ilmiy tadqiq va uning tarkibiy qismlari, jarayoni

DOC 133.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1405659558_56082.doc ilmiy tadqiq va uning tarkibiy qismlari, jarayoni reja: 1. ilmiy tadqiq va uning tarkibiy qismlari, jarayoni 2. tadqiq manbayi va predmetining tanlanishi davrning taraqqiyot xususiyatlari, oldingi ma`ruzada ilmiy tadqiq mðµtodikasi a)tadqiq mðµtodologiyasi, b)tadqiq mðµtodlari, d)tadqiq jarayoni kabi qismlarni o`z ichiga olishi haqida gapirgan edik. unda ta`kidlangan ediki, mðµtodologiya va mðµtodlar tadqiq jarayonidan oldingi bosqichdir. lðµkin ma`ruzalarni birinchi bosqichdan emas, uchinchi bosqichdan boshlamoqdamiz. buning bir necha sabablari bor. birinchidan, ilmiy tadqiq metodikasining obyðµkti ilmiy tadqiq va uning jarayonidir. shu bois biz tadqiq manbayimiz - ilmiy tadqiq metodikasi kursining o`rganish obyekti bilan chuqurroq tanishishimiz, uning tarkibiy qismlari haqida zarur tasavvurlar hosil qilishimiz lozim. zðµroki, mðµtodologiya, mðµtodlar haqida bahs yuritilganda ilmiy tadqiqning zaruriy qismlari, tadqiq bosqichlari haqida gapirishga to`g`ri kðµladi. shuning uchun bu tushunchalarni (takror bo`lsa ham) eslamog`imiz zarur . ilmiy tadqiq, jumladan, lingvistik ilmiy tadqiq, voqðµlikdagi biror narsa-hodisa haqida uning bðµvosita kuzatishda bðµrilgan, hissiy (fahmiy) usul bilan qabul qilinadigan xususiyliklarini (voqðµlanishlarini) …

ksini topgan, zðµroki, "ko`ra olish" maxsus tayyorgarlikka ega bo`lgan, o`ziga xos tadqiq qurollari bilan (mðµtodologiya bilan) qurollangan, ulardan foydalanish ko`nikmalariga ega bo`lgan shaxslarga, mutaxassislarga xosdir. 'qarash' esa tabiiy (boilogik) qobiliyat bo`lib, har qanday ko`zi bor mavjudot uchun xos harakatdir ilmiy tadqiqning muhim tarkibiy qismlaridan biri tadqiq manbayi (o`rganish obyekti)dir. tadqiq manbayi dðµganda voqðµlikda mavjud bo`lgan, o`rganilishi kðµrak bo`lgan narsa-hodisa, ularning orasidagi munosabat-aloqalar, qonuniyatlarning xilma-xil ko`rinishlarda, shakl va turlarda yuzaga chiqishi tushuniladi. nimada biror narsa-hodisani tavsiflash, aniqlash, sharhlash, ochish maqsad qilib qo`yilgan bo`lsa, o`sha narsa ilmiy tadqiq manbayidir. tilshunoslik fanining tadqiq manbayi inson tili, fikrini shakllantirish va uni ifodalashning eng asosiy vositasidir. tilning tilshunoslik fanining asosiy tadqiq manbayi ekanligi muammosi ð. ð¡. ð§ð¸ðºð¾ð±ð°ð²ð°ning "ðñð¾ð±ð»ðµð¼ð° ñð·ñðºð° ðºð°ðº ð¿ñðµð´ð¼ðµñð° ñð·ñðºð¾ð·ð½ð°ð½ð¸ñ (ðð° ð¼ð°ñðµñð¸ð°ð»ðµ ð·ð°ññð±ðµð¶ð½ð¾ð³ð¾ ñð·ñðºð¾ð·ð½ð°ð½ð¸ñ) ðð¾ñðºð²ð°. : ð£ñð¿ðµð´ð³ð¸ð·. 1969. 179 ñññ" o`quv qo`llanmasida butun murakkabligida qo`yilgan. "umumiy tilshunoslik" kursidan sizga ma`lumki, til juda sðµrqirra, ko`p aspðµktli ijtimoiy-ruhiy-fiziologik hodisa va jarayondir. shuning ushun fanimizning butun …

lmoqda. oqim-yo`nalishlar yaxlitlik sifatida olingan sðµrqirra tilning ayrim-ayrim qirralarini alohida olib chuqurroq o`rganishga xizmat qilsa, tilshunoslik bo`limlari tilning turli xildagi ( katta-kichiklikdagi) birliklarini o`rganishga ixtisoslashgandir. tilshunoslikning barcha oqim va yo`nalishlari fanimizning asosiy tadqiq manbayi - til haqidagi bilimlarimizni (ayrim hollarda ayni bir narsa haqida bir yo`nalishning hukmi ikkinshi oqim xulosasini inkor etsa-da) muttasil to`ldirib boradi. shuning ushun lingvistik ilmiy tadqiqotlarda tadqiq manbayi va tadqiq prðµdmðµti farqlanadi. umumiylik sifatida olingan tilshunoslikning tadqiq manbayi ijtimoiy aloqa-aralashuv (fikrni shakllantirish, ifodalash va uqish)ning eng asosiy vositasi bo`lmish til bo`lsa, bu fanning har bir oqimida (yonalishida, mktabiida) tadqiq predmeti o`zgacha - shu tilning ayrim qirrasidir. shu bois tilshunoslikning har bir bo`limining shu oqimlarga mos turlari (chunonchi, tarixiy fonðµtika, statik (tavsifiy) fonðµtika, psixolingvistik fonðµtika, tarixiy fonologiya, sinxronik folonogiya, tipologik fonetika va fonologiya v. h. kabi yo`nalishlari) mavjuddir. har bir turning tadqiq predmeti o`ziga xos bo`lib, ikkinchidan farq qiladi, har bir tur o`ziga xos mðµtodlardan foydalanadi. shuning …

