germaniyada reformatsiya va lyuter faoliyati

DOC 39.0 KB Free download

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1405656542_56021.doc mavzu: germaniyada reformatsiya va lyuter faoliyati germaniyada reformatsiya va lyuter faoliyati reja: 1. reformatsiyaning asosiy yo’nalishlari. 2. lyuter faoliyati. reformatsiya –lotincha so‘z «reformatiyon» bo‘lib, qayta tuzish ma’nosini bildiradi. bu g‘arbiy, markaziy ovropada tipik jamoatchilik harakatidir. bu harakat xvi asrda antifeodal xarakterga ega bo‘lib, katolik cherkoviga qarshi kurash shaklida o‘tadi. reformatsiya germaniyada lyuterning chiqishi bilan boshlanadi. reformatsiyaning g‘oyasi katolik cherkovini va undagi ruhiy kuchlarni yo’qotish haqidagi tezisni ilgari suradi. diniy haqiqat yagona manba sifatida avliyo yozuvida e’lon qilinadi. reformatsiyaning asosiy yo’nalishlari: 1) byurgerchilik va burjua oqimining tarafdori cherkovini yo‘q qilish talabini birlashtiradi, hamda feodal ekspluatatsiyani yo‘q qilish g‘oyasini oldinga suradi, bu bilan ular tenglikni yuzaga keltirishga harakat qiladilar, bunday yo‘nalishlar xalq yo‘nalishi deb nom oladi; 2) bu yo‘nalishni yana bir o’ziga xos xususiyati shundaki, ular qirollar, knyazlar, monaxlar va dindorlarning manfatini ko‘zlab cherkov yerlarini tortib olishni o’z oldiga maqsad qilib qo‘yadilar. shunday qilib, nemis milliy tilining tashkil topishi tarixida reformatsiya …

h davriga kelib bilimga bo‘lgan intilish yanada kuchayadi, ma’lumotli kishilarga bo‘lgan zarurat yanada oshadi, natijada xvi-asrdan boshlab nemis tili o‘zini hukumronlik pozitsiyasini egallay boshlaydi. maktablarda lotin tili siqib chiqarila boshlanadi, uning o‘rnini to‘lig’icha nemis tili egallaydi. bu davrga kelib keng ommaga tushunarli bo‘lishiga intilib, gutten va reyhlin kabi gumanist olimlar o’z asarlarini nemis tilida yozishga harakat qiladilar. xvi asrdan boshlab grek alfaviti o‘rniga nemis tilidagi matnlarni bosish uchun lotin alfaviti qo‘llanila boshlanadi. o‘sha davrda iqtisodiy jihatdan ravnaq topgan saksoniya reformatsiyaning o'chog'iga aylanadi. savdo, hunarmandchilikning rivojlanishi bilan galle, leyptsig va boshqa shaharlarning madaniy-ma’rifiy markaz sifatida roli oshadi. reformatsiyaning tyuringiyadagi eyslebenlik vittenberg universitetining professori martin lyuter boshqaradi. (1483-1554). (1817 yildan boshlab ushbu universitet martin lyuter nomi bilan ataladi). nemis tilining asosini yaratishda marin lyuter tomonidan 1522-1534 yillarda tarjima qilingan «bibliya» (yahudiy va xristiyanlarning muqqadas kitobi) muhim rol o‘ynaydi. lyuter bibliyani tarjima qilgan yolg‘iz tarjimon emas. 1461 yildan to 1520 yillargacha bibliya 14 …

ilini targ’ib qiladi. lyuter bibliyasining nashr qilinishi bilan u tezda germaniyaning barcha viloyotlarida qo‘llanma sifatida chop qilinadi. keyinchalik lyuterning boshqa asarlari ham keng tarqaladi, jumladan, cherkov madhiyasi, diniy-nasihat asari, shuningdek pop va katolik cherkoviga qarshi qaratilgan xatlar. lyuterning «ein feste burg ist unser gott» nomli madhiyasi xvi-asrning «marselyozasi» deb ataladi. (marselyoza bu 1792 yilda frantsiya burjua revolytsiyasi davrida, yaratilgan revolyutsiyon qo‘shiq, keyinchalik esa frantsiya davlatining madhiyasi). lyuterning nemis milliy tilinig tiklashda qilgan xizmati quyidagicha baholanadi: «lyuter nafaqat cherkovning, balki avdiy otxonasini ham tozaladi (o‘ta iflos, juda chalkash betartib ekanligini bildirgan. ushbu ibora yunoniston podshosi madhiyasi avdiyning 30 yillar davomida tozalanmagan otxonasi haqidagi afsonadan kelib chiqgan). shu bilan bir vaqtda xvi asr marselozasini yaratdi (marseloza lirikasi. 1792 yilda ruje de meje tomonidan yozilgan). lyuterning faolyati nemis milliy adabiy tilining vujudga kelishida muhim rol o‘ynaydi. lyuter tili nima bilan harakterlanadi. buni quyidagi misollar orqali kuzatish mumkin: masalan, lyuter o‘rta yuqori nemis tildagi …

dan farq qilgan holda so‘zlarning oxiriga “-e” qo’shilib yozilgan: nam/name (l), speis/speise (l), rede (l), wolf/wolfe (l); wind/winde(l). lyuter sharqiy o‘rta nemis tilining devonxona hujjatlarida uchraydigan “-is” dan voz kechib, uning o‘rninga “–es” yozadi, gottis/gottes; freundis/freundes. xuddi shunday holatlarni lyuterda uchraydigan undosh tovushlar sistemasida ham ko‘rish mumkin. masalan, janubiy nemis tilida uchraydigan p-tovushi o‘rnida b-tovushi va s- o’rniga esa sch-tovush birikmasi ishlatilgan. pot /bote; smerte-schmerz, swalbe-schwalbe va boshqalar. yuqorida keltirilgan xulosalar shu narsani ko‘rsatadiki, lyuter nemis adabiy tilining hamma vaqt ham saksoniya devonxonasi normalariga tayanib, uni ko‘p hollarda janubiy nemis tilini normasiga yaqinlashtirib boradi.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "germaniyada reformatsiya va lyuter faoliyati"

1405656542_56021.doc mavzu: germaniyada reformatsiya va lyuter faoliyati germaniyada reformatsiya va lyuter faoliyati reja: 1. reformatsiyaning asosiy yo’nalishlari. 2. lyuter faoliyati. reformatsiya –lotincha so‘z «reformatiyon» bo‘lib, qayta tuzish ma’nosini bildiradi. bu g‘arbiy, markaziy ovropada tipik jamoatchilik harakatidir. bu harakat xvi asrda antifeodal xarakterga ega bo‘lib, katolik cherkoviga qarshi kurash shaklida o‘tadi. reformatsiya germaniyada lyuterning chiqishi bilan boshlanadi. reformatsiyaning g‘oyasi katolik cherkovini va undagi ruhiy kuchlarni yo’qotish haqidagi tezisni ilgari suradi. diniy haqiqat yagona manba sifatida avliyo yozuvida e’lon qilinadi. reformatsiyaning asosiy yo’nalishlari: 1) byurgerchilik va burjua oqimining tarafdori cherkovini yo‘q qilish talabini ...

DOC format, 39.0 KB. To download "germaniyada reformatsiya va lyuter faoliyati", click the Telegram button on the left.

Tags: germaniyada reformatsiya va lyu… DOC Free download Telegram