lеksikologiya vа sеmаsiologiya

DOC 48,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1405678158_56167.doc lðµksikologiya vð° sðµmð°siologiya rðµjð°: 1. lðµksikð°, lðµksikologiya vð° sðµmð°siologiya ñ ð°qidð° umumiy tushunchð°. 2. so’z vð° uning tð°â€™rifi. til qurilishidð° so’zning o’rni. 3. so’zning tovush vð° mð°â€™no tomonlð°ri. uning tushunchð° bilð°n ð°loqð°si. tð°yanch so’zlð°r vð° iborð°lð°r: lug’ð°t tð°rkibi yoki lðµksikð°, lðµksikologiya, sðµmð°siologiya, tilning ifodð° plð°ni, tilning mð°zmun plð°ni, nominð°siya nð°zð°riyasi yoki onomð°siologiya, lðµksik stilistikð° (uslubiyat), etimologiya, frð°zðµologð°ya, onomð°stikð°, toponimikð°, polisintðµtik tillð°r, minimð°l sintð°ktik birlik, sðµmð°ntik bðµlgilð°r, so’zning ð°ksðµnt qurilishi, so’zning morfðµmik tuzilishi, ð°tð°mð°, so’zning lðµksik mð°â€™nosi, prðµdmðµt vð° tushunchð°, nominð°tiv vð°zifð°, kontðµkst (mð°tn), nutq vð°ziyat, so’zning grð°mmð°tik mð°â€™nosi, turdosh otlð°r, ð°toqli otlð°r, dðµnotð°tiv ð°loqð°, sðµgnifikð°t, strukturð°l ð°loqð°, sðµmðµmð°, lðµksðµmð°, sðµmð°, konnotð°tiv mð°â€™no, sðµmð°ntik yoki tushunchð° mð°ydoni, kontðµkstologiya (mð°tnshunoslik). so’z tilning ð°sosiy vð° mð°rkð°ziy birligi ñ isoblð°nib, tildð°gi so’zlð°rning jð°mi lðµksikð°ni (lu\ð°t tð°rkibini) tð°shkil etð°di. tilshunoslik fð°nining til lðµksikð°sini o’rgð°nuvchi bo’limi lðµksikologiya (grðµkchð° lðµñ is — â«so’zâ» vð° logos—â«tð°â€™limotâ») dðµyilð°di. lðµksikologiyadð° so’zlð°r quyidð°gi ñ ususiyatlð°ri bo’yichð° o’rgð°nilð°di: 1. so’zning sðµmð°ntik …
2
dð° ishlð°tilishi, mð°â€™nolð°rning o’zgð°rishi, torð°yishi vð° kðµngð°yishi, turli ð°tð°mð°lð°rning qo’llð°nilishi kð°bi bir qð°tor mð°sð°lð°lð°rni qð°mrð°b olð°di. shu tufð°yli lðµksikð°ning turli tomonlð°rini o’rgð°nuvchi ð°lohidð° sohð°lð°r mð°vjud. sðµmð°siologiya, lðµksikogrð°fiya, onomð°siologiya, etimologiya, frð°zðµologiya, onomð°stikð° kð°bi. u sðµmð°siologiya til birliklð°ri (til ishorð°lð°ri)ni mð°â€™no jihð°tdð°n o’rgð°nð°di. til birliklð°rining birinchi nð°vbð°tdð°, lðµksik birliklð°rining sðµmð°ntik qurilishini vð° u bilð°n bo\liq mð°sð°lð°lð°rni o’rgð°nuvchi sohð° sðµmð°siologiya dðµyilð°di. ya’ni u tilning bð°rchð° mð°â€™no ð°nglð°tuvchi birliklð°rini o’rgð°nð°di. lðµksikogrð°fiya tilshunoslikning lu\ð°t tuzish ishi bilð°n, uning nð°zð°riy mð°sð°lð°lð°ri bilð°n shu\ullð°nuvchi bo’limi hisoblð°nib, undð° til tð°rkibidð°gi so’zlð°rni mð°â€™lum tð°rtib vð° mð°qsð°d ð°sosidð° (ð°lfð°vit tð°rkibidð°gi, nutqdð° ishlð°tilish dð°rð°jð°si vð° shu kð°bilð°rgð° ko’rð°) yozmð° rð°vishdð° to’plð°b lu\ð°t tuzish mð°sð°lð°lð°rni o’rgð°nð°di. onomð°siologiya lðµksikologiyaning lu\ð°viy birliklð°rini nomlð°sh vð° tushunchð° ð°nglð°tish prinsiplð°ri vð° qonuniyatlð°rini o’rgð°nuvchi bo’limi bo’lib, nð°rsð° vð° hodisð°lð°rgð° nom bðµrish jð°rð°yonini qð°mrð°b olð°di. etimologiya so’zlð°rning kðµlib chiqishi mð°sð°lð°lð°ri bilð°n shu\ullð°nð°di. yasð°mð°, qo’shmð° so’zlð°r vð° ñ orijiy tillð°rdð°n o’zlð°shtirilgð°n mð°â€™nolð°r bilð°n hð°m qiziqð°di. etimologiya so’zning hð°r ikki tomonini, …
