nemis tili tarixining davrlarga bo‘linishi

DOC 42.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1405684718_56260.doc nemis tili tarixining davrlarga bo‘linishi reja: 1. qadimgi yuqori nemis tili davri. 2. dialektlar. 3. o’rta nemis tili dialekti. 4. nemis tili va nemis tili nomining paydo bo’lishi “deutsch” nemis tili german tillarining g‘arbiy guruhiga mansub bo‘lib, hozirgi vaqtda quyidagi mamlakatlarda yashovchi xalqlarning ona tilisi sifatida qo‘llaniladi. jumladan, germaniya federativ respublikasida, avstriyada, lyuksemburgda. germaniya federativ reshublikasida 80 milliondan ortiqroq, avstriyada 7 million, frantsiyaning sharqiy viloyatlarida 1 million, lyuksemburgda esa 400 ming kishi nemis tilida gaplashadi. shuningdek, nemis tilida gaplashuvchilarni vengriya, ruminiya, yugoslaviya davlatlarida, aqshda, braziliyada va argentinada ham uchratish mumkin. shunday qilib, nemis tili german tillari o‘rtasida gaplashuvchilarning soni jihatidan ingliz tilidan so‘ng ikkinchi o‘rinda turadi. nemis xalqi va nemis tili o‘rta asrlarning boshlarida, ya’ni v – xi asrlarda franklar, allemanlar va bavarlar deb nomlanuvchi bir – birlariga juda ham yaqin bo‘lgan g‘arbiy german qabilalari va ularning tillaridan paydo bo‘ladi. nemis xalqining paydo bo‘lishida asosiy rolni franklar o‘ynashgan. germanlar …
2
eb qaraladi. nemis tilining tarixini davrlarga bo‘lib o‘rganishni birinchi marta ya. grimm (1819 -1837) o‘zining «deutsche grammatik» nomli asarida tavsiya etadi. u nemis tilini uch davrga bo‘lib ko‘rsatgan: i davr: althochdeutsch (ya’ni qadimgi yuqori nemis tili davri – viii-xi asrlar); ii davr: mittelchohdeutsch (o‘rta yuqori nemis tili davri – xi-xiv asrlar); iii davr: neuhochdeutsch (yangi yuqori nemis tili davri – xiv dan hozirgi vaqtgacha). yangi yuqori nemis tili davri o‘z navbatida ikkiga bo‘linadi: ilk yangi yuqori nemis tili davri (xiv-xvi); yangi yuqori nemis tili davri (xvi asrdan hozirgi kungacha bo‘lgan jarayon). «yuqori nemis tili» termini ikki xil ma’noda qo‘llaniladi: 1) germaniyaning janubida joylashgan dialektlarini ifodalash uchun; 2) nemis milliy adabiy tilini ifodalash uchun. bunga sabab shundaki, nemis adabiy tili germaniyaning janubida joylashgan yuqori nemis dialekti asosida rivojlanadi. qadimgi yuqori nemis tili davri. dialektlar. qadimgi yuqori nemis tili davri nemis xalqining va bu xalq tilining paydo bo‘lish va takomillanish davri bo‘lib …
3
a, shvabiya, saksoniya va tyuringiya kabi gertsogliklardan iborat bo‘ladi. dastlabki yozma yodgorliklarning paydo bo‘lishiga qadar (viii asr) ushbu gertsogliklar o‘rtasida juda yaqin aloqalar mavjud bo‘ladi va ularning tillari bilan birgalikda qadimgi yuqori nemis tili tashkil etiladi. bizgacha yetib kelgan yozma yodgorliklarga nazar tashlar ekanmiz, dialektlarning o‘zlariga xos xususiyatlarga egaligiga va shu bilan birgalikda ularning bir-birlariga ta’sir qila olishlariga ishonch hosil qilishimiz mumkin. qadimgi yuqori nemis tilida mavjud bo‘lgan dialektlarni quyidagi guruhlarga bo‘lib o‘rganish ayni muddaodir. 1. o‘rta nemis dialekti nemis xalqi va nemis tili nomini paydo bo’lishi deutsch nemis xalqining va nemis tilining paydo bo‘lishida franklarning hissasi katta. shu sababli bu xalqqa shu qabilaning nomini, ya’ni franklar nomini berilishini kutish kerak edi. lekin tarixda buni aksi bo‘lib chiqdi va ularning tiliga o‘z qabila nomini beradi: frencisc <franc - so‘zidan kelib chiqqan. franklar ona tilining yo‘q bo‘lib ketishidan saqlash maqsadida, ular o‘z tilini – diutisk < qadimgi yuqori nemis tilida - …
