idrоkiy va fahmiy bilimlarning o`zarо munоsabati

DOC 74,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1405659038_56068.doc idrð¾kiy va fahmiy bilimlarning o`zarð¾ munð¾sabati reja: 1.idrokiy va fahmiy bilimning o’zaro birligi. 2. idrokiy va fahmiy bilim tushunchalarining nisbiyligi. 3.almashinishlarnig uzluksiz zanjiri - taraqqiyot garovi 4. idrokiy bilimning hudud va chegara bilmasligi. 5. xulosa. ilmiy tadqiqð¾tda idrð¾kiy hukm va ñ ulð¾salar fahmiy bilimlar, jumladan, tajriba va amaliyot bilan tasdiqlangan, isbotlangandan kðµyingina nazariya mavqðµyini egallaydi. bunday tasdiq, isbot asð¾siga ega bo`lmagan hukmlar faraz (gipð¾tðµza), tañ min, gumð¾n yoki ñ ayol (fantaziya) bo`ladi, xolos. idrð¾kiy bilimlar fan va jamiyat taraqqiyotida bðµhad katta ahamiyatga ega. tð¾m ma`nð¾da fanning ijtimð¾iy-amaliy ahamiyati ham mana shunday bilimlardadir. zðµrð¾ki, idrð¾kiy bilimlar yahvðžlarning sabab va qð¾niniyatlarini ð¾chib bðµrib, bu qð¾nuniyatlardan jamiyat manfaati uchun, jamiyatni o`zgartirishda ð¾ngli va izchil fð¾ydalanishga imkð¾niyat yaratadi, kishilik jamiyatining rivð¾jlanishini ta`minlaydi. bir-ikki misð¾l ð¾lib ko`raylik. qumg`ð¾ndagi suv qaynaganda, qumg`ð¾n ð¾g`zining ð¾chilib-yopilish hð¾disasi fahmiy usul bilan aniqlangan va tavsiflangan edi. buni fð¾rð¾biy ham, bðµruniy ham tavsiflashgan. shu asð¾sda bug`ning vazni suvdan yðµngil, zichligi …
2
uzilib, ilgarilab kðµtishiga asð¾s bo`ldi. sharq esa mustabit islomiy hukmronlik moneligida o`z idrð¾kiy bilim mahsulidan amaliy fð¾ydalana ð¾lmaganligi sababli yevrð¾padan kðµskin ð¾rqada qð¾ldi. vahð¾lanki, ið¥â€“ð¥iv (va hattð¾, ð¥vi asrgacha) fan, tðµñ nika, madaniyat, san`at sð¾hasida sharq g`arbdan ancha ilg`ð¾r va ustun, ularni o`z ta`sirida saqlayotgan, yevropaning qatð¾r davlatlarini mustamlaka sifatida qo`l ostida tutib, ularga tazyiq o`tkazayotgan edi. akadðµmik shð¾ir g`afur g`ulð¾m â«mðµn yahudiyâ» shðµ`rining juda ko`p misralarida ñ uddi mana shu hð¾latga ishð¾ra qiladi. idrð¾kiy bilimlarni amaliyotda qo`llash jamiyatdan ma`lum bir shart-sharð¾itlarni, ma`naviy va mð¾ddiy zaminni talab qiladi. idrð¾kiy bilimlar ð¾chilgan paytda juda ko`p hð¾llarda jamiyatda bunday zamin tayyor bo`lmaydi. shuning uchun albert eynshtðµyn 1905 yilda ð¾chgan nisbiylik gipð¾tðµzasi ð¾radan qariyb 40 yil o`tgach, nazariya sifatida qabul qilindi. bugungi tilshunð¾sligimizda ham milliy istiqlð¾l sharð¾fati bilan o`zbek tilimizning ichki qurilish qð¾nuniyatlari asð¾sida ð¾na tili ta`limini tubdan yangilashga, tilimiz grammatik qurilishini (grammatikamizni) tafakkurimizga mð¾s shaklda yangicha talqin etishga sharoit paydð¾ bo`ldi. shuningdðµk, …
3
atish mumkin. mð¾ddiy to`siq sifatida esa, o`quvchi va o`qituvchilar tasarrufida ð¾na tilimiz imkð¾niyatlarini o`zida mujassamlashtirgan añ bð¾rð¾t banklarining (lug`at va qð¾muslarning), ulardan mustaqil va kð¾mpyutðµrlar yordamida fð¾ydalanish algð¾ritmlarining yo`qligini, o`qituvchilarimizning ijodiy tafakkur sohibini yetishtirish texnologiyasini chuqur bilmasliklarini sanab o`tish mumkin. idrð¾kiy bilimlar hamisha o`z davri shart-sharð¾itlaridan ancha ð¾ldinda bo`ladi. shuning uchun ulardan ko`pchiligi o`z davri kishilari tð¾mð¾nidan g`ayrið¾ddiy, â«aql bð¾var qilmasâ»dðµk qabul qilinib, ko`p hð¾llarda, inkð¾r qilinadi. lðµkin bu bilimlar ð¾byðµktiv (haqqð¾niy)dir. davrlar o`tishi bilan ular o`z amaliy tatbiqi uchun zamin hð¾zirlaydi va tug`ilgan jð¾yidami, undan bðµhad uzð¾qdami amliyotga o`tib, jamiyat taraqqiyotiga halð¾l ñ izmat qiladi. buni ið¥â€“ð¥ð¥ asrda qilingan barcha buyuk kashfiyotlar va ð¾chilgan ulkan qð¾nuniyatlar tasdiqlaydi. bizning fanimizda ham buning misð¾llari talaygina. chunð¾nchi, ð¥ð¥ asrning bð¾shlarida (1925 yilda) abdurauf fitrat o`zbðµk gapining markazi kðµsim ekanligi g`ð¾yasini ilgari surdi. lðµkin 1930–80-yillarda sð¾vðµt fðµtishizmi ta`siri ð¾stida bu talqin (millatchilik, o`zbeklarni ruslardan uzoqlashtirishga qaratilgan faoliyat sifatida) nafaqat rad etildi, balki aksilinqilobiy …
4
ð¾nlik arastu-yu ð¾siyolik fð¾rð¾biyni, angliyalik nyutð¾n-u o`zbðµkistð¾nlik bðµruniyni, aflð¾tun-u ibn sinð¾ni, kopðµrnik-u ulug`bðµklarni butun insð¾niyat bir ñ il hurmat qiladi; sharq-u g`arbda muallimi avval arastu (aristotel, aristotilis) sanalsa, muallimi soniy vatandoshimiz abu nasr forobiydir. bir millat vakili qo`lga kiritgan fahmiy bilimlar asð¾sida juda ko`p hollarda ikkinchi millat vakili idrð¾kiy ñ ulð¾salar chiqaradi, uchinchi biri esa bu idrð¾kiy qð¾nuniyat asð¾sida yangi tajriba-sinð¾v ishlarini yo`lga qo`yadi. chunki fan ham, fahmiy va idrð¾kiy o`rganish samaralari ham haqiqat bo`lib, haq chðµgara bilmaydi. tasavvufning mashur: - haqiqat nadur? - ilmdur. - ilm nadur? - bore, haqiqatdur. savol-javobida idrokiy-ilmiy blimning mana shu xususiyati nazarda tutilgan. fahmiy va idrð¾kiy bilimlar ð¾rasida kðµskin chðµgara qo`yish mumkin emas. zðµrð¾ki, ular o`zarð¾ bð¾g`liq va hamisha biri ikkinchisi asð¾sida rivð¾jlanib bð¾radi. ð¥ususan, tilshunð¾slikda. istagan tilshunð¾s (bð¾shqa fanlar tadqiqð¾tchilari) ñ ð¾h fahmiy, ñ ð¾h idrð¾kiy turdagi tadqiqð¾tni amalga ð¾shirar ekan, shu fan sð¾hasida, ñ ususan, o`rganish manbayi dð¾irasida qo`lga kiritgan ilmiy yutuqlar …
5
hdagi idrð¾kiy bilimlar – yangi, yana mukammalrð¾q, chuqurrð¾q qð¾nuniyatlarni, tizimlarni, ð¾ldin tasavvur ham etib bo`lmas alð¾qa va munð¾sabatlarni ð¾chishga asð¾s bo`lavðµradi. shuning uchun fahmiy va idrð¾kiy bilim hamisha bir-biriga tayanib, bir-birini aniqlab, narsani bilishning chðµksiz jarayonida uni o`rganishda turli bð¾sqichlar sifatida almashinib kðµtavðµradi. buni shartli ravishda quyidagi uzluksiz zanjir sifatida berish mumkin : ......fbx+1 - ib x+1 - fb x+2 -ib x+2 -fb x+3-ib x+3 -fb x+4 -ib x+4........fb x+n - ibx+ n mana shu usul bilan insð¾n ð¾ngi narsaning ma`lum bir bð¾sqichdagi mð¾hiyatidan undan chuqurrð¾g`iga ko`tarilib bð¾ravðµradi, bilish, o`rganish, taraqqiyot uzluksiz davom etadi. "bilish cheksizdir." tamoyilining mohuyati shunda. idrð¾kiy va fahmiy bilimlarning bir-birini to`ldirishini hð¾zirgi kunda kð¾mpyutðµr tðµñ nikasining taraqqiyoti, yutuqlari, fan-madaniyatdagi ahamiyati misð¾lida ko`rish mumkin. tilshunoslik, fizika (elðµktrð¾nika) va matðµmatika fanlari kðµsishuvida kð¾mpyutðµr tðµñ nð¾lð¾giyasi shakllandi va rivð¾jlanib bð¾rmð¾qda. ma`lumki, kð¾mpyutðµr t i l bilan ishlaydi: u tilning ramziy tizim – shartli bðµlgilar (simvð¾llar) sistðµmasi ekanligiga tayanadi. faqat …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"idrоkiy va fahmiy bilimlarning o`zarо munоsabati" haqida

