davr mobaynida turli tabiiy –geografik sharoitga moslashib yashab kelmoqda. odamlar azaldan muzli arktikada va jazirima issiqli tropik changalzorlarda, tibet va pomirning baland tog’li qirlarida, tundra va tayga o’rmonlarida osiyo, avstraliya va afrikaning bepoyon dashtu- biyobonlarida istiqomat qilmoqdalar. ular issiq sovuq demasdan, siyraklashgan havo sharoitida va yirtqich hayvonlar xavfidan qo’rqmasdan tirikchilik qilib kelmoqdalar. odamlar dastavval muayyan tabiiy sharoitga moslab o’zlarining peshana teri, mehnat va aql-idroki tufayli o’ziga xos xo’jalik -madaniy tiplarini yaratishga majbur bo’lganlar. ibtidoiy davrga odamzod tabiatda mavjud tayyor ma hsulotlarni turli usul va y o’llar bilan topib (yig’ib-terib, ov qilib) iste’mol qilib kelgan. masalan, osiyo qit’asidan qadimdan yovvoiy bug’doy , markaziy amerikaning ko’llarida yovvoiy sholi o’sgan, afrikada turli yemishli ildizlar va mevali daraxtlar inson yashashi uchun zarur …
2
nday bo’ldi. va xudo nimaniki yaratgan bo’lsa , hammasini ko’rdi va mana-juda yaxshi. va oqshom bo’ldi va suhbat bo’ldi: oltinchi kun”. shunday qilib rivoyatlarga binoan parvadigor olti kun mehnat qilib butun koinotu olamni va oxirgi kuni odamni yaratgan. erkakning oti odam, ayolning otini esa havva edi. xudo ularni chiroyli va xushbaxt qilib yaratdi. ular o’z parvardigorini juda ham sevardilar. xudo ham ularni sevardi. u o’zi yaratgan barcha ishlarni ularning ixtiyoriga berdi. parvadigor odam va havvani muborak qilib, ularni eden deb atalgan jannatga o’rnatdi. ularga topshirdiki, bu bog’ni obod etib, uni qo’riqlasinlar. jahonda tarqalgan barcha elat va xalqlarning paydo bo’lishi va ularning kasb- hunarli, mehnat faoliyati hazrati odam va havva davrlaridan tarqalganligi tarixiy asarlarda, muqaddas kitoblaru xalq ijodi yaratgan afsona va rivoyatlarda o’z ifodasini topgan. mazkur mifologiyaning ilk namunalari markaziy osiyo xalqlarining uzoq avlod-ajdodlri ijodida saqlangan. hozirgacha o’rta osiyo xalqlari an’anaviy mash g’ulotlaring ayrim sohalari o’zlarining homiy pirlariga ega bo’lishi ham …
3
asosan sharqiy yevropada, jo’xori-afrika va qisman g’arbiy osiyoda tarqalgan. o’rta osiyoda no’xat, yasmiq, sabzi, paxta, bodom, o’rik, zig’rpoya va boshqa qadimiy ziroatchilik mahsulotlari yaratilganligini juda ko’p olimlar, ayniqsa mashhur biolog n.n.vavilov o’z asarlarida isbotlab bergan. o’zbek xalqining qadimiy ajdodlari ham ibtidoiy jamiyat davrlardan boshlab tabiiy sharoitga moslashib o’ziga xos xo’jalik – madaniy tiplarini yaratganlar. bu holat mahalliy etnoslarning shakllanishiga ham o’z ta’sirini ko’rsatdi. chunki tabiiy sharoitning ta’siri belgilarning etnik madaniyati barcha sohalarida, ishlab chiqarish vositalaridan, ayniqsa mehnat qurollaridan boshlab maishiy turmush buyumlari va hatto elatlarning nomlarigacha sezish mumkin. masalan, tabiiy iqlimga qarab odamlarning turar joylari, qishloq xo’jaligi ekinlarining turlari, aloqa vositalari xususiyatlarini aniqlash mumkin. mahalliy tuproq va suv resurslariga, tabiiy o’simliklar, boshqa yer usti hamda yer osti boyliklariga qarab turmush tarzi va madaniyati xarakteri, milliy his-tuyg’ular ham shakllanadi. xo’jalik – madaniy tiplarning yo’nalishlari o’z navbatida tevarak-atrofdagi tabiiy muhit bilangina emas , baholanki muayyan etnoslarning ijtimoiy –i iqtisodiy rivoji darajasi bilan …
4
