hozirgi o`zbek tilshunosligi taraqqiyotida ernst begmastovning xizmatlari

DOC 44,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1405658523_56058.doc hozirgi o`zbek tilshunosligi taraqqiyotida ernst begmastovning xizmatlari reja: i. kirish. hozirgi o`zbek tilshunoslari. ii. asosiy qism. 1. ernst begmatovning hayoti va ilmiy-lisoniy faoliyati. 2. ernst begmatov taniqli sermahsul tilshunos olim. 3. olimning o`zbek nutq madaniyati va onomastika sohasi taraqqiyotiga qo`shgan hissasi. iii. xulosa. ernst begmatov buyuk tilshunos olim. kirish o`zbek tilshunosligi turkiy tilshunoslik sirasida peshqadam, ð¾âziga xos yð¾ânalishlarga, taâlimotlarga, ilmiy â nazariy va amaliyot bilan bogâliq jiddiy va puxta tadqiqotlarga ega bð¾âlgan yetakchi tilshunosliqdir. haqiqatan, turkiy tilshunosliqda yetakchi tilshunosliklardan biri sifatida tan olingan hozirgi o`zbek tilshunosligining mustahkam poydevorini yaratishda, tilshunoslikning deyarli barcha soha va yð¾ânalishlari bð¾âyicha jiddiy izlanishlar olib borgan, salmoqli â fundamental tadkiqotlar yaratgan va yaratib kelayotgan olimlarning: gâ.o.yunusov a.gâulomov, a.k.borovkov, o.azizov, a.n.kononov s.usmonov, ye.d.polivanov, sh.shoabdurahmonov, gâ.abdurahmonov, s.n.ivanov, m.mirzayev, z.maârufov, m.asqarova, s.ibrohimov, f.abdullayev, i.rasulov, sh.rahmatullayev, s.mutallibov, a.rustamov, gâ.salomov, e.fozilov, o.usmonov, a.hojiyev, q.mahmudov, ashermatov, n.mamatov, m.sodiqova x.nazaârova, e.umarov, m.mirtojiyev, asafayev, a.mahmudov, x.doniyorov, y.abdullayev, e.begmatov, i.qð¾âchqortoyev, h.abdurahmonov, asayfullayev, aabduazizov, h.neâ-matov, …

iddinova, b.mengliyev, sh.kð¾âchimov, i.yð¾âldoshev va boshqa ð¾ânlab keksa hamda yosh avlod tilshunoslarining xizmatlari kattadir. jahon tilshunosligi tarixi bir ummon ki, unda imkoniyatga, talab va maqsadga ko`ra xabardor bo`lish, shu yo`nalishda bilimga ega bo`lish, undan foydalanish va tadqiqotlarga ushbu âummonâga asoslanish har bir jiddiy tadqiqot uchun, tilshunos uchun sharafdir. buyuk tilshunos olimimiz a.navoiy so`z haqida âso`z bir dur bo`lib, uning daryosi ko`ngildirâ deydilar. o`zbek tili ummonning durlarini boyishiga a.navoiydan tashqari mahmud qoshg`ariy, bobur kabi olimlarimizning o`rni beqiyos. tilshunoslik fanining kelajagi aslida tilshunoslik tarixidan lisoniy bitmas-tuganmas xazinasidan boshlanadi. mana shu xazinalarning eng yirigi o`zbek tilshunosligi hisoblanadi. buyuk tilshunoslarimizning munosib davomchisi ernst begmatov. ernst begmatov tanikdi sermahsul tilshunos olim, o`zbek onomastikasining â antroponimikasining asoschisi, filologiya fanlari doktori (1988), professor (1990). ernst begmatov 1936 yilda namangan viloyatida tugâildi, yoshlik yillari janubiy qozogâistonda ð¾âtdi. 1955 yilda maktabni, 1959 yilda navoiy nomidagi samduning filologiya fakultetini bitirdi. 1961 yildan alisher navoiy nomidagi til va adabiyot institutida ishlab …

kor 1981). 7.â«adabiy norma va nutq madaniyatiâ» (1983). 8. â«hozirgi o`zbek adabiy tilining leksik qatlamlariâ» (1985). 9. â«o`zbek nutq madaniyati ocherklariâ» (hamkor, 1988). 10. â«o`zbek ismâlariâ» (1991). 11. â«nutq madaniyati va uslubiyat asoslariâ»' (hamkor, 1992). 12. â«ism chiroyiâ» (1994). 13. â«o`zbek ismlari. 14.600 ismlar izohiâ» (1998) va boshqalar. umuman, olimning hozirga qadar zlon qilgan ishla-rining umumiy miqori 300 ga yaqin bð¾âlib, ularning 8 tasi monografiya, 13 tasi risoladir. ernst begmatovning o`zbek nutq madaniyati va o`zbek leksikologiyasi sohasidagi faoliyati â ushbu yo`nalishlar taraqqiyotiga qo`shgan hissasi ham salmoqlidir. istiqlol bois ona tilimizning qo`llanish doirasi kengaydi. jamiyatimizdagi oddiy yig`imdan oliy majlis sessiyasidagi fikr almashinuvlarigacha davlat o`zbek tilida olib borilayotganligi barchamizni behad quvontirmoqda. nutq madaniyati haqidagi dastlabki qarashlari qadimgi rim va afinada shakllangan bo`lsa ham, unga qadar misrda, assuriyada, vavelyon va hindistonda paydo bo`lganligi tarixdan maâlum. mahmud qoshg`ariy o`zining âdevoni turkâ asarida garchi nutq madaniyati deb ataluvchi sohasi shu nom bilan atamasa-da, unga doir …