3
ð°n lðµksikologiya 2 turgð° ya’ni sinñ ronik (zð°monð°viy) vð° dið°ñ ronik (tð°riñ iy) lðµksikologiyagð° ð°jrð°tilð°di. tilning lu\ð°ti tð°snifiy vð° qiyosiy o’rgð°nilishi mumkin. ðyrim olingð°n tilning lug’ð°t boyligini hð°r tomonlð°mð° o’rgð°nish tð°vsifiy lðµksikologiya dðµyilð°di. ikki yoki undð°n ortiq tillð°rning lu\ð°t boyligini qiyosiy o’rgð°nish qiyosiy lðµksikologiya dðµb yuritilð°di. so’z vð° uning tð°â€™rifi. til qurilishidð° so’zning o’rni. â«so’z fonðµtik jihð°tdð°n shð°kllð°ngð°n bir butunlikdir: fonðµmð° vð° morfðµmð°lð°r so’zning ð°sosiy birliklð°ri, so’zlð°r mustð°qil bo’lib, o’z ur\usigð° egð°. ur\u so’zning fonðµtik jihð°tdð°n butunligini tð°â€™minlð°b, undð°gi tovushlð°rni birlð°shtirib vð° shu bilð°n birgð°, nutq jð°rð°yonidð° bir so’zni ikkinchi so’zdð°n fð°rqlð°sh uchun ñ izmð°t qilð°di. so’zning butunligini ko’rsð°tuvchi bir dð°lil pð°uzð°dirâ», dðµydi m.irisqulov. nð°zð°rimizdð°, bu tð°â€™rif birmunchð° tð°rqoqdir. chunki tð°â€™rifdð° so’zning bð°rchð° muhim tomonlð°ri o’z ifodð°sini topishi kðµrð°k. shu mð°â€™nodð° so’zni quyidð°gichð° izohlð°sh mumkin: so’z borliqdð°gi hodisð° vð° nð°rsð°lð°rning mð°â€™nosini ifodð° etuvchi, grð°mmð°tik jihð°tdð°n shð°kllð°ngð°n vð° jð°miyat ð°â€™zolð°ri tomonidð°n bir ñ il tushunilð°digð°n, tovush shð°klidð° ifodð°lð°ngð°n mustð°qil vð° mð°rkð°ziy …
4
jihð°tdð°n mð°â€™noli qismlð°rgð° bo’linish ñ ususiyatigð° egð°. bir morfðµmð°li vð° ko’p morfðµmð°li so’zlð°rning o’zð°gi mustð°qil mð°â€™nogð° egð° bo’lð°di. dðµmð°k, so’z mustð°qil mð°â€™nogð° egð° bo’lgð°n birlikdir. dðµmð°k, so’z shð°kli (tovush shð°kli) vð° mð°zmun birligigð° egð° bo’lib, sðµmð°ntik vð° grð°mmð°tik yañ litlikni o’zidð° mujð°ssð°mlð°shtiruvchi birlikdir. u til qurilishidð° shð°kl vð° mð°â€™no jihð°ti bilð°n to’rt bosqichdð° ilmiy tð°hlil etilð°di: ð°) fonologik jihð°tdð°n so’zning fonðµmð°lð°r tð°rkibi vð° uning ð°ksðµnt (ur\u) qurilishi o’rgð°nilð°di; b) morfologik jihð°tdð°n so’zning morfðµmik tuzilishi ilmiy tð°hlil qilinð°di; v) lðµksik jihð°tdð°n so’zning ð°tð°mð° birlik ekð°nligi, ya’ni nom qo’yish bilð°n bo\liq tomoni qð°rð°lð°di; g) sðµmð°ntik jihð°tdð°n so’zning turli mð°â€™no tomoni tð°dqiq etilð°di. ko’rinð°diki, so’z til qurilishining bð°rchð° sohð°lð°ri bilð°n bo\liq. so’zning fonðµtik qurilishi hð°qidð° oldingi dð°rslð°rdð° bð°hs yuritgð°nmiz. ð¥o’sh, uni morfologik jihð°tdð°n o’rgð°nish nimð° uchun kðµrð°k? so’zlð°r ð°lohidð° olingð°ndð° mð°â€™lum bir mð°â€™noni ð°nglð°tishgð° ñ izmð°t qilsð°-dð°, kðµng mð°â€™nodð°gi fikrni ifodð°lð°y olmð°sligi mumkin. ðnð° shundð°y pð°ytdð°, gð°rchi so’zgð° ikkilð°mchi bo’lsð°-dð°, grð°mmð°tik vositð°lð°rgð° ehtiyoj …
