siyosat, din va mafkuraning o`zaro aloqasi

DOC 5 pages 51.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 51.0 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

2-mavzu. siyosat, din va mafkuraning o`zaro aloqasi reja. 1. hozirgi jamiyatda siyosat va din 2. «siyosiy mafkura» tushunchasi. hozirgi zamonning asosiy mafkuraviy oqimlari 3. o‘zbekiston milliy mafkurasida din va siyosatning o‘rni hozirgi jamiyatda dinning o‘rni. diniy e’tiqod insoniyat tarixining barcha bosqichlarida ma’naviy-madaniy hayotning muhim bo‘lagi sifatida barcha mamlakatlar va jamiyatlarning ma’naviy-madaniy va hatto, iqtisodiy taraqqiyotiga bevosita yoki bilvosita o‘z ta’sirini ko‘rsatib kelgan. shu bois insonning dinga e’tiqod qilish yoki qilmaslik huquqini e’tirof etgan holda siyosat, din va mafkuraning o‘zaro aloqadorligini, hozirgi jamiyatda dinning o‘rni va rolini, dinning siyosiylashuvi va siyosatning diniylashuvidagi asosiy tendensiyalarni, siyosiy mafkura mohiyati va hozirgi zamonning asosiy mafkuraviy oqimlarini hamda o‘zbekistonning milliy mafkurasida din va siyosatning o‘zaro munosabati masalalari tahlili o‘ta dolzarbdir. din o‘z tabiatiga ko‘ra o‘ta murakkab ijtimoiy hodisa bo‘lib, u g‘ayritabiiy kuchlarning mavjudligiga nisbatan ishonchning hosilasidir. «din» atamasi arab tilidan tarjimada «ishonch», «ishonmoq» degan ma’nolarni anglatadi. din insoniyatning dunyoni bilish shakli, orzu istaklari, his- tuyg‘ulari, …

2 / 5

iga qanchalik muvofiq kelishini tarixga qisqacha bir nazar tashlash orqali ko‘rib chiqish zarur. insoniyatning ko‘p ming yillik tajribasi davomida siyosat va din o‘rtasida murakkab, lekin barqaror aloqadorlik vujudga kelgan. siyosat va din o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarning uzoq yillik tarixi siyosatning diniylashuv yoki aksincha, dinning siyosiylashuv davrlari ko‘p marta ro‘y berganligidan dalolat beradi. bunday jarayonlar muayyan ma’noda hozirgi zamonda, xususan markaziy osiyo mintaqasidagi davlatlarda ham ko‘zga tashlanmoqda. aslida, tarixga murojaat qilinsa, antik zamonlardayoq siyosatchilar yevropada ommaga ta’sir ko‘rsatishning eng faol vositasi sifatida xristianlik aqidalaridan foydalanib cherkovni siyosat quroliga aylantirganliklari ma’lum bo‘ladi. insoniyat sivilizatsiyasining keyingi bosqichi – o‘rta asrlarda jahonning ikki yirik dini – islom va xristianlik siyosat va siyosatchilarga shu darajada kuchli ta’sir etdiki, natijada bu dinlar g‘arbda va sharqda barcha davlatlar ustidagi «davlat»ga aylandilar. biroq, yevropadagi reformatsiya, monarxiya rejimlari siyosiy ehtiyojlarini qondirish borasida cherkov mavqeining asta-sekin so‘nib borishi mutlaq siyosiy hokimiyatning mustahkamlanishiga, oxir-oqibatda esa xristian cherkovining siyosatga nisbatan ta’sirining sinishiga olib …

3 / 5

iy ta’limoti. ma’lumki, barcha jahon dinlarida dinni zamonaviylashtirish jarayonlari uzoq tarixga ega. bu xususiyatdan bizning davr va islom dini ham mustasno emas. ayni vaqtda islomni zamonaviylashtirish jarayoniga qarama-qarshi ravishda uni ilk asoslariga qaytarishga intilish ham kuzatilmoqda. bu fundamentalizmdir, uning vakillari esa aqidaparastlardir. ular fundamentalizmni asosan ikki yo‘l bilan: birinchidan, tinch yo‘l bilan – ya’ni, masalan, islomning fundamental asoslarini keng targ‘ib qilish, uni hozirgi ijtimoiy hayotga, insonning ruhiy, diniy qarashlariga singdirish, dinning fundamental asoslariga qaytishning afzalliklarini isbot qilish yo‘li bilan amalga oshirishga harakat qilishmoqda; ikkinchidan, fundamentalizm tarafdorlarining bir qismi kuch ishlatish yo‘li, ya’ni zo‘ravonlik, qon to‘kish, hatto, qurolli janglar yo‘li bilan o‘z maqsadlarini amalga oshirishga urinmoqdalar. bu urinishlar yordamida ba’zan ular vaqtincha bo‘lsa-da o‘z siyosiy maqsadlariga – hokimiyatni egallashga muvaffaq bo‘lmoqdalar. («tolibon» terrorchi tashkilotining afg‘onistonda 1997– 2002-yillarda siyosiy hokimiyat tepasida bo‘lganligi bunga dalil bo‘la oladi.) dunyoviy davlatda siyosat va din munosabatining huquqiy me’yorlari. huquqiy davlat va fuqarolik jamiyati qurish yo‘lidan borayotgan …