b qiladigan koriz ziroatchiligi saqlanib kelgan. bu yerda buloq va havza dehqonchiligi ham ma’lum bo’lgan . zarafshon vodiysi, sirdaryo, amudaryo va qashqadaryo sohillarida neolit va bronza davrlaridan amal qilinib kelingan daryo suvlari k o’payganda suv bosadigan qayir va liman yerlaridagi ziroatchilik to 30-yillargacha sa qlangan. asli hayvon kuchi va omoch ishlatiladigan sug’orma dehqonchilik o’zbekistonda eramizdan oldingi iii-ii ming yilliklarda keng tarqala boshlagan. o’sha davrlardayoq zarafshon kabi yirik daryo sohillarida, xorazm vohasida erkin yerlarning o’zlashtirilishi rivojlanadi. ii ming yillik oxirlari -i ming yillik boshlarida farg’ona vodiysi o’zlashtirila boshlagan. asrlar osha mahalliy ziroatchilikda yer unumdorligini tiklash va agrotexnika usullarini takomillashtirish, tuproq o’g’itlashning har xil usullari paydo bo’lib, sug’orish va sho’rni yuvish kabi usullari keng joriy qilingan. ayniqsa ermizdan avvalgi i ming yillikda xorazmda yirik magistral kanallar qurish, har xil suv taqsimlash va suv chiqarish inshootlari, marzalangan dalalarning izlari qadimgi misrdagi klassik havza dehqonchiligini eslatadi. mahalliy dehqonlar madaniy-etnik an’analar asosida dalachilik , polizchilik …
5
ekinlar. xorazmda ham lalmikor su g’orma yerlar “oq yer” atalib ariqlardan ortgan qo’yiladi oqimdagi suvli yerlarga sholi ekilib, unga “sholikor yer” deb nom berilgan. o’zbekistonda tabiiy – geografik sharoit turlicha bo’lishi tufayli xilma – xil sun’iy su g’orish usullaridan foydalanilgan.soy oqavasi, havza va hovuzlarda suv to’plash, chig’iriq lar orqali chuqurdan suv chiqarish kanal va ariqlar qazish yo’li bilan suv keltirish qadimdan saqlanib kelgan. ariq va kanallarga daryolardan saqa orqali suv chiqarish usuli juda keng tarqalgan. bu nisbatan qulay va ishonchli usul bo’lsada, asli nihoyatda murakkab va sermehnat hisoblangan. magistral kanallar vohadagi yerlarni su g’orish uchun qazilib, daryo qirg’oqlarining holatiga qarab uning o’ng va chap sohillaridan qazib chiqarilgan. mazkur kanallardan shaxobchalar, so’ngra ulardan mayda sug’orish tarmoqlari ajralib chiqqan. o’zbek dehqonlari yerni botqoqlanishdan saqlanish chorasini avzal bilishgan. ular botqoq yerlarning suvini qochirish uchun zovurlar qazishgan. masalan, buxoroga yaqin joyda qazilgan temur zaxkash deb atalgan zovur qadimiy inshootlardan biridir. suvsizlik yoki suv bosish …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o`zbeklarning an’anaviy mashg’ulotlari va xo’jalik faoliyati" haqida

1405686756_56296.doc o`zbeklarning an’anaviy mashg’ulotlari va xo’jalik faoliyati o`zbeklarning an’anaviy mashg’ulotlari va xo’jalik faoliyati reja: 1. o`zbeklarda dehqonchilik va suv xo`jaligi. 2. ziroatchilik xo`jaligi. 3. an`anaviy agrotexnika. insoniyat paydo bo’lganidan beri uzoq tarixiy davr mobaynida turli tabiiy –geografik sharoitga moslashib yashab kelmoqda. odamlar azaldan muzli arktikada va jazirima issiqli tropik changalzorlarda, tibet va pomirning baland tog’li qirlarida, tundra va tayga o’rmonlarida osiyo, avstraliya va afrikaning bepoyon dashtu- biyobonlarida istiqomat qilmoqdalar. ular issiq sovuq demasdan, siyraklashgan havo sharoitida va yirtqich hayvonlar xavfidan qo’rqmasdan tirikchilik qilib kelmoqdalar. odamlar dastavval muayyan tabiiy sharoitga moslab o’zlarining pes...

DOC format, 48,0 KB. "o`zbeklarning an’anaviy mashg’ulotlari va xo’jalik faoliyati"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o`zbeklarning an’anaviy mashg’u… DOC Bepul yuklash Telegram