4
ilini ham bildirib keladi. shu bilan birga bu xalqning shunday atalishiga viii asr boshlarida «kelt» tilidan kirib kelgan «germanicus» so‘zi ham muhim ahamiyatga ega bo‘lgan. chunki, bu so‘z yordamida german tillari yoki german xalqlari degan tushunchalar yuzaga keladi. shu narsa e’tiborga sazovorki, «germanicus» so‘zi antik dunyo mualliflarining, ya’ni tsitsiron, posidoniy, tsezar asarlarida ham uchrab turgan (miloddan oldingi birinchi asr). lotin tili o‘sha davrda nafaqat davlat tili bo‘lib qolmasdan, balki lotin tilida cherkov qoshidagi maktablarda ham ta’lim – tarbiya ishlari olib borilgan. nemis tilida, ya’ni diutisc xalq tilida yozuvning paydo bo‘lishiga asosiy sabab, o‘zlashtirib olinishi ancha qiyin bo‘lgan so‘zlarni bilib olishda tilning keng ko‘lamda qo‘llanishidir. chunki, nemis tili yozuvi uchun lotin alfaviti asos qilib olinadi, shuning uchun ham ko‘p hollarda lotin alfavitini nemis tiliga moslashtirishga to‘g‘ri keladi. nemis tilidagi ba’zi bir tovushlar hamma vaqt ham lotin alfavitidagi tovushlar yordamida ifodalanavermaydi. shuni aytish lozimki, lotin alfavitini nemis yozuviga moslashtirish hamma vaqt ham …
5
k edi. 1. foydalanilgan adabiyotlar: 2. адмони в. г. исторический синтаксис немецкого языка. м., 1963. 3. бах. а. история немецкого языка (перевод с немецкого) . м., 1956. 4. гухман м . м . от языка немецкой народности к немецкому национальному языку. ч. 1-2, 1955-59. 5. жирмунский в. м. история немецкого языка. м., 1965. 6. зиндер л. р., строева т . в. историческая фонетика немецкого языка. м. -л., 1965. 7. зиндер л. р., строева т . в. историческая фонетика немецкого языка. м. -л., 1968. 8. москалская о. и. deutschesprachgeschichte . leningrad, 1969. 9. турсунов б. т. герман филологиясига кириш. самарканд. самду., 2000 йил 70 бет. sinder l. r. stroeva t. v. einfuhrung in das studium der deutschen sprachgeschichte. l. , 1977 – s. 303.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "nemis tili tarixining davrlarga bo‘linishi"

1405684718_56260.doc nemis tili tarixining davrlarga bo‘linishi reja: 1. qadimgi yuqori nemis tili davri. 2. dialektlar. 3. o’rta nemis tili dialekti. 4. nemis tili va nemis tili nomining paydo bo’lishi “deutsch” nemis tili german tillarining g‘arbiy guruhiga mansub bo‘lib, hozirgi vaqtda quyidagi mamlakatlarda yashovchi xalqlarning ona tilisi sifatida qo‘llaniladi. jumladan, germaniya federativ respublikasida, avstriyada, lyuksemburgda. germaniya federativ reshublikasida 80 milliondan ortiqroq, avstriyada 7 million, frantsiyaning sharqiy viloyatlarida 1 million, lyuksemburgda esa 400 ming kishi nemis tilida gaplashadi. shuningdek, nemis tilida gaplashuvchilarni vengriya, ruminiya, yugoslaviya davlatlarida, aqshda, braziliyada va argentinada ham uchratish mumkin. shunday qilib, nemis tili ...

DOC format, 42.5 KB. To download "nemis tili tarixining davrlarga bo‘linishi", click the Telegram button on the left.

Tags: nemis tili tarixining davrlarga… DOC Free download Telegram