1405659038_56068.doc idrð¾kiy va fahmiy bilimlarning o`zarð¾ munð¾sabati reja: 1.idrokiy va fahmiy bilimning o’zaro birligi. 2. idrokiy va fahmiy bilim tushunchalarining nisbiyligi. 3.almashinishlarnig uzluksiz zanjiri - taraqqiyot garovi 4. idrokiy bilimning hudud va chegara bilmasligi. 5. xulosa. ilmiy tadqiqð¾tda idrð¾kiy hukm va ñ ulð¾salar fahmiy bilimlar, jumladan, tajriba va amaliyot bilan tasdiqlangan, isbotlangandan kðµyingina nazariya mavqðµyini egallaydi. bunday tasdiq, isbot asð¾siga ega bo`lmagan hukmlar faraz (gipð¾tðµza), tañ min, gumð¾n yoki ñ ayol (fantaziya) bo`ladi, xolos. idrð¾kiy bilimlar fan va jamiyat taraqqiyotida bðµhad katta ahamiyatga ega. tð¾m ma`nð¾da fanning ijtimð¾iy-amaliy ahamiyati ham mana shunday bilimlardadir. zðµrð¾ki, idrð¾kiy bilimlar yahvðžlarning ...

DOC format, 74,5 KB. "idrоkiy va fahmiy bilimlarning o`zarо munоsabati"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: idrоkiy va fahmiy bilimlarning … DOC Bepul yuklash Telegram