ulohazalarini bildirib o`tgan. tilshunos olim bugun hayoti davomida â lisoniy ijodida nomshunoslik bilan â ismlar muammosi bilan jiddiy shugâullandi. u ming-minglab ismlarni tð¾âpladi, tartibga soldi, ismlarning etimologiyasini - maânosini aniqladi, izohini berdi, ularning qanday yozilishi lozimligi haqida fikrlarini bayon etdi. ana shunday ogâir, sermashaqqat mehnat natijasida o`zbek ismlariga bagâishlangan ð¾ânlab yirik tadqiqotlar, yuzlab maqolalar maydonga keldi. shunga kð¾âra olim turkiy tilshunoslikda onomastika yð¾ânalishida eng faxrli ð¾ârinlardan birini haqli ravishda egallaydi. xulosa olim o`zbek tilshunoslari orasida insonga nom qð¾âyish, ism berish maânaviyatining targâibotchisi, tashviqotchisi, jonkuyari sifatida ajralib turadi. u ism chiroyi haqida fikr yuritar ekan, farzandlarga ismlar tð¾âgâri tanlanishi, tð¾âgâri yozilishi lozimligini uqgirib, shunday deydi â«ism chiroyi faqatgina nomning mazmunidagina emas, balki uning tð¾âgâri shaklida hamdir. mazmunan teran va gð¾âzal, shaklan esa tð¾âgâri va kurkam ism chiroyli ismdir. tð¾âgâri yozilgan, talaffuzi oson, qulay ism â chiroyli ismdir. o`zbekistan diyorining, o`zbek xalqining buyuk orzularini, ota - onalarning ð¾âz farzandiga bð¾âlgan ezgu niyatlarini, …

lajak avlodga bu borada katta bir maânaviy meros qoddirishdir. ernst begmatovning o`zbek tilshunosligiga qo`shgan xissasini benihoyatda kattaligi sababli faqat qisqagina o`z mulohazalarimizni keltirdik. bugungi va kelajak avlodlar uchun bu meros uzoq yillar davomida xizmat qiladi. nutq madaniyati bo`yicha ilmiy adabiyotlari kelajakda ajoyib notiqlar yetishib chiqishiga xizmat qiladi degan umiddamiz. olimning esa keyingi ilmiy faoliyatlarida muvaffaqiyat tilaymiz. adabiyotlar: 1. m.qoshg'ariy "devonu lug'otitturk". tom. i, ii, iii, indeks lug'at tb 1960-63-67. 2. qo'chqortoev i.isabekov b. ''turkiy filologiyaga kirish". t, 1984. 3. ne'matov h, ahmatov n. "o'zbek tilining tarixiy leksikologiyasi". buxoro. 1987 4. tursunov u. va boshqalar. `'o'zbek adabiy tili tarixi" t. 1995. 5. aliev a., sodiqov q. "o'zbek adabiy tili tarixidan". t. 1994. 6. sodiqov q. "buyuk qumaru". "o'zbekiston adabiyoti vasan'ati" gaz-si. 1991 10 may soni. 7. ne'matov h. "o'zbek tilining tarixiy fbnetikasi". t. 1992. 8. a.xojiyev o`zbek tili sinonimlarining izohli lug`ati. t., 1974, 6-bet.

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"hozirgi o`zbek tilshunosligi taraqqiyotida ernst begmastovning xizmatlari" haqida

1405658523_56058.doc hozirgi o`zbek tilshunosligi taraqqiyotida ernst begmastovning xizmatlari reja: i. kirish. hozirgi o`zbek tilshunoslari. ii. asosiy qism. 1. ernst begmatovning hayoti va ilmiy-lisoniy faoliyati. 2. ernst begmatov taniqli sermahsul tilshunos olim. 3. olimning o`zbek nutq madaniyati va onomastika sohasi taraqqiyotiga qo`shgan hissasi. iii. xulosa. ernst begmatov buyuk tilshunos olim. kirish o`zbek tilshunosligi turkiy tilshunoslik sirasida peshqadam, ð¾âziga xos yð¾ânalishlarga, taâlimotlarga, ilmiy â nazariy va amaliyot bilan bogâliq jiddiy va puxta tadqiqotlarga ega bð¾âlgan yetakchi tilshunosliqdir. haqiqatan, turkiy tilshunosliqda yetakchi tilshunosliklardan biri sifatida tan olingan hozirgi o`zbek tilshunosligining mustahkam poydevorini yaratishda, tilsh...

DOC format, 44,5 KB. "hozirgi o`zbek tilshunosligi taraqqiyotida ernst begmastovning xizmatlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: hozirgi o`zbek tilshunosligi ta… DOC Bepul yuklash Telegram