4 / 5

ushmasligi, ya’ni uning dahriylik hamda diniylik emasligiga bog‘liq. bundan dunyoviylik mohiyatan, zikr etilgan ikki qarama-qarshi qutbning, ya’ni diniylik va dahriylikning oralig‘ida joylashgan ma’naviy-madaniy holat degan xulosaga kelish mumkin. chunki, u diniylikni ham, dahriylikni ham inkor etmaydi, ularning har ikkalasini obyektiv ijtimoiy hodisa deb e’tirof etadi. o‘zbekiston respublikasining davlat mustaqilligi va milliy mafkuraga ehtiyoj. 1991-yilda sovet imperiyasi parchalangach, o‘z- o‘zidan uning mafkurasi ham yo‘qoldi. natijada, ijtimoiy hayotda bo‘shliq hosil bo‘ldi. bu bo‘shliqqa bir vaqtning o‘zida dunyoviy, mustaqil, demokratik davlatni barpo etishga kirishgan milliy mafkuramiz bilan birga o‘zbekistonni o‘zi tanlagan yo‘ldan toydirmoqchi bo‘lgan, diniy davlat qurish istagidagi siyosiy kuchlarning mafkurasi ham kirib kela boshladi. jumladan, vahhobiylik, hizb ut-tahrir, akromiylik kabi diniy-ekstremistik kuchlar siyosiy mafkurasidagi asosiy xususiyat mavjud hokimiyatga nisbatan ayrim ijtimoiy qatlamlar ruhiyatida salbiy his- tuyg‘u uyg‘otib, uni e’tiqod darajasiga ko‘tarishga asosiy e’tibor qaratilishida ko‘zga tashlandi. bundan shunday xulosa chiqadiki, biror-bir davlat mafkurasiz bexavotir rivojlana olmas ekan. shuning uchun ham mustaqil taraqqiyot …

5 / 5

va mafkura – taraqqiyot tayanchi. vatanimiz musta- qilligining ma’naviy asoslarini mustahkamlash, milliy qadriyatlarimiz, an’ana va urf-odatlarimizni asrab-avaylash, xalqimiz, ayniqsa, yosh avlod qalbi va ongiga ona yurtga muhabbat, istiqlolga sadoqat tuyg‘ularini chuqur singdirish masalasi bugungi kunda tobora dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. shu munosabat bilan o‘zbekiston respublikasi prezidentining «milliy g‘oya targ‘iboti va ma’naviy-ma’rifiy ishlar samaradorligini oshirish to‘g‘risida»gi 2006-yil 25- avgustda qabul qilgan qarori e’tiborga molikdir. chunki xalqaro maydonda mafkuraviy, g‘oyaviy va informatsion kurashlar kuchayib borayotgan hozirgi murakkab va tahlikali davrda ma’naviy-ma’rifiy ishlarni zamon talablari asosida tashkil etish, yoshlarimizni turli xil mafkuraviy xurujlardan himoya qilish, yurtdosh- larimizning hayotga ongli munosabatini shakllantirish, yon-atrofda yuz berayotgan voqealarga daxldorlik hissini oshirish, mamlakatimiz mustaqilligi, tinch-osoyishta hayotimizga xavf tug‘dirishi mumkin bo‘lgan tajovuzlarga qarshi izchil kurash olib borish vazifasi ushbu sohadagi ishlarni qayta ko‘rib chiqishni taqozo etdi. ekosiyosiy va diniy-siyosiy mafkuralar. ekosiyosiy mafkuralar ii jahon urushidan keyingi yillarda vujudga keldi va xx asrning 70–80- yillarida rivojlana boshladi. bunga rivojlangan …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "siyosat, din va mafkuraning o`zaro aloqasi"

2-mavzu. siyosat, din va mafkuraning o`zaro aloqasi reja. 1. hozirgi jamiyatda siyosat va din 2. «siyosiy mafkura» tushunchasi. hozirgi zamonning asosiy mafkuraviy oqimlari 3. o‘zbekiston milliy mafkurasida din va siyosatning o‘rni hozirgi jamiyatda dinning o‘rni. diniy e’tiqod insoniyat tarixining barcha bosqichlarida ma’naviy-madaniy hayotning muhim bo‘lagi sifatida barcha mamlakatlar va jamiyatlarning ma’naviy-madaniy va hatto, iqtisodiy taraqqiyotiga bevosita yoki bilvosita o‘z ta’sirini ko‘rsatib kelgan. shu bois insonning dinga e’tiqod qilish yoki qilmaslik huquqini e’tirof etgan holda siyosat, din va mafkuraning o‘zaro aloqadorligini, hozirgi jamiyatda dinning o‘rni va rolini, dinning siyosiylashuvi va siyosatning diniylashuvidagi asosiy tendensiyalarni, siyosiy mafkura mohiyati va ...

This file contains 5 pages in DOC format (51.0 KB). To download "siyosat, din va mafkuraning o`zaro aloqasi", click the Telegram button on the left.

Tags: siyosat, din va mafkuraning o`z… DOC 5 pages Free download Telegram