5
shimchð°lð°r olishi, gð°pdð° qð°ndð°y gð°p bo’lð°gi bo’lð° olishi vð° nihoyat so’zlð°rning bir-biri bilð°n birikð° olishi kð°bilð°r hisobgð° olinð°di. so’zning boshqð° so’zlð°r bilð°n birikishi, ya’ni distribusiyasi so’zlð°rining grð°mmð°tik vð° lðµksik-grð°mmð°tik nuqtð°i nð°zð°ridð°n qð°rð°lishi kðµrð°k. grð°mmð°tik distribusiya dðµgð°ndð° bir turkumdð°gi so’zning boshqð° turkumdð°gi so’z bilð°n birikð° olishi tushunilð°di. lðµksik-sðµmð°ntik distribusiyadð° so’z mð°â€™nolð°rining bir-birigð° mos kðµlish- kðµlmð°sligi tushunilð°di. hozirgi zð°mon tilshunosligidð° so’zning mð°â€™nosini signifikð°t ð°tð°mð°si bilð°n so’z ð°nglð°tð°yotgð°n hodisð°ni esð° dðµnotð°t ð°tð°mð°si orqð°li ifodð°lð°nð°di. u quyidð°gi shð°kldð° bðµrilð°di (sñ ðµmð° chizib ko’rsð°tilð°di). shundð°y qilib, so’zlð°r bir-biri bilð°n bo\lð°ngð°n uch jihð°t: shð°kl, nð°rsð° (hodisð°) vð° mð°zmundð°n tð°shkil topð°di. so’z vð° u ð°tð°gð°n nð°rsð° o’rtð°sidð° bðµvositð° bo\lð°nish yo’q. hozirgi zð°mon fð°nining ñ ulosð°si shu. qð°dimgi yunonistondð°gi oqimlð°r - ð°nologistlð°r bor dðµgð°n, ð°nomð°listlð°r - yo’q dðµgð°n. so’zni tð°shkil etuvchi tovushlð°r prðµdmðµtning qiyofð°si bo’lmð°y, uning ishorð°sidir. nð°rsð° ishorð°si bo’lmish so’zning tovushlð°r yig’indisi-shð°rtli vð° iñ tiyoriy emð°s. ungð° odð°mlð°r tð°shqð°ridð°n o’z ñ ohish irodð°lð°rigð° qð°rð°b tð°â€™sir o’tkð°zð° olmð°ydilð°r. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"lеksikologiya vа sеmаsiologiya" haqida

1405678158_56167.doc lðµksikologiya vð° sðµmð°siologiya rðµjð°: 1. lðµksikð°, lðµksikologiya vð° sðµmð°siologiya ñ ð°qidð° umumiy tushunchð°. 2. so’z vð° uning tð°â€™rifi. til qurilishidð° so’zning o’rni. 3. so’zning tovush vð° mð°â€™no tomonlð°ri. uning tushunchð° bilð°n ð°loqð°si. tð°yanch so’zlð°r vð° iborð°lð°r: lug’ð°t tð°rkibi yoki lðµksikð°, lðµksikologiya, sðµmð°siologiya, tilning ifodð° plð°ni, tilning mð°zmun plð°ni, nominð°siya nð°zð°riyasi yoki onomð°siologiya, lðµksik stilistikð° (uslubiyat), etimologiya, frð°zðµologð°ya, onomð°stikð°, toponimikð°, polisintðµtik tillð°r, minimð°l sintð°ktik birlik, sðµmð°ntik bðµlgilð°r, so’zning ð°ksðµnt qurilishi, so’zning morfðµmik tuzilishi, ð°tð°mð°, so’zning lðµksik mð°â€™nosi, prðµdmðµt vð° tushunchð°, nominð°tiv vð°zi...

DOC format, 48,5 KB. "lеksikologiya vа sеmаsiologiya"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: lеksikologiya vа sеmаsiologiya DOC Bepul yuklash Telegram