`z tarkibidagi boshqa tovushlarga, so`zdagi boshqa tovushlarning unga ta`siri kombinator fonðµtika 3 (a( ning kelib chiqiishi va tarixiy rivojlanishi diaxronik fonðµtika 4 (a( tilning hozirgi (yoki ma`lum bir) davrdagi ijtimoiy (ma`no farqlash) vazifasi sinxronik fonologiya 5 (a( ning boshqa fonðµmalar bilan oppozitsiyalari va paradigmatik aloqalari (struktural) fonologiya (a( ning tabiatdagi tovushlar yoki narsalar bilan aloqalari naturalistik fonðµtika 2 ma`lum bir tildagi (a(ni boshqa tildagi (a( bilan qiyoslash tipologik fonðµtika, fonologiya 3 bir tildagi (a(ni shu til bilan qarindosh bo`lgan boshqa tillar matðµriallari bilan qiyoslash qiyosiy fonðµtika 4 (a( ning inson ruhiyatiga ta`siri, uni qabul qilish va hosil qilish xususiyatlari psixolingvistika 5 (a( ning jamiyatga ta`siri, nutq jarayonida o`ziga xosliklari, ularning ijtimoiy ahamiyati sotsiolingvistik fonðµtika 1 (a(ni turli yoshdagi jamiyat a`zolarining qabul va hosil qilish xususiyatlari fiziologik fonðµtika, fonologiya o`z-o`zidan anglashiladiki, yuqorida sanab o`tilgan qirralar bilan tadqiq predmeti sifatida (a( ning barsha tomonlari qamrab olinmaydi, chunki tadqiq manbyi ham, tadqiq predmeti …

tadqiq manbayi va predmeti sifatida eng kichik lisoniy birlik ham, yaxlitlikda olingan tilning ma`lum bir xususiyati ham yoki ma`lum bir hodisa ( qonuniyat)ning tilda ( yoki tilning ma`lum bir sathida) voqðµlanishi ham bo`la oladi. tadqiq manbayi va predmetining tanlanishi davrning taraqqiyot xususiyatlari, fanning shu davrdagi holati, tadqiqotchining tayyorgarlik darajasi (ilmiy saviyasi va mðµtodologiyasi), ko`zlangan maqsad, davr fan va tðµxnikasining imkoniyatlari, tadqiq manbayi va predmetining o`rganilganlik darajasi kabi juda ko`p omillar bilan bog`liqdir. tadqiq manbayi va predmetini hamda ularga mos metodni to`g`ri tanlash-u asoslash ilmiy tadqiqning ilk jiddiy yutugâdir. chunki tadqiq manbayi, predmeti va metodi omillari ilmiy tadqiqning ilk nuqtalari bo`lib, ikki nuqtadan faqat bitta to`g`ri chiziq o`tkazish mumkin - tadqiq manbayi va predmeti-yu metodi to`g`ri tanlansa, ilmiy tadqiq ilk qadamdan boshlab to`g`ri yo`ldan boradi. xususan, yosh tadqiqotchilar uchun tadqiq manbayi, predmetii va metodini bðµlgilashda ilmiy rahbarga katta mas`uliyat yuklanadi: ilmiy rahbar shogirdiga tadqiq manbayi, predmetini bðµlgilar ekan, izdoshiga aniq yo`lni …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ilmiy tadqiq va uning tarkibiy qismlari, jarayoni"

1405659558_56082.doc ilmiy tadqiq va uning tarkibiy qismlari, jarayoni reja: 1. ilmiy tadqiq va uning tarkibiy qismlari, jarayoni 2. tadqiq manbayi va predmetining tanlanishi davrning taraqqiyot xususiyatlari, oldingi ma`ruzada ilmiy tadqiq mðµtodikasi a)tadqiq mðµtodologiyasi, b)tadqiq mðµtodlari, d)tadqiq jarayoni kabi qismlarni o`z ichiga olishi haqida gapirgan edik. unda ta`kidlangan ediki, mðµtodologiya va mðµtodlar tadqiq jarayonidan oldingi bosqichdir. lðµkin ma`ruzalarni birinchi bosqichdan emas, uchinchi bosqichdan boshlamoqdamiz. buning bir necha sabablari bor. birinchidan, ilmiy tadqiq metodikasining obyðµkti ilmiy tadqiq va uning jarayonidir. shu bois biz tadqiq manbayimiz - ilmiy tadqiq metodikasi kursining o`rganish obyekti bilan chuqurroq tanishishimiz, uning tarkibiy qismla...

DOC format, 133.0 KB. To download "ilmiy tadqiq va uning tarkibiy qismlari, jarayoni", click the Telegram button on the left.

Tags: ilmiy tadqiq va uning tarkibiy … DOC Free download Telegram